Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1061 K.2024/1460

Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D.İş esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin verilen karara yapılan itiraz üzerine mahkemece 13/05/2024 tarihinde tanzim edilen itirazın reddine ilişkin ek karara karşı borçlunun istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; 16.10.2023 tanzim, 20.12.2023 vade tarihli, 50.000,00 TL bedelli senedin gününde ö6denmemesi nedeniyle borçlunun menkul ve gayri menkul mallarıyla 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 04/03/2024 T. KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...borcun rehinle temin edilmediği, borcun vadesinin geçtiği ve borcun ödenmediği hususları anlaşıldığından talebin kabulüne..." gerekçesiyle;

1-İİK'nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu/borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine,

2-Alacaklının teminat olarak, talebe konu alacağın % 15’i (yüzde onbeşi) miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz kayıtsız ve şartsız (hiçbir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın) nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki başka bir bankaya ait teminat mektubunu) bu dosyamız için nakit ise mahkeme veznesine yatırmasına, teminat mektubu ise mahkememize ibraz etmesine, alacaklı tarafından teminatın karşılandığı hususu resmi bir belge ile belgelendirilemediği takdirde ihtiyati haciz kararının uygulanmamasına,

3-Alacaklının 2004 Sayılı İİK'nun 261.maddesi gereğince karar tarihinden itibaren (10) gün içinde belirlenen teminatı yatırıp talep etmesi halinde teminatın yatırıldığı hususu karar altına mahkememizce şerh edildikten sonra ihtiyati haciz kararının yargı çevremizdeki Konya İl'i mülkî sınırlar içerisindeki icra müdürlüğünce (İhtiyati haciz kararından önce icra takibi başlatılmışsa takibin başlatıldığı icra müdürlüğünce) infazına, aksi halde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmasına, şeklinde karar verilmiştir.

İTİRAZ

Karşı taraf vekili itiraz dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının Konya.. İcra Müdürlüğü'nün.... E. Sayılı dosyası ile infaz edildiğini, söz konusu dosya kapsamında ödeme emrinin müvekkiline 16/03/2024 tarihinde tebliğ edilmekle, müvekkilinin ihtiyati hacizden bu tarihte haberdar olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin müvekkilinin ikametgah adresi olan DENİZLİ mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin adresinin .... Mah. ... Cad.

No...Çal / DENİZLİ olduğunu, ancak Çal Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı kaldırıldığından yetkili mahkemenin Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetki itirazının kabulüne, 04/03/2024 tarih ve 2..... D.İş E., 2..... D.İş K. sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN 13/05/2024 T. EK KARARIN ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...TBK MADDE 89- Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,... ifa edilir" hükmü nazara alındığında mahkememizin yetkili olduğu, ayrıca sair itiraz konusu hususlar alacaklının esas yargılama ile ortaya çıkacak hususlar olduğundan..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin itirazlarının reddine şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle.

18/03/2024 tarihli ihtiyati hacze itiraz dilekçesi ve tüm yazılı ve sözlü beyanlarını tekrar etmekle, mahkemenin alacaklının ikametgahında da ihtiyati haciz kararı verilebileceği hususundaki karar ve gerekçesinin yerinde olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/12-741 esas2019/382 karar sayılı somut olaya uygun kararı; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile girişilecek takiplerde “yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi, İİK'nın 50/1. maddesine göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK m.9-27).

Buna göre bu takip içinde genel yetkili icra dairesi borçlunun bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m.9). Kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz.

Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir. Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir.

Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösterilmemiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içermekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabileceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine yönelik ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olup olmadığı konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

İhtiyati haciz kararına itiraz 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 265. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre ''Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.''

İcra İflas Kanununun 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Yasa'nın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir" şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. hükmü uygulanamaz.

İcra İflas Kanununun 50.maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken Hukuk Muhakemeleri Kanunun yetkiye ilişkin hükümleri gereğince borçlunun davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden (6100 Sayılı HMK.6.madde), birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden (6100 sayılı HMK.7/1 madde) ve sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinden (6100 sayılı HMK.10 madde) ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.

Somut olayda; alacaklının başvurusu üzerine Mahkemece borçlunun menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki alacaklarının 50.000,00 TL'yi karşılayacak kadar kısımları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği, ihtiyati hacze dayanak bono incelendiğinde bonoda keşide yerinin belirtilmediği, ancak keşideci ......'in ismi yanında adresinin Çal/Denizli adresinin belirtilmesi nedeniyle TTK 777.

Maddesi gereğince bononun düzenleme ve ödeme yerinin Çal/Denizli olduğu, buna göre yetkili mahkemenin Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, ihtiyati haciz kararı veren ilk derece mahkemesinin yetkili mahkeme olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu husus gözetilerek yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, borçlunun itirazının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle borçlunun istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, itirazın kabulüne yönelik HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır