Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/339 K.2023/2497

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 11/01/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının annesi ... vefat edince davacının babası ...ve davacının kız kardeşi.... davacının evinin vefat eden annesi tarafından muvazaalı bir şekilde davacıya devredildiğini iddia ederek davacıya karşı muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açmışlar ve açtıkları bu davanın kabulüne karar verildiğini, davacının babası ve kız kardeşinin açtığı bu dava kabul edilince davacı aleyhine o dönem yaklaşık 2.000 TL avukatlık ücreti çıktığını,

davacının eşi davacı kocası aleyhine çıkan bu avukatlık ücretini avukata ödemek için davacının da rızası ile aynı zamanda davacının dayısının oğlu olan davalıdan 2007 yılında 2.000 TL. borç para istediğini, davalının da davacının eşine 2.000 TL borç para verdiğini, davacının eşi, davalıdan aldığı 2.000 TL. yi davacı eşine vermiş davacı da gidip avukata 2.000 TL. borcunu ödediğini, öncelikle davalının alacağı olmadığı halde Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine başlattığı icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, davanın kabulü ile davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine ve haksız icra takibinin iptaline, davalının haksız ve kötü niyetli icra takibinde bulunmasından dolayı aleyhine 20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, zarar ve ziyana ilişkin açılacak maddi ve manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması sebebiyle reddi gerektiğini, davacı tarafından müvekkili davalının imzalı boş senet aldığı ve kendi rızasına aykırı olarak doldurduğu iddia edilse de bu iddiaların tamamı asılsız olup aksini iddia eden davalı tarafından da iddialarının doğruluğunu ispatlar ve dosya ile doğrudan alakalı, haklılığını gösterir yazılı bir delile dava dilekçesinde dayanılmamış ve dosyaya böyle bir kati delil sunulamadığını,

mahkemenizce de takdir edileceği üzere tarafımızca takibe konu edilen dayanak belge davacı tarafın imzasını taşıyan senet olduğunu, davacı tarafından davaya konu edilen senet, davacının aleyhine delil teşkil edecek irade beyanını içermekte olup, davacı da senetteki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar ettiğini, izahatlar karşısında beyaza imza iddiasının ispat yükünün davacıya ait olduğu ve yazılı delille ispatı gerektiği, davacı tarafından dosyaya ispata yarar yazılı delil sunulamadığı sebepleriyle iş bu haksız davanın reddi gerektiğini,

açıklanan ve mahkemenizce resen göz önünde bulundurulacak sebepler karşısında tarafımıza karşı açılan iş bu haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davası açmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 6. Maddesi "Öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşme kurulmuş sayılır."

6100 Sayılı HMK'nın 190. Maddesi; "(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."

6100 Sayılı HMK'nın 201. Maddesi; "(1) Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz."

Davacı vekilinin 28/09/2022 tarihli duruşmada; "Uyuşmazlık tespitine ilişkin bir diyeceğimiz yoktur. Davalı tarafla sulh olmamız mümkün değildir, dilekçemizde belirttiğimiz delillerin toplanmasını, tahkikata geçilmesini talep ederiz, boşa beyaza atılan imza konusunda elimizde yazılı veya kesin delil yoktur, iki tanığımız vardır, dinlenilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunduğu,

Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasında.

Şikayetçi ... vekilinin ibraz ettiği 02/03/2022 havale tarihli dilekçesinde ve şikayetçinin alınan beyanında özetle şikayetçinin şüpheli ...'e olan 2.000 TL'lik borcu için boş bir senedi imzalayıp ona verdiğini, şüphelinin bu boş senedin bedelini 50.000 TL olarak doldurup icra takibine konu ettiğini ve şikayetçi hakkında icra takibi başlattığını, şüpheliden şikayetçi olduğunu belirtmesi üzerine başlatılan soruşturmada şüpheli ... alınan ifadesinde özetle şikayetçiye yaklaşık bir yıl önce 50.000 TL borç verdiğini ve borca karşılık ondan bu meblağda senet aldığını, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini belirttiği,

Yapılan soruşturma neticesinde şikayetçi beyanı, şüpheli savunması, Konya .. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyası, bilgi alma olarak ifadelerine başvurulan . ..., .. .. ve ...'ın beyanları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ve şikayetçinin şüpheliye sadece 2.000 TL borcu olduğuna ve soruşturmaya konu senedin bedelini şüpheliye ödediğine dair herhangi bir yazılı belgeyi soruşturma evrakına ibraz edememesi hususu da dikkate alındığında,

şikayetçinin ve yakınlarının iddiaları dışında şüphelinin kendisine şikayetçi tarafından imzalanarak verilen senedin bedel kısmını şikayetçi ile aralarındaki anlaşmaya aykırı bir şekilde doldurmak suretiyle açığa imzanın kötüye kullanılması suçu ile bahse konu bedelsiz kaldığı iddia edilen senedi icra takibine konu etmek suretiyle bedelsiz senedi kullanma suçunu işlediğine dair hakkında kamu davası açılmasını gerektirecek yeterlilikte şüphe oluşturacak delil elde edilemediğinden, Şüpheli hakkında kamu adına KOVUŞTURMA YAPMAYA YER OLMADIĞINA şeklinde karar verildiği anlaşılmakla;

"Borçlu, tamamen doldurulmadan açığa imza ederek verdiği senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulmuş olduğunu, tanıkla ispat edemez."(İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetveline İtiraz Davaları, Mahmut Coşkun Yargıtay Üyesi, sayfa 683.)

Somut olaya baktığımızda; davacı yan beyaza (boşa) atılan imza nedeniyle Menfi Tespit davası açtığı bu durumunda yazılı delille ispat edileceği (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 22/04/2013 Tarih 2013/2395 E. 7261 K., aynı dairenin 2015/9738 E. 2016/3194 K. Sayılı ilamı yine aynı dairesinin 2014/7835 E., 2015/5281 K. Sayılı ilamı, Yargıtay HGK'nin 2013/191977 E.2015/1230 K. Ve 17/04/2015 tarihli kararı.), davacı yanın yazılı delil olmadığı (senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi) anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine ..."gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek davalının bu açık senedi doldurup davacı aleyhine icra takibi yapmasının tek sebebinin davacıya vefat eden annesi ...’den miras olarak kalan tarlayı eline geçirmek istemesi olduğunu, davacının açık senedini yıllar sonra 50.000 TL olarak doldurduğunu, bonodaki yazılar ve rakamların davacıya ait olmadığını ve yazıların davacının haberi olmadan sonradan farklı farklı kalem ile yazıldığını, bonoya bakıldığı zaman bononun davalı tarafından sonradan doldurulduğu açık bir şekilde görüleceğinini davacının davalıya borcu bulunmadığını,

davalı hakkında 02.03.2022 tarihinde Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın .... soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda da bulunulduğunu, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı tarafından davacıya karşı Konya..İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı, takip dayanağının lehtarı davalı ..., keşidecisi davacı ... olan, 10/11/2008 tanzim, 11/01/2021 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli, nakden ihdas nedenli senet olduğu, görülmüştür.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.

Kambiyo senetleri birer ödeme aracı olup borçlu, bononun teminat olarak verildiği, bedelsiz kaldığı vb... yönündeki iddialarını ancak yazılı ve kesin delillerle ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar, 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları). Ayrıca 6102 sayılı TTK'a göre açık (boş) bono düzenlenebilir.

Boş olarak düzenlenen bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin iddiaların da ancak yazılı delillerle ispatı mümkün olup, ispat külfeti davacı borçlu üzerindedir.

Somut olayda, davacı tarafça, takip konusu bononun davalıdan alınan 2.000,00 TL borç nedeniyle boş olarak davalıya verildiği, davalı tarafından bononun sonradan 50.000,00 TL olarak doldurduğu iddiasında bulunulduğu, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma sayılı dosyası ile Bedelsiz Senedi Kullanma, açığa imzanın kötüye kullanılması suçu yönünden yapılan şikayet hakkında KYOK verildiği, davacının iddiasını yukarıda belirtildiği şekilde usulünce ispatlayamadığı,

bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır