Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/675 K.2024/1975

Taraflar arasında görülen davada Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas-....... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında domates ürünü ortaklığı yapıldığını, tarafların ortaklığı tasfiye ettiklerini, sonucunda sattıkları üründen dolayı ....... Ltd. Şti'den 680.000,00 TL çek bedeli tutarında alacaklarının kaldığını, buna ilişkin de taraflar arasında yazılı mukavele yapıldığını, deprem olması nedeniyle çekin karşılıksız çıktığını, çek keşidecisi ....... ......... San. Ti. Ltd.

Şti. 'nin deprem bölgesinde şirket olmasından kaynaklı OHAL kapsamında icra takipleri ve çeklerin yazılmasının ertelendiğini, ......./....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .......

Esas sayılı dosyası ile çek hakkında ihtiyati tedbir kararı bulunduğunu, çekin icra takibine konulamayacağını, buna rağmen davalının çeki dayanak göstererek icra takibi yaptığını, yapılan takibin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin çekten dolayı kişisel bir borcunun bulunmadığını, ortaklığın tasfiye olduğunu, davalının çeki kabul ederek aldığını, çekin 227.000,00 TL'lik kısmı müvekkiline ait olmasına rağmen davalının bu kısmı da kendi alacağı gibi göstererek takip başlattığını ayrıca, çekin kendisine ciro edilmediğini, müvekkilinin çeki takasa koymak için ciro ettiğini ancak,

davalının kendisine ciro edilmiş gibi çeki götürerek arkasını yazdırdığını ileri sürerek, müvekkilinin ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, tarafların domates ekmeye karar verdiklerini, yapmış oldukları sözlü anlaşmayla 2021-2022 tarım sezonunda kiralayacakları tarla ile bütün masraflara eşit şekilde ortak olduklarını ancak davacının yetişen ve hasada hazır olan ürünü müvekkilinin bilgisi dışında sattığını ve buna ilişkin ....... ...AsliyeHukuk Mahkemesi'nde dava açtıklarını, davanın devamında taraflar arasında 28/09/2022 tarihli anlaşma protokolü hazırlanarak uzlaşmaya varıldığını, ürünün davacı tarafından ....... .......

San. ve Tic. Ltd Şti’ne satıldığını, bir kısım satış bedelinin karşılığı olarak keşideci şirket tarafından .......

Bankası'na ait ....... nolu ve 680.000,00 TL tutarlı çekin davacıya verildiğini, müvekkilinin ilgili çeki bankaya ibraz ettiğini ancak mahkemece konulan ödeme yasağı nedeniyle çeki tahsil edemediğini, bu nedenle icra takibi başlattığını, aynı zamanda ilgili çekin karşılıksız çıkması dolayısıyla çek keşidecisi şirket yetkilisi ....... hakkında karşılıksız çek düzenleme suçundan şikayet başvurusunda bulunulduğunu, takibe konu çekin lehtarı olan davacı aleyhine başlatılan icra takibinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, başlatılan icra takibi sonrasında ödeme yasağının konulduğu .......

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .......

Esas sayılı dosyasından feragat edilmesi sonrasında ödeme yasağının kaldırıldığını, icraa dosya borcunun diğer borçlu şirket yetkilisi ....... tarafından ödendiğini ve haricen tahsil ile icra dosyasının 14/04/2023 tarihinde kapatılarak dosyadan kaynaklı tüm hacizlerin kaldırıldığını ayrıca, dosyanın haricen tahsil edilerek kapatılması sonrasında taraflar arasındaki 28/09/2022 tarihli sözleşmede bahsedilen ve davacıya ödeneceği belirtilen 227.000,00 TL'lik tutarın, 19.04.2023 tarihinde müvekkili tarafından davacının banka hesabına gönderildiğini, müvekkilinin icra takibi başlatmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını,

menfi tespit davasının şartlarının oluşmadığını savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... açılan dava menfi tespit istemine yöneliktir.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, ....... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, ....... Asliye Hukuk Mahkemesinin ....... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden dosyamız arasına gönderilmesi istenilmiş, ....... ...AsliyeHukuk Mahkemesinin ....... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına gönderilmesi istenmiş, ....... CBS'nin ....... soruşturma sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.

....... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde ; takip alacaklısının iş bu dosyamızın davalısı ... , takip borçlularının ise iş bu davamızın davacısı ... ve dava dışı ....... ....... San. ve Tic. Ltd Şti olduğu, örnek no:10 kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı, takibe dayanak belgenin 15.01.2023 tarihli ....... seri numaralı çek olduğu görülmektedir.

Davalı vekili tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesi ile ....... (Konya) İcra Dairesi'nin ....... Esas sayılı icra dosya borcunun ise dosyanın diğer borçlusu olan şirketin yetkilisi ....... tarafından ödendiğini ve haricen tahsil ile söz konusu icra dosyası 14/04/2023 tarihinde kapatılarak dosyadan kaynaklı tüm hacizlerin kaldırıldığını beyan ettiği, Mahkememizce ilgili icra dairesi müdürlüğüne müzekkere yazılarak .......

Esas sayılı dosyalarında borcun tamamının ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kim tarafından ödendiğinin, dosyanın infazen kapatılıp kapatılmadığı hususlarının sorulmuş, ....... (Konya) İcra Dairesi'nin 27.10.2023 tarihli cevabi yazısında söz konusu takip dosyasının alacaklı vekilinin haricen tahsil talebi ile kapatıldığı ve dosyalarında herhangi bir borç kalmadığı görülmektedir.

Bu nedenle davacının açmış olduğu iş bu menfi tespit davası konusuz kaldığından konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti açısından bu durumda davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumunun belirlenmesi gerekmektedir.

Taraflar arasında imzalandığı hususunda ihtilaf olmayan 28.09.2022tarihli anlaşma protokolü incelendiğinde ;"....- Domates ürünün satışı ile ortaklığın son bulması neticesinde ortaklardan ... diğer ortak ...'a banka havalesi ile ödemiş olduğu 113.000 TL paranın haricinde ayrıca 453.000 TL 'yi ortaklık kar payı olarak ödemeyi kabul ve taahhüt etmektedir. ... 453.000 TL ödeyeceği meblağı; keşidecisinin ....... ....... San. ve Tic.

Ltd Şti olduğu, lehdarının ... olduğu, 15.01.2023 tarihli,....... seri numaralı, 680.000 ti meblağlı çek ile ödemiştir. Çekin bedelinden| 680.000 ti ) ortaklık kar payı bedelil 453.000 TL ) düşüldüğünde geriye kalan 227.000 TL miktar içinde ... keşidecisi olduğu, 28.09.2022 tanzim tarihli, 15.01.2023 vade tarihli, 227.000 ti meblağlı bir adet bonoyu vermiştir.

Çekin bankaya ibrazı ve tüm karşılığının çıkması ve ... tarafından tahsil edilmesiyle birlikte 227.000 TL tutar ise ...'ya ödenecek ... tarafından da lehdarı olduğu bono keşideci ...'a iade edilecektir. Bahsi geçen 227.000 TL tutarlı bono yukarıda izah edildiği şekliyle teminat maksatlı ...'ya verilmiştir. ...'ın 453.000 TL ortaklık alacağı bedelini çekin tahsili ile alması halinde ortaklık ilişkisinden kaynaklı başkaca hak ve alacağı kalmayacaktır.

Yine bu çekin tahsili ile yukarıda izah edilen 227.000 TL'nin ...'ya iade edilmesi hâlinde ...'nun da ortaklık ilişkisinden kaynaklı hiçbir hak, talep ve alacağı kalmayacaktır." şeklindeki hususların taraflar arasında kararlaştırıldığı görülmektedir. Bu anlaşma protokolüne göre icra takibine konu olan çek taraflar arasındaki anlaşma protokolü uyarınca davacı tarafından davalı tarafa ciro edilmiştir.

Davalı ise söz konusu çeki bankaya ibraz ettiğinde ödeme yasağı kararı uyarınca ve karşılıksız çıkması dolayısı ile çeki tahsil edememiştir.

Her ne kadar davacı taraf dava dilekçesinde 227.000,00 TL 'lik kısmın kendisine ait olmasına rağmen bu kısmın icra takibine konulmasının haksız olduğuna dayanmakta ise de taraflar arasında imzalanan anlaşma protokolünde 227.000,00 TL'lık kısmı teminat altına almak için davalının davacıya bu tutarda bir teminat senedi vereceğinin kararlaştırıldığı, cevap dilekçesi ekinde sunulan dekont içeriğine bakıldığında açıklama kısmında 28.09.2022 tanzim ,15.01.2023 vade tarihli 227.000,00 TL tutarlı bono açıklaması adı altında teminat senedine istinaden davalı tarafından davacı tarafa 19.04.2023 tarihinde 227.000,00 TL 'nin gönderildiği görülmektedir.

Ayrıca ....... CBS'nin ....... soruşturma sayılı dosyasında davacı tarafından davalı hakkında bedelsiz senedi kullanma suçuna yönelik şikayette bulunulmuş ise de savcılık tarafından davalı hakkında KYOK düzenlendiği ve kararın kesinleştiği görülmektedir.

Tüm bu hususlar doğrultusunda davalının söz konusu çeki dayanak olarak gösterip icra takibi başlatmasında herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı , dolayısı ile davacının dava açıldığı tarihte davasında haklı olmadığı değerlendirilmekle yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmış, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Davalı tarafça davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesi cevap dilekçesinde talep edilmiş ise de; icra takibi dava açıldıktan sonra tedbir yolu ile durdurulmadığından yasal şartları oluşmadığı değerlendirilerek davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş..." gerekçesiyle, davanın reddi gerekli ise de konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yasal şartları oluşmadığından davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davada menfi tespit davasının tüm koşullarının oluştuğunu, davalı tarafından müvekkili aleyhine haksız ve kötüniyetli bir şekilde çekten kaynaklı icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin dava konusu takip dosyasında borçlu olmadığını ayrıca, mahkemenin kısa kararı ile gerekçeli kararının çelişkili olduğunu, mahkemece delillerin toplanmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, yemin delilinin, bilirkişi incelemesinin yerine getirilmediğini, tanıkların ayrıntılı dinlenmediğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça, 15/01/2023 tarih, 680.000,00 TL bedelli, keşidecisi ....... Lt. Şti. olan ve davacı emrine düzenlenen çeke dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının iddia edildiği, davalı tarafça davacının iddialarının yerinde olmadığı, taraflar arasında kurulan ortaklığın tasfiyesi kapsamında yapılan anlaşma uyarınca çekin takibe konulduğu ve anlaşma gereği üzerine düşen tüm yükümlülüklerin de yerine getirildiği savunularak, davanın reddi istenmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile icra takip dosyası borcunun çek keşidecisi tarafından haricen ödenmek suretiyle dosyanın infazen kapatılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı ancak, haklılık durumunun tespiti yönünden yapılan incelemede davacının dava açmakta haklı olmadığı aslında davanın reddi gerektiğinden bahisle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri, taraflar arasında akdedilen ve itiraza uğramayan ortaklığın tasfiyesine ilişkin protokol nazara alındığında mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı ve ''açılan davanın reddi gerekli ise de konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına'' şeklindeki hükmün de haklılık durumunun tespitine yönelik bir ifade olup, çelişkiye sebebiyet verecek mahiyette bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ....