Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/244 K.2024/582

D. İŞ KARAR TARİHİ : 15/01/2024

NUMARASI

D. İş Esas D. İş Karar

TALEP ve İSTİNAF EDEN : VEKİLİ : Av.

KARŞI TARAF

DAVA : Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 08/03/2024

YAZIM TARİHİ : 11/03/2024

Talep eden tarafından karşı taraf aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan tespit davasında 15/01/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı talep edenin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Konya Büyükşehir Belediyesinin aleyhine tespit istenilen ... . San. A.Ş'nin ortaklarından olduğunu, Konya Büyükşehir Belediyesinin bu şirketteki hisselerinin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında satışının yapılacağını, 6102 s. TTK'nin 343. maddesine göre de satışı yapılacak hisselerin Ticaret Mahkemeleri aracılığıyla değerinin tespitinin mümkün olduğunu, bu tespitin yapılmasında hukuki yararlarının bulunduğunu beyan ederek, .... Değerlendirme San. Tic. A.Ş.'deki Konya Büyükşehir Belediyesine ait hisselerin bugünkü rayiç değerlerinin bilirkişi marifetiyle tespitini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 15/01/2024 tarih ... D. İş Esas .. D. İş Karar sayılı karar ile; "... her ne kadar Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından, aleyhine tespit istenilen şirketteki hisselerinin değerinin 6102 s. TTK'nin 343. maddesi kapsamında tespiti istenilmiş ise de; 6102 s. TTK'nin 342 ve 343. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde bu maddelere göre yapılan düzenlemelerin bir şirkete ayni sermaye olarak konulmak istenilen malvarlığının o şirketin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemeleri tarafından bilirkişiler aracılığıyla değerinin tespitine ilişkin düzenlemeler içerdiği görülmüştür.

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından değerinin tespiti istenilen şirket hisselerinin, herhangi bir şirkete ayni sermaye olarak konulması amacıyla değil, özelleştirme kapsamında satışı amacıyla istenildiği, bu amaçla değer tespiti yapılmasının Mahkememizin görevleri içerisinde bulunmadığı anlaşılmış, özelleştirme mevzuatında da bu değer tespitinin ticaret mahkemeleri aracılığıyla yapılması gerektiğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Konya Büyükşehir Belediyesinin talebinin, 6100 s. HMK'nin 400. maddesi kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesinde de; istenilen tespitin ileri de aleyhine tespit istenilen şirkete karşı açılacak bir davada delil teşkil etmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülen sebeplerle istenilen bir tespit olmadığı, özelleştirme kapsamında ve özelleştirme bedeline esas teşkil etmek üzere bir tespit istenildiği, dolayısıyla bu tespitin 6100 s. HMK'nin 400. maddesi kapsamında bir tespit talebi olarak da görülemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Konya Büyükşehir Belediyesinin, aleyhine tespit istenilen şirketteki hisselerinin değerini, bağımsız eksper (veya değerleme) hizmeti sunan şirket veya şirketlere tespit ettirmesi mümkün iken, Mahkememizden böyle bir talepte bulunmalarında korunmaya değer hukuki bir yarar bulunmadığı sonucuna varılarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle Konya Büyükşehir Belediyesinin, aleyhine tespit istenilen şirketteki hisselerinin özelleştirme işlemlerine esas teşkil etmek üzere bugünkü rayiç değerinin tespiti talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde; talep ettikleri hususun hukuki yarar içerdiği gibi kamu yararı da içerdiğini, müvekkilini yapmak istediği işleme ilişkin kesin net bir bilirkişi raporunun belediyelerince yapılacak olan işleme dayanak oluşturacağından taraflarınca dava açılmasına da mani olacağını, her halükarda hukuki yararın mevcut olduğunu, Ticaret Kanunu kapsamında anonim şirketinin değerinin biçilmesinin mahkemelerce yapılması gereken bir iş olarak zikredildiğini, bu kapsamda hukuki yararlarının olduğunun açık olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemede bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta ve mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının davayı açtığı tarih itibariyle dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır.

6100 sayılı Kanun'un sözü edilen maddesinin gerekçesinde de "...Maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde ise davacının dava açmakta hukukî yararının bulunmasının bir dava şartı olduğu hususu açıkça vurgulanmıştır. Burada sözü edilen hukukî yarardan maksat, davacının sübjektif hakkına hukukî korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasında hâli hazırda hukuken korunmaya değer bir yararının bulunmasıdır.

Bir başka ifadeyle, davacı hakkına kavuşmak için, hâli hazırda mahkeme kararına muhtaç bir konumda değilse onun hukukî yararının bulunduğundan söz etmek mümkün değildir..." yönünde açıklamalar yer verilmiştir. Öte yandan bu yararın "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması da gerekir (Hanağası, E.: Davada Menfaat, Ankara 2009, s.135).

Hukuki yarar dava şartlarından olup 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesine göre, davacının dava açmakta hukuken korunmaya değer bir yararının bulunması gerekir. Bu şart, dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri olup, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan, olumlu dava şartları arasında sayılmaktadır. Hukuki yarar dava şartı olduğundan taraflarca ileri sürülmemiş olsa bile mahkemece re'sen dikkate alınır.

Somut olayda talep eden Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından belediyenin karşı taraf şirketteki hisselerinin, özelleştirme kapsamında satışı amacıyla rayiç değerinin tespitinin istenildiği bu sebeple talebin 6102 sayılı TTK'nın 342 ve 343.maddeleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, talep eden tarafından ileri sürülen istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından talep edenin istinaf başvuru talebinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır