Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1161 K.2024/1421

Davacı vekili tarafından Konya....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 04/07/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket yetkilisinin 24/06/2024 tarihinde Gaziantep'ten Konya istikametine seyir halinde iken araç içerisinde bulunan müvekkili şirkete ait 2023 yılı yevmiye defterinin tüm özen ve dikkat gösterilmesine rağmen kaybolduğunu ve bulunamadığını, defterin zayi olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirkete ait 2023 yılı yevmiye defterinin tespiti ve zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Dava zayi belgesi talebine ilişkindir.

TTK 18/2 maddesi her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmüne havidir. Bu maddedeki basiretli tacir ilkesinin objektif davranış ölçüsü esasına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu cihetle söz konusu ticari faaliyet ile ilgili olarak tedbirli bir tacirden beklenen özen derecesi esas alınmalıdır.Yani tacirin kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenilebilecek özen değil, aynı ticaret alanında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firmaya ait 2023 yılı yevmiye defterinin şirket yetkilisinin yolculuk esnasında kaybettiğini beyan etmiş ise de; bu husus yukarıda izah edilen basiretli tacir davranışlarına ve objektif yükümlülüklerine uygun olmadığından bu yöndeki beyanlara itibar edilmemiştir.

Davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirinin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği aşikar olup, zayi belgesi verilmesi istenilen belgeler hakkında davacının beyanları ispata yeterli olmadığı takdir ve kanaati ile TTK'nın 82. Maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartları oluşmadığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin tüm özeni göstermesine rağmen dava konusu defterin zayi olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile zayi belgesi verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu ispat etmek zorunda olduğu, dava konusu somut olayda ise, davacı tarafça ticari defterin saklanması hususunda özen yükümlülüğüne uyulduğu ispat edilemediğinden,

dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.........