Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/322 K.2024/1724

Av.

DAVALILAR : 1 -

VEKİLİ : Av 2 - VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 31/10/2024

YAZIM TARİHİ : 04/11/2024

Davacı tarafından, davalılar aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 13/12/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...... Malz. İnş. Mad. San ve Tic. Ltd Şti ile davalı ..... ve Asansör San. Tic. Ltd.

Şti. arasında 21.09.2013 tarihinde imzalanan "Taşeron Sözleşmesi" ile Konya Karapınar 300 kişilik Prefabrik Öğrenci Yurdu İnşaatı işi ile ilgili Asansör imalat ve montaj işlerinin anahtar teslimi götürü bedel esasına göre davalı .... tarafından üstlenildiğini, sözleşmeye davalı .... adına dava dışı .......'in kefil olduğunu, sözleşmenin 5.4. maddesi gereğince davalı .... firmasına yapılacak ödemelerin 30.11.2013 vadeli 50.000-TL, 02.12.2013 vadeli 30.000-TL ve 04.12.2013 vadeli 35.000-TL'lik senetler ile yapılmasının kararlaştırıldığını ve dava dışı ...... firmasının borçlu,

müvekkilin kefili olduğu senetlerin sözleşme tarihinde tanzim edilerek davalı .... firmasına teslim edildiğini ancak davalı .... tarafından, bahse konu taşeron sözleşmesinde yüklenilen edimlerin hiçbir şekilde ifa edilmemesine rağmen davalı .... elinde bulunan senetleri davalı ... İnş. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına ciro ile devrettiğini ve senetlerin davalı ... firması tarafından da Konya. İcra Müdürlüğünün ...

E dosyası ile icra takibine konu edildiğini, dava dışı ...... firması tarafından, davalı .... ve kefili (davalı ... yetkilisi) ....... 'e gönderilen ihtarname ile işin süresinde tamamlanmadığı ve böylelikle ellerinde bulunan senetlerin ödenmeyeceği, bu konuda sorumluluk kabul edilmeyeceğinin bildirildiğini, bu ihtarnamelerin davalı ....'a 13.11.2013, davalı ... firması yetkilisi olan .......'e 14.11.2013 tarihinde teslim edildiğini, buna rağmen çeklerin icra takibine konulduğunu, arabuluculuğa başvurulmasına rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını belirterek; müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespitine, Konya ..

İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin ve takibe dayanak bononun iptaline, takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ..... İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının her ne kadar arabulucuya başvurduğunu belirtmiş ise de; mektubun müvekkiline teslim edilmediğini, bu nedenle arabuluculuk şartının gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin, ... Ltd. Şti.'ne asansör kapı ve kasaları satmak üzere anlaştığını ve malları teslim ettiğini, Konya.. İcra Md... dosyasından takibe konulan dava konusu 3 adet toplam 115.000 TL bedelli senetleri ciro ile.... Ltd.

Şti.'nden teslim aldığını, senedin keşidecisi konumunda olan davacının bono senedinde kefil olduğunu iddia ettiğini, bono senedinde kefalet olamayacağını, ayrıca davacının adının kefil satırına yazılmadığını, her iki borçlunun da müteselsilen borçlu olduklarını, taşeronluk sözleşmesinin ...... Ltd. Şti ile .... Ltd.

Şti. arasında yapıldığını, ....ın sorumluluklarını yerine getirmemesinin müvekkili şirketi sorumlu hale getirmeyeceğini, müvekkili şirketin sözleşmede taraf olmadığını, sözleşmenin en son sayfasına eklenen ve çizgi altında bulunan " Kapı ve Kabin aksamları Sorumlu Taşeron kefili" yazısı ve müvekkili şirket yetkilisinin imzasının başka bir belgeden sözleşmeye sonradan kopyalama ile ile eklendiğini, yine işveren kefili .... yazısının da sonradan eklendiğini, kaldı ki .......'in bu sözleşmenin son sayfasına imza atmış olsa bile bu imzanın şirket adına atılmadığı için ...

Asansör Ltd. Şti'ni bağlamayacağını, müvekkili şirketin .... Ltd. Şti'ne malzeme sattığını ve hepsini teslim ettiğini, .... Ltd.

Şti'nden ciro ile alınan bonolara ise hiç ödeme yapılmadığını, davacının 9 yıl sonra dava açmakla belge ve bilgilerin bulunmasının zorluğundan yararlanmak istediğini belirterek müvekkili aleyhinde açılan davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... davacının dava konusu bonolarda aval - avalist olduğu anlaşılakla TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile avalistin sorumluluğunu gerektirir bir sebep olmadığından davacının, davasının reddine, şartlar oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine ...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrar etmekle, yerel mahkeme kararının gerekçe kısmı ile hüküm fıkrası arasında çelişki olduğunu, gerekçeli kararda müvekkilinin avalist konumunda olduğu, avaliste müracaat edildiği takdirde avalistin lehine aval verdiği kişiye ait def'ileri ileri süremeyeceği bu itibarla somut olayda avalistin sorumluluğunu gerektirir bir sebep bulunmadığından davanın reddine karar verildiğini, bu halde müvekkilinin senetler bakımından sorumluluğu bulunmadığının tespit edildiğini ancak davanın reddine karar verilmesinin çelişkili olduğunu, müvekkilinin kefil değil avalist olduğunun kabulü halinde;

aval lehine aval veren müvekkili hakkında doğrudan icra takibi yapılmasının mümkün olmadığını, davanın reddinin yanında kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin de aykırılık teşkil ettiğini, belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, Konya ..İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 21/09/2013 tanzim, 30/11/2013 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli, 21/09/2013 tanzim 02/12/2013 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli ve 21/09/2013 tanzim, 04/12/2013 vade tarihli bonoların davacı dışı asıl borçlu ...... Yalıtım Ltd. Şti. ile davalı... Elk. Asansör Ltd.

Şti.b arasında yapılan taşeron sözleşmesi kapsamında yapılması gereken iş karşılığında verildiğini, sözleşme gereğince yapılması gereken işlerin yapılmadığını, bu nedenle bonoların bedelsiz kaldığını ileri sürerek bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmekte, davalı ..... Asansör Ltd.Şti ise dava konusu bonoları diğer davalı... Elektrik Ltd.Şti'ye verdikleri mal karşılığında aldıklarını, diğer davalı ile... Ltd.

Şti'nin davacıya karşı sorumluluklarını yerine getirmemesinin kendilerini bağlamayacağını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Dava konusu bonoların incelenmesinde; davacının dava konusu bonolarda avalist konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Türk Ticaret Kanunu'nun 702 inci maddesinin 2 inci fıkrasında yer alan "Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir" düzenlemesi gereğince aval veren kimsenin teminat altına aldığı borçla ilgili şekle ait noksanlıktan başka bir sebebe dayanması mümkün değildir.

Dava konusu bonolarda şekle ait herhangi bir noksan bulunmadığından ve davacı da şekil eksikliğine ait bir noksan bulunduğu yönünde herhangi bir iddia da bulunmadığından davacının asıl borçlu ...... Ltd. Şti'nin davalılara karşı ileri sürebileceği def'ilere dayanması mümkün değildir.

Buna göre ilk derece mahkemesinin davacının avalist olduğu, avaliste müracaat edildiğinde avalistin aval verdiği kişinin kişisel def'ilerini hamile karşı ileri süremeyeceği yönündeki tespitlerinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Ancak, mahkemece davanın yapılan bu doğru tespit doğrultusunda "davacının dava dışı asıl borçlunun davalılara karşı ileri sürebileceği kişisel def'ileri davalılara karşı ileri süremeyeceği" gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken hüküm fıkrası ile çelişki oluşturacak şekilde "avalistin sorumluluğunu gerektirir bir sebep olmadığı" gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ancak mahkemece yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1/b.2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır