Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/71 K.2024/1447

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davasında 28/03/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Keşidecisinin ..... Gıda Turizm İnşaat Oto Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, alacaklısının ve cirantasının....Gıda ..... olduğu, Keşide Yeri İstanbul, ödeme tarihi 20/03/2022 olan, 99.500,00 TL bedelli, Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İSTANBUL Şubesine ait çek no .... olan çek cirolanarak müvekkili .....'e teslim edildiğini, söz konusu çekin kaybolmasından ötürü Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...

Esas sayılı dosya ile çekin iptaline ilişkin dava taraflarınca açıldığını, davalı ... 20/03/2022 tarihinde yani çekin vadesi geldiğinde Gazipaşa Şubesi'ne ... numaralı çekin tahsili için bankaya müracaat ettiğini, söz konusu çeke istinaden Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...

Esas sayılı dosyasından 16/03/2022 tarihi itibariyle ödeme yasağı kararı taraflarınca aldırıldığını, muhatap banka çekin mahkemelik olması gerekçesiyle davalıya çek bedelinin ödemesini yapmadığını, müvekkili ...'in davalıya bu çek karşılığında böyle bir borcunun olmadığını, şöyle ki;

müvekkilinin çeki İstanbul'da teslim aldıktan sonra Konya Ereğli'ye geldiğini, söz konusu çeki cüzdanından veya üzerinden düşürdüğünü, davalı ...'i tanımadığını, dolayısıyla davalı ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin davalının çeki kimden aldığına, ne şekilde temin ettiğine dair bir bilgisi de bulunmadığını, davalı haksız bir şekilde söz konusu çeki elinde bulundurduğunu beyan ederek çekin iadesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce yapılan araştırma ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; dava konusu çek bedeli kadar davacının oğlu ....' in dava dışı çek keşidecisi .....' ya fatura kestiği, faturya istinaden verilen çekin zayi edilmeden önce çekilen görüntüsünde davacı ...' in cirosu ve imzasının yer aldığı, ancak bankaya ibraz edilen çek de ise ilgili kısımların karalanarak ibrazın davalı tarafından sağlandığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava konusu çeki zayi ettiğinin anlaşıldığı, ilgili çekin yetkili hamilinin kendisi olduğu ancak davalı tarafından bir şekilde elde edilerek bankaya ibraz edildiği ama davalının çekte yetkili hamil olmadığının sunulan belgeler ve toplanan deliller ile anlaşıldığından.

Davacının davasının kabulü ile Davalı yedinde bulunan Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İstanbul Şubesine ait ... çek nolu 20.03.2022 keşide tarihli 99.500,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; davalı yedinde bulunan Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İstanbul Şubesine ait .... çek nolu 20.03.2022 keşide tarihli 99.500,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası üzerinden verilen tedbir kararının kararının kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı, müvekkili ...'i tanımadığını ve aralarında herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını iddia etmiş ise de bu iddiasına ilişkin bir delilin dosyaya sunulmadığını, davacının dava konusu çeki düşürmüş olma ihtimali ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı dava konusu çeki müvekkili ile arasındaki borç ilişkisine istinaden müvekkiline bizzat teslim ettiğini, çeki teslim etmeden önce de ciranta durumunda olmamak amacıyla kendi isminin üzerini karaladığını,

mahkeme tarafından bu durumun tespiti için dosya ATK'ya gönderilmemiş olup davacı vekilinin iddiası doğrultusunda çekin arkasının müvekkili tarafından karalandığına hükmedildiğini, nitekim dosya inceleme için ATK'ya gönderildiğinde çekin arkasının davacı tarafından karalandığının açıkça tespit edileceğini, davacının hiçbir somut delil göstermeden ve davasındaki iddialarını ispatlayamadan Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından aldırmış olduğu ödeme yasağı ile müvekkilini tazmini mümkün olmayan zararlara uğrattığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Somut olayda davacının zayi nedeniyle istirdatını talep ettiği lehtarı dava dışı ..... olan dava konusu çekte lehtarın cirosunun bulunduğu, lehtarın cirosundan sonra ise davacının cirosunun bulunduğu ancak davacının cirosunun üzerinin karalanmış olduğu ve davalı tarafından çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesi uyarınca çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Davacının cirosunun üzerinin karalanmış olması çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli değildir.

Bu sebeple mevcut delillere göre davacı çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır