Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/232 K.2024/684

: 2- VEKİLİ : Av.

İHBAR OLUNAN

VEKİLLERİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/04/2024

YAZIM TARİHİ : 17/04/2024

Taraflar arasında görülen davada Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - .... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davaya konu .... nolu, 31.10.2014 keşide tarihli, 13.000,00 TL bedelli ve.... nolu, 31.10.2014 keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli iki adet çekin müvekkili tarafından satın alınan plastik kablo kanalı karşılığında ve cari hesaba mahsuben merkezi İstanbul olan dava dışı ...San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Ankara temsilcisi ...’a teslim edildiğini, davaya konu çeklerin, ... tarafından, ..... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye ulaştırılmak üzere kargoya teslim edildiğini, ancak çekin kargo aracından hırsız tarafından çalındığını, dava dışı ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bakırköy. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23.12.2014 tarih,.... Esas-... Karar sayılı ilamıyla çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, dava dışı ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından çeklerin iptaline ilişkin kararın müvekkiline bildirilmesi üzerine çeklerin toplam bedeli 23.000,00 TL'nin .....

San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye Finansbank aracılığıyla EFT yapılarak gönderildiğini, ödemeden yaklaşık altı ay sonra müvekkili aleyhine, davalı ....Plastik Gıda ve San.Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından.... no.lu, 31.10.2014 keşide tarihli ve 13.000,00 TL bedelli çekten dolayı Konya ...İcra Müdürlüğü’nün.... Esas sayılı icra dosyası ve diğer davalı ... tarafından ise 6300075 nolu, 31.10.2014 keşide tarihli ve 10.000,00 TL bedelli çekten dolayı Konya ..İcra Müdürlüğü’nün 2....

Esas sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığını, davacıya gönderilen ödeme emirlerinin usulsüz olduğunu, davacının ...'in takibe konu çeklerden dolayı davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının dava dışı ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile cari hesaba dayalı bir ticari ilişkisi söz konusu olup, davalılar ve diğer cirantalarla herhangi bir ticari ilişkisinin de bulunmadığını, dava dışı ..... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin de, davalılar ve diğer cirantalarla ticari ilişkisinin söz konusu olmadığını, çeklerin üçüncü kişilerin eline geçtiği, sahte şekilde cirolanarak yeniden tedavüle konulduğu ve icra takibine konu edildiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalılar aleyhine alacağın %20’si oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, davacının bahsetmiş olduğu çek iptali davası kararının bir ilam olmayıp tespit niteliği taşıdığını, ayrıca bu kararın hasımsız olarak verildiğini, davada taraf olmayan iyiniyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini, çek ile ilgili icra takibi başlatmadan önce Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2....

Esas sayılı dosyasına müdahale talebinde bulunduğunu, çekin zayi olması nedeni ile iptal kararı verildiğini davacının dava dilekçesindeki beyanı üzerine haberdar olduğunu, Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine iptal kararının kaldırılması için dava açıldığını, davacının Bakırköy.

Asliye Ticaret Mahkemesinin .... sayılı dosyasında tedbiren verilen ödeme yasağı kararı üzerine ödeme yaptığını iddia ettiğini, davacının ödeme yaptığına ilişkin bir belge dahi sunmadığını, ödeme iddiasının iyiniyetli davalıya karşı ileri sürülemeyeceğini, davalıya takip konusu çekin ciro yolu ile intikal ettiğini, davacı ile sonraki cirantalar arasında ticari ilişki olup olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını, davacının kötüniyetli ve haksız olarak davayı açtığını savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....... Gıda ve San. Dış Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir. İhbar olunan ... Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti., dava konusu çeklerin haricen tahsil edildiğini, kendileri tarafından ciro edilmeksizin zayi olan çeklerdeki ciro silsilesinin koptuğunu, davalıların meşru hamil sıfatını kazanamadıklarını, bir hak talep etmelerinin mümkün olamayacağını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Dava, "Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)" davasıdır.

Mahkememizce Konya 8. İcra Müdürlüğü'ne, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı'na, T. Finans Katalım Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilmiştir.

Mahkememize getirtilen Konya .. İcra Müdürlüğü'nün.... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının .... Gıda ve San. Dış Tic. Ltd. Şti., borçlularının ...... Taah. Ltd. Şti., ..., ....Aletleri Ltd. Şti., ...Pet. Ltd. Şti., icra takibinin 31/10/2014 keşide tarihli 13.000 TL bedelli çeke ilişkin olduğu, ......Grup Ltd. Şti. Yönünden dosya hesabının tahsilat nedeniyle kapatıldığı, 13.000 TL asıl alacak, 722,66 TL işlemiş faiz, 1.300 TL çek tazminatı, 39 TL komisyon olmak üzere toplam borç miktarının takip talebinde 15.061,66 TL olduğu görülmüştür.

Mahkememize getirtilen Kona 8. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlularının...San. Tic. Ltd. Şti., ..., ....Ev Aletleri Ltd. Şti., .... İnş. Pet. Ltd. Şti.,... Turz. Teks. ... Ltd. Şti., icra takibinin 31/10/2014 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çeke ilişkin olduğu, ......San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından 13.607,33 TL dosyaya ödeme yapıldığı, 10.000 TL asıl alacak, 555,89 TL işlemiş faiz, 1.000 TL çek tazminatı, 30 TL komisyon olmak üzere toplam borç miktarının takip talebinde 11.585,89 TL olduğu görülmüştür.

Somut olayda; ....no.lu, 31.10.2014 keşide tarihli, 13.000,00.-TL bedelli ve ... no.lu, 31.10.2014 keşide tarihli, 10.000,00.-TL bedelli iki adet çekin çalındığı ve sonrasında davalılar tarafından icraya konulması nedeniyle, belirtilen çeklere bağlı borçlarının bulunmadığından bahisle davacı tarafça mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, çekin kambiyo senetlerinden olduğu, kambiyo senetlerinde hak sahipliğinde asıl olanın iyi niyet karinesi olduğu, davaya konu çeklerin kötü niyetle ele geçirildiği konusunda ispat külfetinin davacıda olduğu,

davacı tarafa tanınan kesin süreye rağmen, davalılar hakkında açılmış bir soruşturma ve kovuşturma olduğuna ilişkin mahkememize bildirimde bulunulmadığı, davacı tarafça davalıların çekleri kötü niyetle ele geçirdiklerine ilişkin bir delilin dosyaya sunulmaması nedeniyle davanın reddine...." gerekçesiyle, davanın reddine, şartları oluşmadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalıların, yargılamayı uzatmak amacıyla daha önceki açılan davaları bekletici mesele olarak gösterdiğini, kötüniyetli olduklarını, iptaline karar verilen çalıntı çeklerden dolayı haksız menfaat sağlamaya çalıştıklarını, davalıların çekleri yasal yolla iktisap etmediklerini, çeklerin çalıntı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, dava konusu çeklerin cari hesaba mahsuben dava dışı ... Ltd. Şti.'nin temsilcisine, temsilci tarafından da ... Ltd. Şti.'ne ulaştırılmak üzere kargoya teslim edildiği, kargoda taşınmakta iken çalındığı, dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından çek iptali davası açıldığı ve mahkemece çeklerin iptaline karar verildiği, bunun üzerine çek bedellerinin dava dışı şirkete ödendiği, daha sonra davalılar tarafından çeklere dayalı olarak aleyhlerine kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takibe konu çeklerden dolayı davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığı iddia edilmiş,

Davalı ..., takip konusu çekin ciro yolu ile intikal etmiş olup, davacı ile sonraki cirantalar arasında ticari ilişki olup olmadığını bilmesinin beklenemeyeceği, iyiniyetli ve meşru hamil olduğunu savunmuş, diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olmakla birlikte, çeklerin kargoda taşınması sırasında çalındığı iddiası üzerine kargo personelinin şikayeti üzerine başlatılan soruşturma dosyasının varlığının ileri sürüldüğü ve ayrıca, zayi nedeniyle iptal kararının iptali için açılan davada her ne kadar İstanbul Bam 13 HD'nin.... E-....

K. sayılı ilamı ile, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, ''dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine uyap’nda yapılan tespitler itibariyle, davacı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davacıların farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği,

bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davacının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiğinden bahisle davacıların açtığı davanın ayrı ayrı reddine'' şeklinde hüküm kurulduğu, somut olayda, ileri sürülen iddiaların ispatı hususunda belirtilen soruşturma ve dava dosyaları içeriklerinin etkili olduğu, bu nedenle mahkemece anılan dosyalarda yer alan delillerin incelenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden,

davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan. · e-imzalıdır · Üye . · e-imzalıdır · Üye . · e-imzalıdır · Katip . · e-imzalıdır