Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/747 K.2023/1401

2- ... 3- ...

BİRLEŞEN KONYA ... ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA

İSTİNAF EDEN DAVACI

... - (T.C Kimlik No: ... ) VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... VEKİLLERİ : Av. ... 2- ... 3-...-(T.C Kimlik No: ... )

ASIL VE BİRLEŞEN DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/05/2023

YAZIM TARİHİ : 22/05/2023

Davacı- birleşen dava davacısı tarafından davalılar aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen karara karşı davacı-birleşen dava davacısının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... isimli kişiye ... çek nolu 27/12/2013 keşide tarihli 58.700,00 TL bedelli, ... çek nolu 20/02/2014 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli ve ... çek nolu 20/03/2014 keşide tarihli 55.000,00 TL bedelli 3 adet çeki avans olarak verdiğini, çeklerin lehtar kısımlarının boş olarak verildiğini, çeklerin sadece vade ve miktarlarının doldurularak imzalanıp verildiğini, ... in müvekkiline vermesi gereken mazotları teslim etmediğini, ayrıca 27/12/2013 keşide tarihli çekin keşide tarihini 27/04/2014 yaparak ve müvekkili yerine sahte bir şekilde imzalayarak çekin vadesini uzattığını,

58.700,00 TL lik çekin lehtar kısmına davalı ... Şirketinin isminin yazılarak tedavüle sokulduğunu, çekin ... Şirketinden ...'a, ondan da ... ye ve ondan da ... 'a geçtiğini, 80.000,00 TL lik çekin ise lehtar kısmına davalı ... Şirketinin isminin yazılarak tedavüle sokulduğunu ve adı geçen şirketin süresinde bankaya ibraz ettiğini, 55.000,00 TL lik çekin ise lehtar kısmına davalı ...

Şirketinin isminin yazılarak tedavüle sokulduğunu, ...'in piyasayı çarpıp dolandıran bir kimse olduğunun anlaşıldığını, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. sayılı dosyası üzerinden yaptıkları şikayetin derdest olduğunu (ki bu şikayet üzerine Konya... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından kamu davası açılmıştır), sözü geçen çeklerden dolayı müvekkilinin davalılara karşı bir borç ve sorumluluğunun olmadığından bahisle dava konusu 3 adet çekin bedelsiz kaldıklarının tespiti ile müvekkilinin çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ve davalı ... Şirketine kullandırdığı krediler nedeniyle dava konusu 58.700,00 TL lik çekin müvekkiline ciro edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Mahkemenin ... Esas sayılı dosyasındaki talep ve beyanlarını aynen tekrar ederek o dosyada dava konusu olan 55.000,00 TL bedelli çekin davalı lehtar gözüken ... 'den diğer davalı... Bankasına geçtiğinden bahisle dava konusu çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davalı ... Şirketinin müvekkilinin kredi borçlusu olması nedeniyle dava konusu 55.000,00 TL lik çekin ciro yoluyla müvekkiline geçtiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Dosya kapsamı ile davalı ... Şirketinin yetkilisi diğer davalı ... 'dir. Davalı ... şirketinin yetkilisi ise dava dışı ... 'dür. Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile sanıklar ... ve ... hakkında 58.700,00 TL lik çekin 27/12/2013 olan keşide tarihini 27/04/2014 yaparak keşideci yerine sahte imzalayarak ve çeki kullanarak sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından düzeltme tarihinin sanıkların eli ürünü olduğu konusunda kesin ve inandırıcı bir delil olmaması nedenleriyle beraatlerine karar verildiği ve Ankara BAM ... Ceza Dairesinin ... tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile istinaf talebinin reddine karar verilerek beraat kararının 17/09/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davalı ... şirketi yetkilisi ... Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasındaki savunma ve beyanlarında lehtarı gözüktüğü 58.700,00 TL bedelli çek nedeniyle keşideci davacı ... ile aralarında avans çeki ilişkisi olduğunu, davacıya vermesi gereken petrol ürünlerini veremediğini, çeki ciroladığını, zaman içinde iflas ettiğini beyan ederek çekin avans çeki olduğunu kabul ve ikrar etmiştir. Bu nedenlerle davalı ... şirketi hakkındaki 58.700,00 TL lik çeke yönelik davanın kabulü gerekmiştir. Dava konusu diğer 2 çek ile davalı ...

Şirketinin hiçbir ilgisi olmadığından ve davacı davasını açarken tüm çekler yönünden tüm davalılara karşı talep ve davada bulunduğundan sözü geçen diğer 80.000,00 TL ve 55.000,00 TL bedelli çeklerle ilgili ... Şirketi hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. Diğer davalılarla ilgili talep ve davalara gelince; davacı vekili dava konusu çeklerin davalılardan ... e avans olarak ve lehtar hanesi boş bir şekilde verildiği iddiasındadır.

Adı geçen davalı davaya cevap vermeyerek davayı inkar etmiştir. Adı geçen davalı Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki savunmalarında davacının iddialarını doğrular herhangi bir kabul ve beyanda bulunmamıştır. Davacının iddiaları hakkında herhangi bir yazılı belgesi yoktur. Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında da davacı lehine davalı ... aleyhine bir delil yoktur. Davalılardan ... Şirketi, ... Şirketi, ... ve ...

Bankasının kötü niyetli oldukları hakkında hiçbir delil yoktur. Davaların miktarı ve niteliği ve yazılı çeke karşı tanık dinlenemeyeceğinden ve davalılar tanık dinlenmesine açıkça rıza göstermediklerinden davacının bildirdiği tanıkların dinlenmesi mümkün olmamıştır. Davacının ...

Şirketine yönelik davasının 1 çek yönünden kabulüne 2 çek yönünden reddine, diğer davalılar hakkındaki tüm davaların ise reddine ilişkin aşağıdaki hükümlerin kurulması gerekmiştir." gerekçesiyle asıl dava yönünden mahkemenin ...

Esas sırasında kayıtlı dava nedeniyle; davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile; ... çek nolu 58.700,00 TL bedelli çekten dolayı davacı ... 'nın adı geçen davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu diğer 2 adet çek hakkındaki adı geçen davalıya yönelik davanın reddine, diğer davalılar ... ve .... hakkındaki dava konusu 3 adet çek hakkındaki davanın reddine, birleşen dava yönünden mahkemenin ... Esas sayılı dosyası ile Birleştirilen Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki dava nedeniyle; davalılar ... ., ... ve ... hakkındaki dava konusu 1 adet çek hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin borcunun bulunmadığını, çek karşılığında mal ya da hizmet almadığını, zaten çekleri alan ...'de bu durumu kabul ettiğini, çekleri ...'dan aldığını ancak, karşılığında mal vermediğini kabul ettiğini, buna rağmen mahkeme gerekçesinde. "Adı geçen davalı Konya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasındaki savunmalarında davacının iddialarını doğrular herhangi bir kabul ve beyanda bulunmamıştır." diyerek davalı ...’in aleyhine bir delil olmadığını belirttiğini, oysa ki Konya ...Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyasında, soruşturma aşamasında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan ...’in beyanında "...yine bana fotokopisini göstermiş olduğunuz ...

Şubesine ait ... seri numaralı 55.000 TL miktarlı 20.03.2014 tarihli çeki ... bana madeni yağ karşılığında teslim etmişti, bu çekin arkasında... kaşesinin üzerindeki her iki imza bana aittir, ...bana sormuş olduğunuz ... Şubesine ... seri nolu 80.000 LT miktarlı 20.02.2014 keşide tarihli çekin aslı bende değildir ve nerede olduğunu bilmiyorum, bu çeki de ... bana vermişti, yine benim alt bayim olan ... adına kestirmiştim…." şeklinde beyanda bulunarak,

aslında 55.000,00 TL ve 80.000,00 TL bedelli diğer çeklerin de kendisine verildiğini kabul etmiş durumda olduğunu, davalı ... aynı savcılık ifadesinde "...biz 2014 yılı Ocak ayından sonra yaşadığım ekonomik sıkıntılardan dolayı peşin olarak aldığım çeklerin karşılığı olan madeni yağları kendisine veremedim, ... ile bundan dolayı aramızda ihtilaf oldu..." diyerek çeklerin karşılığında yağları teslim etmediğini kabul ettiğini, yani davalılardan ...;

her 3 çeki de müvekkilden kendisinin teslim aldığını ve karşılığını vermediğini kendi beyanları ile kabul ediyor durumda iken, mahkemenin gerekçesinde ...’e ait paravan şirketlerin kötü niyetli olmadığından bahisle, diğer iki çekle ilgili red kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin bankalar yönünden red kararının yetersiz olduğunu, her iki bankanın çekleri elinde bulundurduğunu, ancak çekleri yetkili hamil olarak elde bulundurdukları kabul edilemeyeceğini,

ilgili çeklerin teminat olarak verildiği ya da karşılığın kredi kullandırılmış veya kullanılan bir krediye teminat olarak gösterilmiş olduklarından rehin cirosu ile bankalara geçtiklerinin açık olduğunu, çekte rehin cirosu kabul edilmediğinden bankaların yetkili hamil olmadığının da kabulü gerekeceğini, dolayısıyla bankalar yönünden verilen kararın da yeniden incelenip ortadan kaldırılması gerektiğini, çeklerin ne amaçla bankalara verildiğine dair yapılan keşif neticesinde alınan 14.03.2016 tarihli bilirkişi raporunda çeklerin rehin cirosu olarak verildiğinin ortaya konulduğunu,

ayrıca davalı vakıfbankı ilgilendiren çeklerin tutarı 58.700,00 TL ve 80.000,00 TL olduğunu, 58.700,00 TL'lik olan çek için davanın kabul edildiğini, 80.000,00 TL'lik çek için reddedildiğini dolayısıyla 80.000,00 TL'lik çek için vekalet ücreti hesaplaması gerekirken toplam dava değeri üzerinden hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak asıl ve birleşen davaların tümüyle kabulünü talep etmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı asıl davada, keşidecisi olduğu, 27/04/2014 (27/12/2013 olduğu iddia edilen) keşide tarihli, 58.700,00 TL bedelli, 20/02/2014 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli ve 20/03/2014 keşide tarihli 55.000,00 TL bedelli 3 adet çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup, 58.700,00 TL bedelli çekin lehtarının davalı ... olduğu, çekin arkasında lehtarın, dava dışı ... 'în yine dava dışı ... 'nin ciroları bulunduğu, çekin hamilinin davalı .... olduğu görülmüştür.

80.000,00 TL bedelli çekin ise lehtarının davalı ... olduğu, çekin lehtar tarafından ciro edildiği, çekin hamilinin davalı .... olduğu görülmüştür.

Yine 55.000,00 TL bedelli çekin ise lehtarının birleşen davada davalı olan ... Ltd.Şti. olduğu, çekin lehtar tarafından ciro edildiği, çekin hamilinin birleşen davada davalı olan ... . olduğu görülmüştür.

İlk derece mahkemesince asıl davada davacının 3 çekten dolayı tüm davalılara karşı davası olduğu kabul edilerek karar verilmiş ise de davacıya hangi çekten dolayı hangi davalıya karşı menfi tespit talebinde bulunduğunun açıklattırılması gerekir.

Birleşen davada, asıl davada da dava konusu edilen 55.000,00 TL bedelli çekin dava konusu olduğu, birleşen davada davalı olan ... Ltd.Şti.'nin yetkilisinin davalı ... olduğu, davalı ...'in ceza dosyasındaki beyanlarının davalı ... Ltd.Şti. hakkındaki davayla ilgili değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Yine birleşen davaya konu çekte lehtar, ciranta ya da hamil olmayan davalı ... ile ilgili husumet husususun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tüm bu nedenlerle asıl davada HMK'nın 31. maddesi gereğince davacıya hangi çekten dolayı hangi davalıya karşı menfi tespit talebinde bulunduğunun açıklattırılması, birleşen davada davalı olan ...'in ceza dosyasındaki beyanlarının davalı ...

Ltd.Şti. hakkındaki davayla ilgili değerlendirilmesi, ayrıca birleşen davaya konu çekte lehtar, ciranta ya da hamil olmayan davalı ... ile ilgili husumet husususun değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden davacının asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırma sebebine göre davacı-birleşen dava davacısının diğer istinaf sebeplerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç