Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1725 K.2024/483

Davacı tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 31/10/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirket müdürü ....'ın şirketin işlerinin yürütülmesi amacıyla daha önce genel müdür olarak atadığı ....'i Konya .. Noterliği'nin ihtarnamesi ile müdürlük görevine son verdiğini, ...'in defterlerini teslim etmediğini ve yapılan aramada da şirket defterlerinin bulunamadığını belirterek şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....davacı şirket karar defterinin ne şekilde zayi olduğunu açıklamadığı gibi, şirket müdürünün değişmesi sebebiyle kaybolmuş olduğunu ifade etmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere kaybolan defterler için zayi belgesi verilebilmesi için defterlerin, ne zaman, nerede ve nasıl kaybolduğunun açıklanması ve ispat edilmesi gerekir.

Ticari defter; yangın, sel baskını ve deprem gibi doğal afetlerle veya hırsızlık sebebiyle kaybolmadığı gibi hangi sebeple kaybolduğu da bilinmemektedir. Bu kapsamda davacı, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için; bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği...." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yetkili ortağı ve müdürünün yabancı uyruklu olduğunu, Türkiye'deki işleri yürütebilmesi amacıyla ...'i kendisinden ayrı olarak genel müdür olarak atadığını, Türkiye'deki şirket işleri için yetkili kıldığını, daha sonra bu genel müdürü görevden aldığını, müvekkilin yurt dışında olması nedeniyle şirket defterlerini yanında götürmesinin mümkün olmadığını, görevden aldığı müdürün görevinin sonlandırılması ve şirketin diğer işleri için karar defterinin zorunlu olduğunu, bütün aramalara rağmen karar defteri bulunamadığını beyanla müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/1-a maddesinde: "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür"

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet yada hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı şirketin, karar defterinin ziyaya uğraması ile ilgili olarak kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyduğunu, basiretli bir tacir gibi davrandığını da ispat edemediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır