Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/274 K.2024/1565

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas - ...Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı ve arkadaşı olan .... ile emlak alım satım işleri yaptığını, davalının sahibi olduğu Konya İli, Meram İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada ..

Parselde bulunan evi dava dışı ....'e satmak istediğini, pazarlık sonucu fiyatta anlaştıklarını, daha sonra davalının ev satışından vazgeçerek akabinde yine fikir değiştirerek evi satmak istediğini bildirdiğini ve anlaşmaya göre 700.000,00 TL bedelle evin dava dışı ....'e 09/05/2022 tarihinde satıldığını, ilgili satışın tapu devrinin yapıldığını, akabinde davalının, dava dışı ....'in sahibi olduğu ...

Emlak isimli iş yerine gelerek ev fiyatlarının yükseldiğini söyleyerek satış anlaşmasındaki bedelden fazla ve ek olarak 100.000,00 TL daha verilmesini istemeye başladığını, amca yeğen arasında çıkan bu husumetin emniyete yansıdığını, taraflar arasında arbede yaşanması sonucunda, müvekkilinin, .... adına sözleşme yaparak husumetin son bulması için 75.000,00 TL vermeyi kabul ettiğini, arbede olayına ilişkin Konya Cumhuriyet Başsavcılığının .... sayılı dosyasından soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin sözleşme gereği daha önce hiç bir ticareti olmadığı davalıya 37.500 TL bedelli, 31/08/2022 ödeme tarihli ve 37.500 TL bedelli,

30/09/2022 ödeme tarihli iki adet teminat bonosu verdiğini, bonoların arkasına müvekkilinin "Konya İli, Meram İlçesi, .... Mah., ... Ada, ...

Parsele ait sözleşme için teminat senedidir." yazıp imzaladığını, davalının, dava konusu bononun da bulunduğu iki adet bonoyu şikayetçi olmamak ve olayı kapatmak adına aldığını ancak, müvekkilinin ortağı ....'den şikayetçi olduğu gibi, bonoları kendisinden istenmesine karşın iade etmediğini, ilgili bonolardan günü gelen 31/08/2022 tarihli bonoyu protesto ettirmeden Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .... D.İş dosyasından 06/09/2022 tarihinde ihtiyati haciz kararı alarak Konya.

İcra Dairesi .... sayılı dosyasından 07/09/2022 tarihinde icra takibi başlattığını, dava konusu bononun davalının şikayetçi olmaması ve yapılan ticarete ilişkin kendisinin çıkarttığı hoşnutsuzluğu gidermek adına, mal sattığı kişinin ortağı olan hiçbir ticareti bulunmayan müvekkilinden şarta bağlı alındığını ve davalının da soruşturma dosyasından şikayetçi olması sebebiyle hükümsüz olan bir bono olduğunu, sözleşmeden de anlaşılacağı üzere bono ve sözleşme için ayrı ayrı bedel talep edebilecek konumda olan davalının sebepsiz zenginleşmesinin de önüne geçilmesi gerektiğini ileri sürerek,

müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi ve bu takibe konu bononun iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve müvekkili lehine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin Konya İli, Meram İlçesi, .... Mahallesi, ...

Ada, ... parselde bulunan taşınmazını satmak amacıyla dava dışı emlakçı ....’e danıştığını, 700.000 TL’ne anlaştıklarını, müvekkilinin taşınmazını devrettiği kişi yeğeni olduğundan tapu dairesinde hiçbir bedel almadan taşınmazı yeğenine devrettiğini, müvekkilinin ailesinin evi satmasına onay vermediğinden evi geri vermesini istediğini, ...'ün davalı ve ailesine tehdit ve hakaretler savurduğunu, ... ile ev konusunda bir daha anlaşmazlık çıkmaması amacıyla davacının müvekkiline 75.000,00 TL daha vermeyi teklif ettiğini, müvekkilinin bu teklifini kabul ettiğini ve aynı gün davacının müvekkiline dava konusu 2 adet bonoyu keşide ettiğini,

31.08.2022 ödeme tarihli, 37.500,00 TL bedelli bononun vadesi geldiği halde ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını, protesto şartı aranmadığını ve doğrudan haciz talebinde de bulunulabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Somut olayda; davalı ile dava dışı .... arasında ev satışı konusunda anlaşma sağlandığı, sonrasında davacı tarafından davalıya, toplam 75.000,00 TL olan iki adet bono verildiği, davacı tarafından verilen bonoların teminat olarak verildiği ve teminatın şartlarının gerçekleşmediğinden bahisle, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı doyasında takibi yapılan 37.500,00 TL'lik bono nedeniyle borçlu olunmadığına yönelik mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, mahkememizce bono fotokopisi üzerinde yapılan incelemede; bononun arkasına, Konya ili Meram İlçesi .... Mah. ...

Ada ... parsele ait sözleşmeye ait teminat evrağıdır, yazıldığı, davacı tarafından sunulan 04/06/2022 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi incelendiğinde; satış işleminden sonra 75.000,00 TL'nin davalıya verilmesi hususunda anlaşmaya varıldığı, ayrıca sözleşmeye; bundan sonra herhangi bir husumet olmayacaktır şeklinde, yazı yazıldığı, sözleşme ve bono birlikte değerlendirildiğinde; evin satışı hususunda bir anlaşmazlık çıkması durumunda 75.000,00 TL'lik bonoların geçersiz olacağı hususunda kanaat oluştuğu, dosyamıza giren delillerden ise evin satışı ile ilgili bir husumetin oluştuğuna ilişkin bir kanaat oluşmadığı,

davalı ile dava dışı .... arasında Türk Ceza Kanunu anlamında bir husumetin oluşmasının, sözleşmenin sıhhatini etkilemeyeceği ve ev satışı hususunda bir husumetin çıktığı anlamına gelmeyeceği, kaldı ki evin satışı ile ilgili yapılan son anlaşma sonrasında davalı tarafından bir davanın açılmaması da dikkate alınarak..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde tanık bildirdiklerini, tanık delilinin dava konusu olan teminat bonoların veriliş amacı ve şartlarının ne olduğu ve geri istenmesine karşın iade edilmediği hakkında olup, yapılan sözleşmeyi destekler delil olarak bildirildiği belirtilmesine rağmen mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, yemin delilinin hatırlatılmadığını, gerekçeli kararın dosyaya bildirilen Konya 14. ASCM dosyası başta olmak üzere, sözleşme ve bono ile çeliştiğini, bonoların müvekkilinin ortağı ile davalı davalı arasındaki husumetin kapanması için verildiğini,

şarta bağlı olarak her ne kadar bono düzenlenemese de teminat şerhi ve sözleşme kapsamında teminat senedi olarak verilebileceğini, bu şart gerçekleşmezse bononun geçerliliğinin kalmadığını, davaya konu bono şikayetçi olmamak ve bundan sonra herhangi bir husumet olamayacağı konusunda taraflar arasında yapılan sözleşme ile 04/06/2022 tarihinde düzenlenerek davalıya verildiğini, mahkemece yanlış değerlendirme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde 37.500,00 TL asıl alacak ve fer'ileri ile birlikte toplam 40.350,97 TL'nin tahsilinin talep edildiği, takip dayanağının da 04/06/2022 tanzim, 31/8/2022 vade tarihli, 37.500,00 TL bedelli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan bono olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça delil olarak dayanılan ''Gayrimenkul Satış Sözleşmesi'' başlıklı sözleşmenin taraflarca, 04/06/2022 tarihinde akdedildiği, sözleşmenin 2. maddesinde '' Konya İli Meram İlçesi .... Mahallesinde bulunan ... ada ... parseli 700.000 anlaşılmış olup tapu alınmıştır. Daha sonra arada husumet çıktığı satıcı ... rakamı az bulduğu için 75.000 daha teminat senedi verilmiştir.

Bundan sonra herhangi bir husumet olmayacağına dair anlaşılmıştır.'' ifadelerine yer verildiği, senedin arkasına da davacı tarafından '' Konya ili Meram İlçesi .... Mah. ... Ada ... parsele ait sözleşmeye ait teminat evrağıdır'' yazıldığı ve davacı tarafça da, dava konusu bononun, davalının şikayetinden vazgeçmesi kaydı ile teminat senedi olarak verildiği ancak, davalı şikayetinden vazgeçmediğinden geçerli olmadığı iddia edilmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesinde, takibe ve fer'ilerine yönelik borçlu olunmadığının tespiti talep edilerek dava değeri 37.500,00 TL olarak gösterilmiş ise de, yargılama sırasında davacı vekilinin alınan beyanında, talebin takibi yapılan bonoya ilişkin olduğu, fer'ilere ilişkin olmadığı beyan edilmiştir.

Dava konusu takip dosyasına 21/09/2022 tarihinde yani ilk derece mahkemesinin karar tarihinden önce davacı tarafından 51.310,13 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, İİK'nın 72/6 maddesi uyarınca davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü nazara alınmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, davacı tarafça davalının Konya CBS'nin... sayılı soruşturma dosyasında alınan ifadesinde ikrar mahiyetinde beyanlarının bulunduğunun bildirildiği de belirtilmekle, ilgili ceza soruşturma ve açılan dava dosyası da getirtilerek incelenmesi gerekirken anılan hususun nazara alınmaması da yerinde olmamıştır.

Öte yandan, davacı tarafça yemin deliline de dayanıldığı anlaşılmakla, ispat yükü üzerinde olan davacının iddiasını mevcut yazılı delillerle ispat edemediği kanaatine varılması halinde davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmaksızın karar verilmesi de yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır