Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/978 K.2023/1944

Av.

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Ticari Şirket (Fesih Ve Çıkma Payı Talebine İlişkin)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 11/10/2023

YAZIM TARİHİ : 16/10/2023

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan ticari şirket davasında 03/05/2023 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 12/03/201 tarihinde katılım sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince tarafların birlikte canlı büyükbaş hayvan alımı yaparak süt üretimi yapması ve bu sütten kâr dağıtımı yapılmasına karar verildiğini, yine sözleşme gereğince müvekkilinin yalnızca düve hayvan alım bedelini ödeyeceği ve diğer işlemlerin davalı tarafça yapılacağı, oluşabilecek olumsuzluklardan davalının sorumlu olduğuna ilişkin davalı şirketin taahhütlerinin olduğunu, müvekkilinin sözleşme gereğince davalı şirkete teminat senedi verdiğini,

verilen teminat senedinin sözleşme süresi sona erdikten iki ay sonra hükümsüz olup geri alınmasına ve teminat senedinin ciro ile başkasına verilemeyeceğine karar verildiğini, 2013 yılında sözleşme imzalandıktan sonra süt parası ödemesi yapıldığını ancak daha sonra davalı tarafça SMS gönderilerek bir daha fazla ödeme yapılmayacağının müvekkili şirkete bildirildiğini, 01/12/2014 tarihinde ise yeni sözleşme yapılarak yine aynı şartlarda teminat senedi verildiğini, müvekkili tarafından bu iki sözleşme ile 2018 ödeme tarihli iki adet bono verildiğini, müvekkilinin katılım bedeli olarak toplamda 44.750,00TL ödeme yaptığını,

müvekkilinin davalı şirketten sekiz adet hisse senedi sahibi olduğunu, davalı tarafça 24/01/2015 tarihinde SMS yoluyla fazla ödeme yapılmayacağının bildirildiği tarihten itibaren ne süt ödemesi ne de ana para ödemesi yapılmadığını, davalı tarafın taahhütlerini yerine getirmediğini, davalı şirketin genel kurulunda tüm üyelerinin hisselerini satıp ortaklıktan ayrılmak istediklerinin beyan edildiğini, basından edinilen bilgiye göre Çiftlik Bank tarzında birçok kişinin dolandırıldığının ortaya çıktığını, Ereğli Ağır Ceza Mahkemesinde bu konuda görülen davanın halen devam ettiğini,

davalı şirketin mal kaçırma durumunun olduğunu bu nedenle öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek davalı şirketin mal varlığına tedbir konulmasına, davalı şirketin fesih ve tasfiyesine, bu mümkün olmazsa müvekkilinin şirkette bulunan sekiz pay senedinin karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerinin ödenmesi ile şirketten çıkarılmasına, katılım payı olarak ödenen 47.750,00TL'den şimdilik 1.000,00TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirket ortağı olabilmesi için teminat senedine sahip olması gerektiğini, ancak böyle bir durumun söz konusu olmadığını, teminat senedi sahibi olanın da yalnızca teminat senedi ile ortak olamayacağını ve her ortağında alacaklı olmadığını, davacının iki ayrı tarihte toplamda sekiz pay olarak katılımcı sözleşmesi ile müvekkili şirkete katılımcı olarak katıldığını, müvekkili şirketin şirket sermayesinin 20.000 paya ayrıldığını, alınan karar ile her bir katılımcının da kendi isteğiyle katılım bedellerine denk gelecek şekilde şirket ortağı olarak pay sahibi yapıldığını,

şirketin bu şekilde 1300 hissedarının bulunduğunu, davacının da bu hissedarlardan biri olduğunu, şirket yönetimi hakkında sorumlulukta doğan suçlardan dolayı açılan davaların halen devam ettiğini, davacının teminat senetlerini kendi isteğiyle vererek şirket ortağı olduğunu, şirket ortağının alacağını talep etmesinin dava dilekçesindeki gerekçelerle mümkün olmadığını, müvekkili şirketin içinde bulunduğu kötü mali durum nedeniyle iflas işlemlerine başlanılacağını, davacının talep ettiği alacağın para alacağı olmayıp sermaye vasfında olduğunu ve bunun alacak davasının konusu olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Somut olayda, davalı şirkette 8 adet payı bulunan davacının yeterli oranda payı bulunmadığından, davacı açısından dava açma ehliyeti, eş deyişle, aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davacı vekilinin, diğer talepleri yönünden ise, TTK'nın 531.

Maddesi uyarınca haklı nedenle fesih davasının görülme ön şartı olan azınlık pay oranına davacı sahip olmadığından davacının bu dava kapsamındaki alternatif çözüm yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin istemlerinin de değerlendirilmesi mümkün görülmemiştir.

(Nitekim Ankara BAM 21. HD. 20/10/2022 tarih 2022/1294 Esas 2022/1285 Karar sayılı kararı) Bu itibarla dava takip ehliyetindeki eksiklik sebebiyle davanın usulden reddi gerekmiştir...." gerekçesiyle davanın dava şartı eksikliğinden usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesindeki çelişkilerde görüleceği üzere, katılımcı olan herkese teminat senedi verilmiş olup teminat senedi bulunmayan kişilerin katılımcı olamayacağının ortada olduğunu, vekil edene de teminat senedi verilmiş olup, vekil edenin katılımcı olduğu hususunun sabit olduğunu, vekil eden bu 2 senet karşılığında toplam 44.750,00 TL -katılım bedeli- ödediğini, davacı müvekkilinin edimlerini yerine getirerek düve bedelini ödediğini, ancak davalının karşı yükümlülüklerini (hayvan başı aylık süt bedeli ödemesi) yerine getirmediğini,

terditli taleplerinin ilk derece mahkemesince değerlendirilmediğini, nitekim dava açılırken dava türü olarak "ticari şirket (şirket ortaklık payı alacağının tahsili kaynaklı)" seçeneğinin seçilmesi dahi asıl istemin vekil edene pay değerinin ödenmesi ile şirketten çıkarılması olduğunu gösterdiğini, ilk derece mahkemesince, davalıya karşı aynı nedenle açılan davalar nedeniyle, ilgili davaların resen birleştirilmesine karar vermesi gerekirken bu hususta hiçbir inceleme yapılmadığını, ayrıca taraflarına birleştirme talebinde bulunmaları için herhangi bir süre de verilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ilk derece mahkemesinin,

TTK'nın 531. maddesinde bahsedilen davayı açabilme şartı olan ''%10'luk azınlık pay sahipliği'' yerine getirilmediği gerekçesiyle davayı, dava şartı eksikliği yönünden reddettiğini, ancak davalı şirketin son dönemlerde binlerce kişiyi mağdur ettiğini beyanla öncelikle istinaf taleplerinin kabulü ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; şirketin feshi ve çıkma talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesinde “Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler.

Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir.” hükmü düzenlenmiş olup, anılan hüküm uyarınca sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri ancak haklı sebeplerin varlığını kanıtlamaları halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceklerdir.

Davalı şirketin sermayesinin 20.000 paya ayrıldığı, davacının 8 paya sahip olduğu, davacının 1/10 oranında payı bulunmadığından fesih talebinde bulunamayacağı, anonim şirketlerde TTK'nın 638/2 maddesine dayalı çıkmanın söz konusu olmadığı, davacı TTK' nın 531.maddesi uyarınca haklı nedenle fesih davasının görülme şartı olan azınlık pay oranına sahip olmadığından alternatif çözüm yöntemlerinin de uygulanmasına ilişkin istemininde davanın reddi gerekçesi içinde erimiş olacağı, davacının başka ortaklar tarafından açılmış fesih davalarının dosya numaralarını da bildirmediği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır