Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/416 K.2025/1180

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 08/05/2025 tarihinde tesis edilen ara karara karşı, davalı ...... Bankası A.Ş'nin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ...... arasında 03/04/2024 tarihinde toplam bedeli 9.400.000,00 TL olan 1000 adet güneş enerjisi sisteminin satışını içeren bir sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında müvekkilin alacağı güneş enerji sistemlerine karşılık ......

A.Ş.'ye aşağıda belirtilen18 adet çek ile ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşme konusu bu malların müvekkili firmaya teslim tarihi sözleşmede 25/06/2024 olarak kararlaştırılmasına rağmen müvekkiline teslim edilmediğini, ......

A.Ş.'nin iflası nedeniyle teslim edilme imkanı da kalmadığını, müvekkili tarafından teminat olarak ön ödeme şeklinde verilen çeklerle ilgili noter ihtarı çekildiğini, ancak noter ihtarına ilişkin bir cevap alınamadığını, karşı taraf şirketin battığını, tüm mal varlığını kaçırdığını, fabrika binasının boşaltıldığını, içerisinde hiçbir mal kalmadığını, müvekkili şirket ile aynı durumda olan Türkiye genelindeki birçok şirketin de mağdur olduğunu beyanla müvekkili şirket tarafından verilmiş dilekçede sayılan muhatapları ......

Bankası ve ...... Bankası olan çekler için sayın mahkemece öncelikle teminatsız olarak aksi taktirde Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosya kapsamında yatırılan %20 teminatın %10 ya da %15 oranına düşürülerek aksi halde aynen devamı suretiyle yahut sayın mahkemece uygun görülecek şekilde dava konusu. Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ......

A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 03.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd.

Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ......

Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ......

A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.03.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd.

Şti., keşide tarihi 30.04.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek, Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.05.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çeklerin, ...... Bankası A.Ş ve ...... Bankası A.Ş. yönünden bankaya ibraz edilmesi halinde ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilİ şirkete ait olup ......

San. ve Tic. A.Ş'ye keşide edilen ve bedelsiz kalmalaından ötürü haklarında menfi tespit kararı verilen bu çeklerden dolayı müvekkilin davalı bankalara borçlu bulunmadığına ilişkin menfi tespit (ve bedeli ödenenlere ilişkin istirdat) davasının kabulüne ve dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2024 tarih ... D.İş Esas ... D.İş Karar sayılı kararı ile; ihtiyati tedbir isteyen tarafın talebinin kabulü ile;

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.10.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 03.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.12.2024, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 25.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 600.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.01.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 28.02.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 300.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.03.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 30.04.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 1.000.000,00-TL bedelli çek,

Zafer Sanayi Konya ...... Bankası Şubesi ...... numaralı keşidecisi ...... Ltd. Şti., keşide tarihi 31.05.2025, lehtarı ...... A.Ş. olan 500.000,00-TL bedelli çeklerin toplam bedeli olan 7.000.000,00 TL çek bedelinin %20'si olan 1.400.000,00 TL nakdi teminat tutarını mahkememiz veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu ibraz ettiğinde üçüncü kişiler hariç olmak kaydıyla karşı taraf/ davalılar tarafından bankaya ibrazı halinde karşılığının ödenmemesine ve ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı ...... Bankası A.Ş vekili itiraz dilekçesinde özetle; davacının talebi ve verilen ödeme yasağı konulmasına yönelik tedbir kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, mahkeme kararına konu çeklerden ...... Bankası A.Ş Zafer Sanayi/Konya Şubesine ait keşidecisi ...... San. ve Tic.Ltd.Şti. olan ... nolu 31/01/2025 tarihli 500.000000 TL bedelli çekin müvekkili bankanın Küçük Sanayi Sitesi/Balıkesir Şubesi'nce ...... San.Tic.

A.Ş firması ile akdedilen kredi sözleşmelerine istinaden kullandırılan krediler nedeniyle bedeli tahsilinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere teslim alınan çeklerden olup müvekkili bankaya teslim edildiğini, iş bu çek hakkında icra takibinin durdurulmasına ilişkin kararda bulunmamakla beraber bu hususta da karar verilemeyeceğini, ancak yerel mahkeme kararında ödeme yasağı konulması yönünde verilen tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir olarak ödemeden yasaklanmasına yönündeki tedbir talebinin reddi ile bu yönde verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/02/2025 tarih ... D.İş Esas ... D.İş Karar sayılı kararı ile Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbire konu olan uyuşmazlık hakkında dava açıldığından itirazın değerlendirilmesi için dosyanın Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/03/2025 tarihli ara kararı ile; "....Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2024 gün ve ... D.İş, ... D.İş sayılı ihtiyati tedbir kararının her iki davalı yönünden aynen devamına, ....Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2024 gün ve ... D.İş, ... D.İş sayılı kararı ile verilip, Mahkememizde açılan bu dava sonucu Mahkememizce de devamına karar verilen ihtiyati tedbire ilişkin olarak, davalılardan Türkiye ...... Bankası A.Ş. vekilinin (2. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu) 07/02/2025 tarihli dilekçesindeki ihtiyati tedbire itirazının reddine..." karar verilmiştir.

Davalı ...... Bankası vekili 30/04/2025 tarihli ikinci cevap dilekçesinde önceki beyanlarını tekrarla ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....mahkememizdeki bu davaya konu olan 13 adet çekin davalı her iki banka tarafından teminat amacıyla alındığı, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde devir alan kişilerin çeke dayalı haklarının korunamayacağı sonucuna varıldığından, davalılardan Türkiye ......

Bankası A.Ş. vekilinin 30/04/2025 tarihli 2. cevap dilekçesindeki tedbire itirazının da reddine karar vermek gerekmiş, daha önce Türkiye ...... Bankası A.Ş. tarafından aynı tedbire yönelik yapılan ilk itiraz yönünden Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyasında murafaa duruşması yapıldığından, 2. kez yapılan itiraz yönünden yeniden murafaa duruşması yapılmasının gerekmediği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.." gerekçesiyle Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2024 gün ... D.İş, ... D.İş sayılı kararı ile verilip, Mahkememizde açılan bu dava sonucu Mahkememizce de devamına karar verilen ihtiyati tedbire ilişkin olarak, davalılardan Türkiye ......

Bankası A.Ş. vekilinin 30/04/2025 tarihli 2. cevap dilekçesindeki ihtiyati tedbire 2. kez yapılan itirazının da reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...... Bankası A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekler ile ilgili olarak Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup ödeme yasağı kararının çek arkasına işlendiğini, iş bu tedbir kararını tamamlayan merasim olarak davacı tarafından müflis ......

San.Tic.A.Ş firması aleyhine dava açıldığını, bu kapsamda müvekkili bankayı da etkileyecek şekilde iş bu tedbir kararının verilemeyeceği bildirilmek suretiyle itiraz edildiğini ancak itirazlarının hukuka aykırı şekilde reddedildiğini, anılan ihtiyati tedbir kararı 3. kişi konumunda olan müvekkili bankayı icra takibi yapmasına engel olmadığından bankaca 12.02.2025 tarihinde iş bu çek hakkında Konya ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkili bankanın Küçük Sanayi Sitesi/Balıkesir Şubesi’nce ......

San.Tic.A.Ş firması ile akdedilen kredi sözleşmelerine istinaden kullandırılan krediler nedeni ile; bedeli tahsilinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere temlik cirosu teslim alınan çeklerden olup müvekkili bankaya teslim edildiğini, davacı tarafça ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için oluşması gereken yaklaşık ispat kuralına dair yeterli ve somut deliller sunulmadığını, hakkında iflas kararı alınan bir firmanın davayı kabul yönünde verdiği beyan hukuki ehliyet açısından geçersiz olup sayın mahkemenin bu yönde araştırma yapmadan verdiği kararın da hukuka aykırı olduğunu,

bununla birlikte kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalının kabul beyanı sonrası verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, kaldı ki çek hakkında taraflarınca 12/02/2025 tarihinde Konya .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatılmış olup takipten sonra alınan tedbir kararının kaldırılması gerektiğini beyanla yerel mahkemece verilen 08/05/2025 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine dair verilen ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin reddi üzerine verilen karara ve yüze karşı verilen ihtiyati tedbir kararına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği gibi (HMK 391/3), ayrıca yokluğunda ihtiyati tedbir kararı verilen kişinin itirazı üzerine verilen karara karşı da istinaf yoluna başvurulabilecektir. Gerek Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda gerekse Hukuk Muhakemeleri Kanununda ara kararlarına karşı kanun yoluna başvuru kabul edilmemiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341/1 ve 394/5 maddeleri gereğince ilk derece mahkemelerince verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 395 ve 396. maddeleri gereğince; durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına ilişkin kararlara karşı HMK 394. maddenin 3. ve 4. fıkralarının kıyas yolu ile uygulanacağı belirtilmesine rağmen kanun yoluna başvurulabileceği belirtilen aynı maddenin 5. fıkrasının uygulanacağı belirtilmediğinden kanun koyucunun bu tür kararlara karşı istinaf kanun yolunun kapalı olduğunu amaçladığı ve bu düşünceyi destekleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...

E. ... K. sayılı kararındaki düşünceler dairemizce de benimsendiğinden davalı tarafın ilk derece mahkemesince verilen 08/05/2025 tarihli ara kararına karşı istinaf yoluna başvurması yasal olarak mümkün olmadığı sonuç ve kanaatiyle davalı ...... Bankası A.Ş'nin istinaf yoluna başvuru dilekçesinin HMK 396 ve 346. maddeleri gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...