Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/918 K.2024/1456

Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

YAZIM TARİHİ : 24/09/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 03/05/2024 tarihinde tesis edilen ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazın kabulüne ilişkin ara kararına karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının otomotiv/otomobil parçası sektörü ile uğraştığını, müvekkili şirket ile arasında güvene dayalı 50 adet Tır Lastiğinin temin edilmesine ilişkin ticaret yapıldığını, tarafların ödeme koşullarını çek ile yaptığını ve teslim tarihi olarak 01/11/2023 tarihini belirlediklerini, akabinde davacı ile müvekkili şirket arasında sıklıkla ticari işlerin olması sebebiyle, davalının, tanzim edilen toplam 500.000,00 TL tutarlı çekleri müvekkili şirketten talep ederek teslim aldığını ve ortadan kaybolduğunu, müvekkili şirkete anılan lastiklerin teslim edilmediğini,

müvekkili şirket tarafından 30/11/2023 vadeli ...... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı, 7/12/2023 vadeli.... çek numaralı Garanti bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı, 30/12/2023 vadeli ... çek numaralı garanti bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı, 30/01/2024 vadeli ... çek numaralı garanti bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı toplam 500.000,00 TL bedelli çek tanzim edilip davalıya teslim edildiğini, müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını belirterek;

davaya konu çekler için ödemeden men kararına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkili tarafından düzenlenerek mal karşılığı davalıya teslim edilen ancak malların teslim edilmemesi sebebiyle anılan çeklerin iptaline, davalı taraf aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 29/12/2023 Tarihli Ara Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince; "...Dava konusu "30.11.2023 vadeli ....çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı ve 07.12.2023 vadeli ...... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı çekler için icra takibi başlatıldığında takibin durdurulması talebinin kabulü ile 30.12.2023 vadeli .... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı 30.01.2024 vadeli .... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı vadesi gelmemiş çeklerin muhatabına ödenmemesi için (3. KİŞİLER HARİÇ OLMAK KAYDIYLA) ödemeden men yasağı konulmasına..." gerekçesiyle;

1-İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile; alacağın % 20’i oranında yatıracağı teminat veya bu miktar teminat mektubu karşılığında;

A-30.11.2023 vadeli ..... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı, ve 7.12.2023 vadeli ...... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı çekler bakımından ihtiyati tedbir yoluyla davalı tarafından takibe geçildiğinde icra takibinin durdurulmasına,

B-30.12.2023 vadeli .... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı ve 30.01.2024 vadeli ...... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı çekler bakımından davalı tarafından ibrazı halinde muhatabına ödenmemesi için ödemeden men yasağı konulmasına,

2-HMK nun 393/2. maddesi “......(2)Tedbir kararının uygulanması, kararı veren mahkemenin yargı çevresinde bulunan veya tedbir konusu mal ya da hakkın bulunduğu yer icra dairesinden talep edilir. Mahkeme, kararında belirtmek suretiyle, tedbirin uygulanmasında, yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir......” hükmü gereğince davacı tarafın talep etmesi halinde işbu ihtiyati tedbir kararının ilgili icra dosyası üzerinden uygulanmasına/infazına.

3-HMK nun 393/1. maddesi hükmü gereğince işbu kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanmasının istenmemesi halinde tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının bilinmesine, şeklinde karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; dosya kapsamına ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteminin kabulünü gerektirir hiçbir somut delil kazandırılmadığını, ''borcum bulunmamaktadır'' şeklinde soyut beyanı dışında haklılığını ortaya koymaya yetecek ölçütte hiçbir somut delilinin mevcut olmadığını, davanın aylar öncesinden tedavül edilen çeklerin ibraz tarihlerinden kısa bir süre sonra ve icra takibinden hemen kısa bir süre önce ikame edildiği ve davacının somut delilinin bulunmadığının açıkça anlaşıldığını, ek olarak takdir edilen ve cüzi bir miktara tekabül eden teminat tutarının müvekkilin zararını karşılamaya yetmeyeceğini,

müvekkilinin, davacının mal kaçırma hazırlığı içerisinde olduğuna dair sarih duyumlarının mevcut olduğunu, verilen ihtiyati tedbir kararının bu yönüyle de açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek. 29.12.2023 tarihli ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN 03/05/2024 TARİHLİ ARA KARAR ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "... Her ne kadar daha önce ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de dosyanın yeniden incelenmesinde HMK'nın "İhtiyati tedbir talebi" başlıklı 390.

Maddesinin 3. Fıkrasında "Tedbir talep eden taraf ... davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklindeki hüküm nazara alındığında; davacının somut olayda illetten mücerret kambiyo senetlerine karşı ileri sürdüğü iddialarını yaklaşık olarak ispatlayabilecek delil sunamadığı..." gerekçesiyle.

Davalının mahkememizin 29/12/2023 tarihli ara kararına yönelik itirazının kabulüne ve mahkememizin bahsi geçen kararın kaldırılmasına, bir üst maddedeki ara karar doğrultusunda ilgili bankaya müzekkere yazılarak tedbirlerin kaldırılmış olduğunun bildirilmesine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafça itiraz nedenleri belirtilmediğini ve hiçbir delil sunulmadığını, davalının davaya konu çekleri..... Oto Lastik Ltd. Şti.'ne ciro ederek lastiklerin teminini sağladığını ve teslim aldığını ancak müvekkili şirkete teslim etmediğini, müvekkili şirket tarafından..... Oto Lastik Ltd. Şti.

İle görüşüldüğünü görüşülmüş ve 30/12/2023 vade tarihli .... nolu 1 adet 125.000,00 TL bedelli çek ve 30/01/2024 vade tarihli 8012140 nolu 1 adet 125.000,00 TL bedelli çeklerin ödenerek çek yapraklarının geri alındığını, anılı çeklerin ödemesi esnasında ciro edilen ve lastiklerin temininin sağlandığı ......Oto Lastik Ltd.

Şti.'nden de yazılı beyanla tır lastiklerinin tesliminin davalı......ye sağlandığı bilgisi olduğunu, davalı tarafın anılı çeklerin niçin verildiğini dahi beyan etmediğini, ''haklı alacak'' şeklinde ifade ettiği alacağının neye ilişkin olduğunu dahi bilmediğini, 30/11/2023 vadeli .... çek numaralı Garanti Bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı, 7/12/2023 vadeli ..... çek numaralı Garanti bankasına ait 125.000,00 TL tutarlı çek yapraklarını ise davalı tarafın elinde bulundurarak adeta sebepsiz zenginleşme saiki ile hareket ettiğini ve anılı çeklerin bedelsiz kaldığı yönünden mesnetsiz ve hukuka aykırı iddiaları ile müvekkili şirkete karşı Konya.

İcra Ceza Mahkemesinin ...... Sayılı dosyası ile karşılıksız çek tanzim etme suçundan dava ikame ederek, müvekkil şirketin ticari hayatını zedelediğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen 03/05/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72. Maddesinde;

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdu-rulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdu-rulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir" hükmü bulunmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. Maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 390. maddesinde de '' İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' düzenlemesi bulunmaktadır.

Dava konusu somut olayda dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacının taraflar arasındaki lastik alım satımına ilişkin sözleşme kapsamında avans olarak davalıya verildiğini, davalının teslim etmesi gereken lastikleri teslim etmediğini ileri sürerek menfi tespit talep ettiği, davalının ise kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddini talep ettiği, dava konusu çeklerden ikisinin davacı tarafından çeklerin hamili olan dava dışı.....

Ltd.Şti.'den alınarak dosyaya sunulduğu, ve davacı tarafça ibraz edilen belgelerin HMK 390. maddesinde belirtilen yaklaşık ispat şartını sağlayacak nitelikte olmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebine itirazın kabulü ile dava konusu çeklerin icra takibine konulması halinde takibin durdurulması ve çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır