Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1732 K.2024/763

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 09/11/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen bonodaki imzaların müvekkiline ait olmadığını, icra takibine konu borcun müvekkili ile alakasının bulunmadığını, imzaların müvekkilinin eli ürünü olmadığı yapılacak inceleme ile ortaya çıkacağını, kötüniyetle açılan takibin durdurulması akabinde iptaline, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında takibe dayanak edilen senetlerdeki imzanın müvekkilimize ait olmaması durumundan ötürü, ilgili icra dosyasının ve takibin iptaline, müvekkilinin ilgili icra dosyasındaki senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle hareket ederek müvekkilini icra takibinin tarafı haline getiren davalı tarafın %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini mahkemenizden talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının takibe konu bonodaki imzaya itirazının tamamen haksız ve mesnetsiz olup, müvekkilinin alacağını tahsil edebilmesini engellemeye yönelik olduğunu, 21.09.2022 tarihinde Konya .. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya üzerinden davacı borçlu aleyhine başlatılan Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile takipte ödeme emri ve takip dayanağı 5 adet senet fotokopisi ve ödememe protestoları, senetler üzerindeki kaşede yer alan borçlunun adresine tebliğe çıkartıldığını ve ödeme emri 30.09.2022 tarihinde davacı borçlunun kendisine bizzat tebliğ edildiğini, davacı taraf yasal süresi içerisinde borca itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini, davacı aleyhine başlatılan takibe dayanak 5 adet senedin sıralı senetler olduğunu, senetlerin tanzim tarihleri 17.08.2021 tarihi olduğunu, bu senetlerin vade tarihlerinin ise 25.09.2021, 25.11.2021,

25.12.2021, 25.01.2022 ve 25.02.2022 tarihi olduğunu, bu senetler arasında 25.10.2021 vade tarihli senedin bulunmadığını, çünkü bu senet davacı borçlu tarafından müvekkiline ödendiğini, davacının imzaların aynı olduğu sıralı senetlerden birisini ödeyip diğerleri hakkında imzaya itirazda bulunmasının iyiniyet kuralıyla bağdaşmadığını belirterek; davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin karardan dönülerek talebin reddine karar verilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... 13.04.2023 tarihli raporun yeterli olmaması nedeniyle imzaların aidiyeti konusunda yeni bir rapor tanzimine karar verilmiş ve delil avansının ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça yatırılması istenilmiştir. Ancak, davalı tarafça delil avansı yatırılmadığı gibi davalı vekili 4 nolu celsede delil avansı yatırılmayacağını beyan etmiştir. Dolayısıyla imza incelemesi yapılmasına ilişkin ara karar gereği yerine getirilememiştir.

Davalı taraf, açıkça yemin deliline dayandığından kendisine yemin delili hatırlatılmış, davalının yemin teklifi uyarınca isticvabına karar verilen davacı taraf dava konusu senetlerdeki imzanın kendisine ait olmadığını, imza için herhangi bir kimseye yetki vermediğini, senetleri kim tarafın imzalandığını bilmediğine dair yemin etmişlerdir. Bu kapsamda davalı taraf dava konusu senetlerdeki imzaların davacıya ait olduğunu ve bu senetler nedeniyle alacaklı olduğunu yemin delili ile ispatlayamamıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacı tarafça imza inkarında bulunulması nedeniyle ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, davaya konu bonolardaki imzaların davacıya ait olduğunun davalı tarafça ispatının gerektiği, ancak davalı tarafça bu iddianın usulünce ispatlanamadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı, menfi tespit istemine ek olarak 2004 sayılı İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca tazminat isteminde de bulunmuştur. Davaya konu icra takibinin haksız olduğu konusunda bir duraksama yoktur. Ancak tazminata hükmedilebilmesi için takibin haksız olmasının yanında kötü niyetli olması da gerekir.

Somut olayda, davalı, bonolarda yer alan keşideci imzasının davacıya ait olmadığını bilmesine ya da bilmesi gerekmesine rağmen bonoya istinaden icra takibi başlattığından, takibin aynı zamanda kötü niyetli olduğu kabul edilerek davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiş ..." gerekçesiyle davanın kabulü ile, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin davacı yönünden iptaline, 2004 sayılı İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takibinin davacı yönünden derhal durdurulmasına, 66.449,35 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 13.289,87 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; altı adet sıra senetten birini ödedikten sonra imza inkarında bulunan davacının kötüniyetle hareket ettiğini, takip konusu senetlerdeki imzanın borçlu ...'in oğlu ....'e ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmasızın verilen kararının kabulünün mümkün olmadığını, mahkemece ispat yükü hususunda hataya düşülmüş olup bononun bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olması nedeniyle ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacının yemininin usule ve yasaya uygun şekilde eda ettirilmediğini,

"İhtiyari" arabuluculuk sürecinin davacı tarafça başlatılmış olup arabuluculuk görüşmelerine ilişkin giderin müvekkiline yüklenmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, kötüniyetin varlığına ilişkin ispat yükünün davacı tarafta olup dosya kapsamında müvekkilinin kötüniyetine ilişin bir emare bulunmadığını, müvekkilinine kötüniyet tazminatı verilesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E.sayılı dosyasına konu bonolarda keşideci imzasının kendisine ait olmadığı sebebine dayalı olarak eldeki menfi tespit davasının açıldığı, mahkemece ATK Fizik İhtisas dairesinden alınan 13.04.2023 tarihli raporda, inceleme konusu bonolarda atılı borçlu imzalarının teşhise götürecek yeterli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin ...'in eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, yönünde kanaat bildirildiği, ATK raporuna karşı davalı vekilince itiraz edilerek yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasının istendiği,

mahkemece 3 kişilik grafolog bilirkişiden rapor alınması ara kararı kurularak, bilirkişi masraflarının bildirilen kesin süre içerisinde davalı yanca karşılanmasına karar verildiği, sonraki celsede davalı vekilince ispat yükü davacı tarafta olduğundan bahisle bilirkişi masrafının karşılanmayacağının beyan edildiği, mahkemece menfi tespit istemli davanın kabulüne karar verildiği, görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 324/1.maddesinde : "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır.

Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler." hükmü düzenlenmiş olup, somut olayda, imza incelemesi için yeniden bilirkişi raporu alınması hususunda davalı taraf istemde bulunmuş olup, ilgili masrafın davalı tarafından karşılanması gerektiği açıktır.

Kaldı ki; takibe konu senetlerde yer alan imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti, senedi elinde bulundurup takibe girişen ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıda olması nedeniyle (benzer Y.HGK'nın 2017/12-708 E. - 2018/1152 K. Sayılı kararı) ilk derece mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik, bilirkişi giderlerinin ikmali için davalı alacaklıya süre vermesinde ve yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır.

Menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesi göre, İİK’nın 67/2 maddesine göre, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için alacaklının haksız ve kötüniyetli olması gerektiği, dava konusu senette davacının keşideci, davalının ise lehtar sıfatında bulunduğu, asıl olanın senetteki keşideci imzasının lehtar huzurunda atılması olduğu, imzanın davacıya ait olmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğunun kabulü gerekeceği, bu nedenle bunu bilerek icra takibine girişen davalı alacaklının, davacı-borçlu aleyhine takip yapmakta kötü niyetli olduğu anlaşıldığından, davalı alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi karşısında ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2018/2230 E- 2020/896 K)

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanunun 31.ci maddesiyle 6102 Sayılı TTK MADDE 5/A (1) fıkrasında yer alan "paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibaresi "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" şeklinde değiştirilmiş, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan menfi tespit davalarında da arabuluculuk dava şartı olarak getirilmiştir.

Menfi tespit istemine ilişkin eldeki davada, dava tarihi 26.10.2022 tarihi olup, dava açılmadan önce 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde düzenlenen zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı,

bu nedenle davanın açılış tarihi itibariyle menfi tespit davasında dava şartı olarak arabulucuya başvurulması gerekmemesine rağmen davacı tarafın başvurusu ile yapılan arabuluculuk faaliyeti sırasında yapılan ve kamu bütçesinden karşılanan arabuluculuk yargılama giderinin davacı taraftan alınarak hazineye irat kaydına karar vermek gerekirken, davalıdan alınmasına karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu sebeple davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

ancak mahkemece yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1/b.2 maddesi gereğince esas hakkında yeniden hüküm kurularak, arabuluculuk yargılama giderinin davacı taraftan alınarak hazineye irat kaydına şeklinde yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır