Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/362 K.2024/759

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 23/12/2022 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı dosyası ile yürütülen kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu olan bonoyu .....'ın tefecilik yapmak suretiyle müvekkilinden almış bulunduğu ve bononun .....'ın eşi ... adına yazılmış 34.000 TL'lik borcu içerdiğini, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma nolu dosyasıyla suç duyurusuna konu olmuş olan olayda, davacının ekonomik sıkıntı çekmesi üzerine ... isimli arkadaşından yardım talep ettiğini, ..., davacının Auto ... adında galerisi olan ..... isimli şahıs ile yardımcı olması için tanıştırdığını, bu şahsın davacıya 21.000 TL borç verdiğini,

nakit para karşılığında sanki araç satışı yapılmış gibi sözleşme imzalattığını, davacının eşinin üzerine kayıtlı olan .... plakalı araca 30.000 TL’lik rehin koyulduğunu, koyulan bu rehin sonucunda Konya .. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra yoluyla aracı sattırarak haksız bir şekilde onun da parasını aldığını, davacıdan, davalı adına yazılmış 34.000 TL değerinde bono alındığını, davacının 21.000 TL olan borcunu 2018 Temmuz ve Haziran aylarında 10.000TL ve 20.000 TL olmak suretiyle ... tanıklığında ödediğini, davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalının eşi hakkında Tehdit, Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma ve Tefecilik suçlarından ötürü 26/11/2018 tarihinde Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma numarası ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı tarafından başlatılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu,

takibin teminatsız olarak durdurulmasına karar verilerek, icra takibi ve dava konusu olan bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının başlattığı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi işlemlerinin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulamayacağını, bononun kıymetli evrak niteliğine haiz olduğunun davacı tarafça ikrar edildiğini, bonoda kayıtsız şartsız borç ikrarı bulunduğundan dolayı bu kaydın aksini iddia eden davacı tarafın iddiasının ispatlaması gerektiğini, bonoların mahiyeti gereği kayıtsız şartsız borç ikrarı içerdiğini, aksinin aynı kuvvette "belgelerle" ispatlanması gerektiğini,

eldeki davada davalının hak sahibi olduğu bonoya ilişkin bononun hukuki ilişki olmadan ve hukuka aykırı olarak iktisap ettiğini ispat yükünün iddia eden davacı tarafta olduğunu, davalının alacağının mevcudiyeti yaptığı icra takibine konu olan bononun senet niteliğinde olması hasebiyle ispatlandığını, davacı tarafın ticari ilişki olmadığına ilişkin iddialarının davalının senet dolayısıyla talep ettiği alacağına bir etkisi bulunmadığını, davacının iddialarını ispatlayamaması, davalının bonoya dayalı takibinde meşru hamil olması dolayısıyla davacının davasının reddedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... Somut olayda; .....'ın tefecilik yapmak suretiyle davacı taraftan almış olduğu bonoyu icra takibine koymuş olduğu ve davacının bu bono nedeniyle borcu bulunmadığından bahisle mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, davaya konu bononun kambiyo senedi olması, kambiyo senetlerinin iktisabında asıl olanın iyi niyet karinesi olduğu, davalının senedi kötü niyetli olarak ele geçirdiğinin ispatının davacı üzerinde bulunduğu, davalı hakkında yürüyen bir soruşturmanın bulunmadığı, ayrıca dava dışı ..... hakkında tefecilik suçundan kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin ek karar verildiği, davacı tarafından davaya konu bononun ödendiğine ilişkin ispata yeter delil de sunulmadığı dikkate alınarak davanın reddine ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek mahkemenin Konya .. Ağır Ceza Mahkemesince .... E. Sayılı dosyası ile ..... hakkında yağma suçundan yapılan ceza dosyasının bekletici mesele yapılmadan davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkilinin ...'a ödeme yaptığına dair tanık ...'in ifadesinin dava dilekçesinde sunulduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, Konya . İcra Müdürlüğü'nün .... E.sayılı dosyasına konu 34.000,00 TL bedelli bononun, davalının eşi .....'dan alınan 21.000,00 TL para borcu için davalı lehtar olarak gösterilerek, tanzim edildiği, davalının eşine elden 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL ödeme yapıldığı, bono borcunun ödendiği, ayrıca kendi eşi adına kayıtlı aracın üzerine davalı tarafından aynı borç nedeniyle rehin konulduğu, daha sonra bu aracın icra dosyasından sattırılarak alacak tahsilatı yapıldığı, bu nedenlerle, söz konusu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemli davanın açıldığı, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacının, davalının eşi ..... hakkında Tefecilik Yapmak, tehdit ve hakaret suçları nedeniyle savcılığa şikayette bulunduğu, Tefecilik Yapmak suçu yönünden KYOK kararı verildiği, tehdit ve hakaret suçları yönünden ise ceza mahkemesinde dava açıldığı, neticede Konya ..ACM'nin .... E.-.... K.sayılı dosyası ile davalının eşi ...'ın tehdit suçu yönünden cezalandırılmasına, hakaret suçu yönünden ise beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalının eşi .....'ın, Konya...ACM'nin ....

E.sayılı dosyasında alınan savunmalarında, " Galericiler sitesinde .. ... isimli galerinin sahibiyim, katılan ...'ya 34.000 TL bedelli aracı 3,5 ay gibi bir vade şartı ile ile sattım, tek senet düzenledik, müşteki vadesi gelen senedin ödemesini yapmadı, aradığımda ise beni halledeceğim diyerek türlü bahaneler ile beni oyaladı, katılanın arkadaşı olan benim de tanıdığım ... aracılığı ile bana haber göndererek senedin bedelini ödemeyeceği haberi geldi, zaten katılan ... benim telefonlarıma bakmıyordu, hatta ortak arkadaşımız ...'in de telefonlarına bakmıyordu,

kendimi güvenceye almak için satış esnasında katılanın hali hazırda kullandığı ve eşinin adına kayıtlı araca noter aracılığı ile kendi lehime rehin de koymuştum, katılanın üzerine hiç bir şey olmayınca ben de rehin bıraktığım araç üzerinden alacağımı tahsil etmek için avukatım aracılığı ile icradan satış talep ettim, araç yakalanarak satıldı, alacağımın bir kısmını aldım ancak tamamını alamadım, halen katılan bana borçludur, net borç miktarını bilmiyorum," şeklinde beyanda bulunduğu, görülmüştür.

İlk derece mahkemesince, davaya konu senedin kambiyo senedi olduğu, davalının senedi kötü niyetli olarak ele geçirdiğinin ispatlanamadığı, davalı hakkında yürütülen bir soruşturma bulunmadığı, dava dışı ... hakkında tefecilik suçundan KYOK kararı verildiği gerekçelerine dayalı olarak, davanın reddine karar verilmiş ise de;

Davalı ile dava dışı .....'ın karı koca oldukları, uyap üzerinden ilgili kurumlardan yapılan sorgulamada, davalının 17.03.2016 - 31.12.2022 tarihleri arasında araç satımı işi (oto galericiği) ile iştigal ettiği, dosya arasında bulunan kayıt ve belgeler ile dava dışı .....'ın, Konya .ACM'nin ....

E.sayılı dosyasından alınan beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehin işleminin davalıya vekaleten, eşi ... tarafından yapıldığı, rehin sözleşmesi tarihi ile takibe konu bononun keşide tarihinin aynı olduğu, hususları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu bonoda her ne kadar davalı alacaklı olarak gözükmekte ise de; bu bononun davacı ile davalının eşi arasındaki alacak nedeniyle düzenlendiği kanaatine varılmış olup, mahkemece mücerretlik ilkesine dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle, dava konusu bonoya dayalı alacak nedeniyle davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehnin, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibinde aracın satıldığı anlaşıldığından bu dosyadan elde edilen paranın dava konusu takipteki borca mahsup edilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...

E.sayılı dosyasından alacaklıya yapılan ödeme dikkate alınarak; ayrıca davacı tarafça yemin deliline de dayanıldığından, davacının 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL elden ödeme iddiasına ilişkin, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden sonra delillerin esastan değerlendirilip hüküm tesis etmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır