Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/928 K.2024/1085

Taraflar arasında görülen davada Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas - .... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında ticari ilişki sebebiyle cari hesap bulunduğunu ve bu ticari ilişkiden dolayı faturalar düzenlendiğini, 111.121,92 TL fatura bedelinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün....Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, e-faturaları kabul etmediklerini, zira fatura içeriklerinin tek taraflı olarak davacı şirket tarafından tarafların anlaşmalarına aykırı doldurulduğunu, davacının haksız ve kötüniyetle takip başlattığını, müvekkil şirkete ait cari hesap dökümleri incelendiğinde davacının alacaklı değil bilakis borçlu konumda olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalı ile aralarında özel okul servis taşımacılığına ilişkin anlaşma bulunduğunu, bu anlaşma kapsamında taşıma işinin yerine getirildiğini, fakat kesin fatura bedellerinin davacı tarafça ödenmediğini ve buna ilişkin icra takibi başlatıldığını beyan etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davacı ile aralarındaki öğrenci taşıma konusundaki hakkedişlerin tamamını UKOME kararlarına göre hesaplanması gerektiğinin kararlaştırıldığını, ancak davacının bu anlaşmaya uygun olmayacak şekilde tek taraflı hesaplama yaparak fatura düzenlediğini, takibin haksız olduğunu beyan etmiş etmiştir.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporu düzenlettirilmiş ve yukarıda zikredilen 17/09/2020 tarihli davalı ticari defterlerine ilişkin inceleme yapılan bilirkişi raporunda neticeten; davalı şirketin, davacı şirketten 24.632,40 TL alacaklı olduğu tespit edildiği, yine yukarıda özetlenen davacı ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin 11/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda neticeten; davacının kendi ticari defterlerine göre davalıdan 111.121,92 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Düzenlenen her iki taraf defterlerininde usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu olaya özgülenerek değerlendirme ve hesaplama gerektiği takdir ve kanaatine varılmış olup, taraf vekillerine kesin süreler tanınarak öğrenci taşıma işine konu öğrenci listelerinin ve bu konudaki sözleşmelerin sunulması için ihtarat yapılmış ve her iki taraf beyanlarına göre taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı anlaşılmıştır.

Taşıma işinin gerçekleştirildiği dava dışı .... Okullarının kapanmış olduğu veya adreste faal olmadığı anlaşılmakla, Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ilgili okuldaki taşıma işlemine konu öğrenci listeleri istenilmiş olup, ilgili hususta herhangi bir kayıt tutulmadığı 07/05/2021 tarihli müzekkere cevabında mahkememize bildirilmiştir.

Davacı ve davalı tarafça sunulan öğrenci listelerinin kıyaslanmasında, 122 öğrencinin taşınması hususunda mutabık oldukları, ..., ..., .... ve .... isimli öğrencilerin davacı listesinde bulunmasına rağmen davalı listesinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

İspat külfeti halen davacı üzerinde bulunduğundan mevcut delil durumu itibariyle yemin delili hatırlatılmış olup, davacının tanınan kesin süre içerisinde yemin metni sunduğu, davacı vekilinin iddia ve savunmaları kapsamında düzenlediği yemin metni ile birlikte Bakırköy ..

Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, İstanbul Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/03/2023 tarihli talimat duruşmasında davalı şirket yetkilisi ... mahkeme huzurunda bizzat " Okumuş olduğunuz yemin metnindeki ...., ...., ... ve ....isimli öğrencilerin yetkilisi olduğum şirketin bilgisi dahilinde, talimatı ve anlaşması dahilinde, davacı tarafça taşınmadığına, namusum, vicdanım ve kutsal saydığım bütün değerler üzerine yemin ederim.

Hatta bu öğrenciler ile alakalı olarak yetkilisi olduğum firma öğrencilerden herhangi bir tahsilat yapmamıştır, herhangi bir taşıma sözleşmesi de yapmamıştır, bu söylediklerimin doğru olduğuna namusum, vicdanım ve kutsal saydığım bütün değerler üzerine yemin ederim." diyerek yemin etmiştir.

Davacı vekili 13/10/2020 tarihli beyan dilekçesinde; taşıma işi sabit olmakla UKOME kararlarına göre toplam yapılan taşıma/servis işine göre taşıma ücreti hesaplanmak suretiyle bakiye alacağın tespitini talep etmiş etmiş olup, her ne kadar daha sonra bu beyanından vazgeçmiş ise de; önceki kabulden dönme usulen mümkün olmadığından, taraflar arasında taşıma işinin ücretlendirilmesine ilişkin herhangi bir sözleşme veya kayıt da bulunmaması nazara alınarak davalının cevap dilekçesindeki beyanları ile davacının 13/10/2020 tarihli taşıma işine ilişkin beyanları birlikte değerlendirildiğinde; tarafların taşıma işine ilişkin UKOME verilerine göre hesaplama yapılması gerektiği hususunda mutabık kaldıkları anlaşılmıştır.

Davacı vekili 02/06/2021 tarihli beyan dilekçesinde; ... Davalı şirketin öğrenci başına ve %5 kardeş indirimi esas alınarak davacının listesinde belirtilen öğrencilerin taşıması karşılığı ücret alacağının hesaplanmasını talep etmiştir.

Mahkememizce taraflar listelerine göre öğrencilerin ev ve okul arasındaki mesafeleri ve yine tarafların mutabık kaldıkları UKOME verileri nazara alınmak suretiyle hesaplama yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, düzenlenen 16/09/2022 havale tarihli kök bilirkişi raporunda; taraf listelerine göre öğrenci sayıları nazara alınarak terditli hesaplama yapıldığı,

fakat yapılan hesaplamaların tarafların mutabık kaldıkları yönteme uygun olmadığı anlaşılmakla, yeniden ek rapor tanzim ettirilmiş, düzenlenen 17/11/2022 tarihli ek raporda da yine UKOME verileri dikkate alınmaksızın hesaplama yapıldığından Konya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) 2018 yılı Genel Kurul Kararı celp edilerek dosya yeniden bilirkişiye tevdii edilmiş ve düzenlenen 08/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda neticeten; taraflar arasında mutabık kalınan 122 öğrencinin taşıma ücreti ve kardeş indirimi neticesinde 2018 yılı UKOME kararı gereği yapılan hesaplamada ücretin 196.992,00 TL olarak hesaplandığı,

mutabık kalınmayan 4 öğrencinin taşıma ücretinin 6.600,00 TL olduğu, yapılan ödeme tutarının 244.979,34 TL olduğu tespit edilmekle 122 öğrencinin taşındığının kabulü halinde 47.987,34 TL fazla ödemenin mevcut olduğu, 126 öğrencinin taşındığının kabulü halinde ise, 41.387,34 TL fazla ödemenin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir 08/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; mevcut delil durumu itibariyle tarafların kabul ve beyanları nazara alınarak yapılan hesaplamada tarafların mutabık kaldıkları öğrenci sayıları ve davacı listesinde bulunan fazla 4 öğrencinin de taşınması birlikte değerlendirildiğinde her iki halde de davalının, dava konusu icra takibine vaki itirazlarının yerinde olduğu anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine...'' gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, faturaların davalıya tebliğinin mahkemece araştırılması gerektiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacı şirkete gönderilen listede olan ancak mahkemeye sunulan listede bulunmayan 4 öğrencinin taşıma işinin davacı tarafından yapılıp yapılmasının tespiti açısından bu öğrencilerin davalıya ait okulda okuyup okumadıkları, servisten yararlanıp yararlanmadıklarının tespiti açısından Milli Eğitim Müdürlüğü ve davalı okuldan listede belirli olan ve her zaman tespiti yapılabilecek veli adreslerinden sorularak bilgi istenmesi taleplerinin kabul edilmediğini, yemin deliline zorlanıldığını,

yemin eda eden kişinin de taşıma işi yapılan tarihte şirket yetkilisi olmadığının sonradan öğrenildiğini, 13/10/2020 tarihli beyanlarına göre taraflar arasında mutabık kalınan listenin 01/12/2020 tarihli dilekçe ile mahkemeye sunulduğunu ve kastedilen taşıma/servis ücretine göre taşıma ücreti hesaplanması taleplerinin açık ve belgeli olarak belirtildiğini mahkemenin red gerekçesine konu edilen şekilde hiçbir dilekçede UKOME verilerine göre hesaplama taleplerinin bulunmadığını, davalının,

tarafların mutabık kaldığı ücret ve 4 öğrenci dışında 122 öğrenci yönünden taşıma ücretini içerir listeyi 02/06/2021 tarihinde kendileri sunarak listeyi kabul ettiklerini, davalı listeyi sunmakla tarafların bu listede 4 öğrenci dışında mutabık olduğunu teyit ettiğini, sadece mesafelere itiraz ettiğini, mesafe yönünden teknik rapor alındığını, bu rapora da itiraz etmediğini, davalı şirketten hesaplanan tutarda alacağı olduğunun bilirkişi raporları ile de tespit olunduğunu, mahkemece eksik ve hatalı incelemeyle karar verildiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasında akdedildiği iddia edilen sözleşme kapsamında düzenlenen takip ve dava konusu faturalardan kaynaklı davacının alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Her ne kadar mahkemece yapılan yargılama sırasında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de, verilen karar eksik incelemeye dayanmaktadır.

Zira, davacı tarafça, davalı tarafından gönderilen öğrenci ve fiyat listesi kapsamında taraflar arasında anlaşma sağlandığı, taraflarınca taşımanın gerçekleştirildiği, 9 aylık döneme yayılan faturaların 6 aylık kısmının davalı tarafından ödendiği, son 3 aylık kısma tekabül eden faturaların ise ödenmediği,

davalıya gönderilen faturalara itiraz da edilmediği hatta bir dönem davalı tarafından ödeme de yapılmasına rağmen davalıya ait okulun kapanması sonrası ödeme yapılmadığı iddia edilmiş, davalı tarafından yargılama sırasında süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davacı tarafça süresinde ibraz edilmeyen cevap dilekçesine muvafakatları bulunmadığı beyan edilmiş, davalı tarafından ise, yargılama sırasında, tarafların UKOME kararları kapsamında taşıma ücretinin belirlendiği yönünde anlaştıkları, buna rağmen davacı tarafından anlaşmaya aykırı şekilde fatura tanzim edildiği, bu faturalardan da haberdar olunmadığı savunulmuştur.

Her ne kadar taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakta ise de, taşıma sözleşmesinin geçerliliği için şekil şartına tabi olmadığı, sözlü de kurulabileceği, bu kapsamda davacı tarafça taraflar arasında mail yazışmaları bulunduğu, davalı tarafından gönderilen öğrenci ve fiyat listesinin taraflarınca kabul edilerek taşıma ilişkisine başlandığı,

davalı tarafın mail adresine faturaların da gönderildiği ve davalı tarafından bir müddet ödeme yapılmasına rağmen takip konusu faturaların ödenmediği iddia edilmiş olmakla, her ne kadar mahkemece UKOME kararları kapsamında taşıma ücretinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve davacı vekilinin 13.10.2020 tarihli dilekçesi buna dayanak gösterilmiş ise de, davacı tarafça yargılama sırasında müteaddit kez ibraz edilen dilekçelerde sözleşme ilişkisinin mail yazışmaları ile kurulduğu ve faturaların da davalının mail adresine gönderildiği,

davalı tarafından da süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediği hatta uzun bir dönem boyunca ödeme de yapıldığı iddia edildiğine göre, davacının işbu iddiası kapsamında öncelikle bilişim uzmanı aracılığıyla tarafların mail yazışmaları incelenmek sureti ile taraflar arasında kurulan akdi ilişkin mahiyeti, davacı tarafından düzenlenen faturaların davalıya mail yoluyla bildirilip bildirilmediği ve davalı tarafından faturalara itiraz edilip edilmediğinin tespiti, sonrasında ise, faturaların sözleşme kapsamında düzenlenip düzenlenmediği ile davalı tarafından,

iddia edilen sözleşme kapsamında düzenlenen fatura bedellerinin ödenip ödenmediği hususlarında taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması, taraf ticari defterleri incelenir iken, takibin faturaya dayalı icra takibi olup, işbu itirazın iptali davasının da takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu nazara alınarak cari hesaba göre değil,

takip konusu faturalar ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti kapsamında ilişkinin başından itibaren düzenlenen faturalar ve yapılan ödemeler de ayrıca incelenerek denetime elverişli ve hükme esas teşkil edebilecek mahiyette bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken anılan hususların nazara alınmaması yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, davacı tarafından kesilen fatura bedellerinin davalı tarafından öğrenci velilerinden tahsil edilmesine rağmen davacıya ödeme yapılmadığı da iddia edildiğine göre, davalı defterleri üzerinde bu kapsamda da bir inceleme ve değerlendirme yaptırılmaması da yerinde olmamıştır.

Öte yandan, taraflarca mutabık kalınmayan 4 öğrenci yönünden, davalı okulunda öğrenim görüp görmediği ve servis taşımasının davacı tarafından yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılması gerekirken mahkemece bu hususta yemin teklif etme hakkının hatırlatılmasının da icapsız yemin mahiyetinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu durum karşısında, mahkemece yukarıda belirtilen hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, taşıma akdinden kaynaklanan alacakla ilgili başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dosyası incelendiğinde; İlk derece mahkemesince, tarafların bildirdiği delilleri topladığı, deliller toplandıktan sonra usulüne uygun bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, yeni bir bilirkişi incelemesinin gerekmediği, bu nedenle ilk derece mahkemesinin delilleri esastan değerlendirip karar vermesinde bir eksiklik bulunmadığı kanaatinde olduğumdan; Sayın çoğunluğun ilk derece mahkemesince eksik incelemeye dayalı değerlendirme yapılarak hüküm kurulduğu görüşüne katılmıyorum.

Başkan ... · e-imzalıdır