Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1046 K.2025/830

Taraflar arasında görülen davada Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas-... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili tarafından, “Konya ili, Karatay ilçesi, ........ Mah., ........ Cad., ... Parsel, ...pafta....” üzerinde, faturalardaki maliyetlere ve arsa bedeline katlanılarak elektrik tesisi kurulduğunu, müvekkili tarafından yapılan elektrik tesisinin protokolle davalıya devredildiğini, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu gereği gibi yerine getirdiğini ancak, davalının tesis bedelini müvekkiline ödemesi gerekmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ileride arttırılmak kaydıyla 30.000,00 TL'nin fatura tarihlerinden itibaren hesaplanacak ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 18.12.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini 188.764.35 TL' ne yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunmuş, davacının devir esnasında iz bedelle devir talebinde bulunduğunu ve tesisi 0,01 TL karşılığında devretmeyi kabul ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirketten bir alacağının bulunmadığını, davacının basiretli bir iş adamı olup, sözleşme ile bağlı olduğunu ve müvekkili şirketten alacağı bulunmadığını bildiği halde alacağı bulunduğu iddiası ile dürüstlük kuralına aykırı şekilde açtığı işbu davanın reddi gerektiğini, davacının fatura tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte ödeme talep edemeyeceğini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte ödenecek bir bedel söz konusu olsaydı bile davacının talep ettiği fatura bedelleri üzerinden yapılamayacağını, çünkü mevzuat gereği metodolojiye uygun hesaplanan bedele göre ödeme yapıldığını, bu nedenle, fatura bedellerinin ödeme hesabında dikkate alınamayacağını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İhbar olunan ........ A.Ş. Genel Müdürlüğü vekili, müvekkilinin taraf sıfatına haiz olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi uyarınca dağıtım tesisleri ve işletilmesinden kaynaklanan hukuki ve cezai sorumluluğun ........’a ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece,"..Somut olayda; davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme ile, Konya ili, Karatay ilçesi, ........ Mah., ........ Cad., ... Parsel, ...pafta....” üzerinde, davacının düzenlediği faturalardaki maliyetlere ve arsa bedeline katlanılarak elektrik tesisi kurulduğu iddiası ile, davalı tarafça ödeme yapılmadığından bahisle mahkememizde alacak davası açılmıştır.

Mahkememizce, alacağın bulunup bulunmadığı ve alacak bulunuyorsa bunun tespiti amacıyla keşif yapılmış ve uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır. Davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye uygun olarak Konya ili, Karatay ilçesi, ........ Mah., ........ Cad., ...

Parsel, ...pafta.... üzerindeki yapının yapıldığı hususunun taraflar arasında ihtilaf konusu olmadığı, ancak davacının, davalıdan sözleşmedeki iz bedeli anlaşması kapsamında alacak talebinde bulunup bulunamayacağı ve yapının bulunduğu arsanın bedelinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği davamızda ihtilaf konusu olan hususlardır. Taraflar arasında düzenlenen 04/06/2014 tarihli protokol incelendiğinde, 0,01 TL üzerinden anlaşma yapıldığı görülmektedir.

Ancak davacı ile davalı arasındaki yazışmalar incelendiğinde, 08/12/2015 tarihli ........ tarafından davacı şirkete hitaben yazılan yazıda, EPDK’nın ikincil düzenlemeleri çerçevesinde devir bedelleri belirlendikten sonra talebin dikkate alınacağı ve davacının talebinin 2017 yatırım yılı programında değerlendirileceği belirtilmiştir. Davalının, davacıya hitaben yazdığı yazılardan tarafların 0,01 TL üzerinden anlaşmadığı hususunda mahkememizde kanaat oluşmuştur.

Davacının, sözleşmede yazılı bedel dışında yaptığı işin bedelini, piyasa koşullarına uygun olarak davalıdan talep edebileceği, yapılan bilirkişi tespiti doğrultusunda davacının, davalıdan talep edebileceği tesis masraf bedelinin ise, 176.794,35 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafça tesis bedeli dışında, tesisin bulunduğu arsanın bedeli de talep edilmiş ise de, Karatay Tapu Müdürlüğü tarafından dosyamıza gönderilen tapu kayıtları incelendiğinde, davaya konu tesisin bulunduğu arsanın, davacı tarafından ........ A.Ş.'ye devredildiği, davalının arsa nedeniyle pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davacının davasının kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş, taraflar arasındaki sözleşme tarihinin 04/06/2014 olması ve sözleşme tarihinden itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresinin geçmemiş olması nedeniyle davalı tarafın zaman aşımı defi'inin reddine karar verilmiş..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davacının yaptığı masraflar nedeniyle 30.000,00 TL’nin dava tarihi olan 29.06.2020 tarihinden itibaren, 146.794,35 TL’nin ıslah tarihi olan 18.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte toplam 176.794,35 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacının arsa değerine yönelik talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkeme tarafından davanın kabulüne karar verilen kısma ilişkin olarak eksik bir alacak miktarı belirlendiğini, müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarının da davalıdan tahsil edilerek müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, mahkemece masrafların yapıldığı tarihten itibaren ticari faize hükmedilmesi gerekirken, ıslah tarihi itibariyle faize hükmedildiğini, işbu davanın açılmasından önce davalıya başvuruda bulunulduğunu, davalı tarafından da yapılan yazışmalarla ödemenin 2017 yılı planlamasına alındığının belirtildiğini, bu nedenle davalının temerrüde düştüğü açık olup,

fatura tarihleri esas alınarak ticari faizin işletilmesine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, elektrik tesis devri sırasında taşınmazın da devredildiğini, taşınmazın devir tarihindeki bedelinin faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesi gerekirken, davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, esasında müvekkilinin muhatabının davalı olduğunu, davalı tarafından da bu nedenle davanın ihbarının talep edildiğini, mahkemece arsa bedeli yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek,

mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın talepleri gibi kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, öncelikle dava konusu alacağın sözleşmeden kaynaklanan bir alacak mı, sebepsiz zenginleşmeden mi, yoksa vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan hukuki işlem benzeri bir eylem mi olduğunun net olarak tespiti gerektiğini, sözlemeye dayalı alacak söz konusu ise davacının sözleşmedeki beyanı ile bağlı olduğunu, davacının 10.02.2014 tarihinde trafoyu ve trafoya ait toprak parçasını tapuda 1,00 TL bedelle ........'a iz bedelle devrettiğini,

........ adına tapuda devralınmış bir tesisi protokol ile ........ adına devralan müvekkilinin ........ ve davacının iradesine aykırı şekilde bedel belirleme yetkisinin bulunmadığını, müvekkilinin mevzuata ve kurul kararlarına uymak zorunda olduğunu, dava konusu sözleşmeden kaynaklanan bir alacağa ilişkin ise, davacının imza inkarında ya da irade sakatlığına ilişkin bir iddiası bulunmadığına göre tesis devir protokolünün geçerli olduğunu ve devir bedelini kabul ettiğini, davacının hem sözleşme hem de tapudaki iradesi ile bağlı olduğunu,

davacının devir tarihinden önce müvekkilinin devir bedelini 0,01 TL dışında başka bir bedel ödeyeceğine ilişkin aralarında bir anlaşma olduğuna dair yazılı bir delil sunmadığını, dava konusu sözleşmeden kaynaklı bir alacağa ilişkin değil ise, davacının değerlendirmesine göre alacağın vekaletsiz iş görmeye girip girmeyeceği hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, vekaletsiz iş görme kabul edilmesi halinde görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, sözleşme geçersiz ise, müvekkiline devredilmiş bir tesis bulunmadığını ve tesisin halen davacının özel mülkiyetinde olduğunu,

bu durumda ortada zenginleşme olmadığından davacının masraf talep etme hakkının da bulunmadığını, masraf ödenecek olması halinde de, hesaplamadan davacının dava tarihine kadar tesisi kullanması nedeniyle yıpranma payının düşülmesi gerektiğini, dava konusunun sebepsiz zenginleşmeye dayalı bir alacak olması halinde, zaman aşımına uğradığını, tacir olan davacının iz bedelle yaptığı devir geçerli olduğundan müvekkilinden bir alacağının bulunmadığını, mahkemece bilirkişi raporuna itiraz etmelerine rağmen bu itirazlarının değerlendirilmediğini,

davacının devir protokolüne istinaden devir bedelinin ödenmesini dilekçesinde talep etmediğinden müvekkili tarafından tesisin yeniden devralınması gibi algılandığını ve tesis hiç devralınmamış gibi varsayılarak devre konusu tesisin metodolijiye göre bedeller belirlendikten sonra değerlendirileceğinin belirtildiğini, mahkemenin davacının arsa değerine yönelik talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine ilişkin kararının gerekçesinin eksik olduğunu, davacının dava dilekçesinde arsa bedeli yönünden bir talebi bulunmadığı gibi, ........ ile arasındaki sözleşmeden belirlenen bedelin ise, halen geçerli olduğunu,

işbu sebeple arsa bedeline ilişkin davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine hükmedilen harçlar, arabuluculuk ücreti ve yargılama giderleri yönünden de kararı istinaf ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere mahkemece ticari faiz yerine yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça, maliyetlere ve arsa bedeline katlanılarak elektrik tesisi kurulduğu ve yapılan tesisin protokol ile davalıya devredildiği ancak, davalının tesis bedelini ödemediği iddia edilmiş, davalı tarafça, davacının devir esnasında iz bedelle devir talebinde bulunduğu ve tesisi 0,01 TL karşılığında devretmeyi kabul ettiği, dolayısıyla herhangi bir alacağı bulunmadığı, davacının basiretli bir tacir olup, sözleşme ile bağlı olduğu savunulmuştur.

Davalı tarafça, zamanaaşımı def'inde de bulunulmuş, mahkemece davanın sözleşmeye dayalı alacak isteminden kaynaklandığı ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığından bahisle zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

Taraf arasında akdedilen 04/06/20214 tarihli ''Devir Protokolü''nün, ''Devir Bedelleri'' başlıklı 13.maddesinde; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği 8. maddede ''Ortak Kullanım Haline Gelen ........ Tesislerinin ........ Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul ve Esaslar '' gereğince hesaplanan müşteri başına ödenecek bedeller olarak davacı şirket için 0,01 TL olarak gösterildiği ve tapu kaydında da, dava konusu taşınmazın 1,00 TL satış bedeli ile, 10.02.2014 tarihinde, ........'a devredildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 18/2 maddesi uyarınca, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Tacir olan davacı şirketin de taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu bilebilecek durumda olup, basiretli bir tacir gibi davranmayan davacı bunun neticelerine katlanır. Taraflar arasında akdedilen sözleşme de geçerli olduğundan taraflar işbu sözleşme ile bağlıdır.

Bu durum karşısında, Yargıtay 11 HD'nin ... E-... K, Yargıtay 3. HD'nin ... E-... K., ... E-... K., İstanbul BAM 3 HD'nin ... E-... K., Adana BAM 5 HD'nin ... E-... K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaati ile aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....