Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/919 K.2025/202

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 28/03/2024 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalının Konya ......... deki inşaatlarının yapı denetim işini aldığını ve davalının iskan almasını sağladığını, yapı denetim yasasına göre davacı şirketin parasının ödenmesinin öncelikli olduğunu, yapı denetim parası ödenmeden ruhsatın alınamayacağını, davacı şirketin yapılan işin bedeline ilişkin 05/07/2017 tarihli 112.720,84 TL'lik açık faturayı kesip davalıya iadeli taahhütlü olarak gönderdiğini, faturanın 11/08/2017 tarihinde tebliğ edildiğini ve süresi içerisinde itiraz gelmediğini, bunun üzerine Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ......... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının ilamsız takibe avukatı aracılığıyla itiraz ettiğini, davalı vekilinin itirazında faturanın maddi gerekçeye dayalı olmadığını belirttiğini, dava konusuna istinaden arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davacının ticari defterlerinde de davalının ticari defterlerinde de faturaya ilişkin borcun yazılı olduğunu iddia ederek Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ......... sayılı dosyasına yapılan itirazın 145.480,79 TL için iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacağın %20' sinden az olmamak üzere davalı hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 23/03/2015 tarihinde yapı denetim hizmet sözleşmesinin imzalandığını, davacı tarafından yapı kullanma izin belgesi alınmadığından imzalanan sözleşmenin sona ermediğini, müvekkiline davacı tarafından kesilen 05/07/2017 tarihli fatura bedelinin Konya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne ödendiğini, ödenmiş olan bedelin idare tarafından ödenmemesi durumunda davalı şirketin yapabileceği bir şeyin olmadığını, davacı ücretin ödenmediğini iddia etse de idareye ücretin ödendiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....Konya ......... 'den mahkememizce istenen yazılara cevabı yazıların geldiği tarafların ayrı ayrı defterleri incelendiğinde taraflar arasında hukuki bir ilişki olduğu , davaya konu faturanın davacı defterinde kayıtlı olduğu, davalı şirkete tebliğ edilmiş olduğu, faturanın davalı ve davacı taraflarca BA-BS form bildirimlerinin yapılmış olduğu, davalı tarafın defterinin de incelendiğinde davaya konu faturanın davalı defterinde de kayıtlı olduğu,

kaldırma ilamı sonrasında, yapılan işe ilişkin tüm belgeler, belediye, defterdarlık ve diğer ilgili yerlerden getirtilerek yapı denetimi konusunda uzman bilirkişi heyetinden taraflar arasında imzalanan sözleşme, 4708 sayılı kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca aldırılan yapı denetim uzmanı bilirkişisi ve hukuk bilirkişisinin düzenlediği 13/01/2024 tarihli raporunda, davalı işyeri sahibinin bakiye yapı denetim borcu olan 83.112,47 TL yi Konya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'ne yatırması,

Konya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'nün de davalı işyeri sahibinin daha önce yatırdığı bakiye kalan 31.298,67 TL parası ile sonradan yatırması gereken 83.112,47 TL bakiye parası toplamı üzerinden, davacı Yapı denetim Firmasının bakiye olacağı olan 107.658,46 TL yi 6 nolu yapı denetim hizmet bedeli son hakedişi olarak ödemesi gerektiğinin, yine 04/03/2024 tarihli hesap bilirkişisinin düzenlediği raporda; tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede kayıtların birbirini teyit ettiği, davalı şirketin 02.08.2019 tarihli icra takibine yaptığı itiraz ile bağlı olduğu,

yapı denetimin yapılmadığına dair her hangi bir beyanın bulunmadığı ve davalının davacı tarafından kesilen faturayı defterlerine işlediği ve defterlerin kapanış tasdikinin yapıldığı belirlenmekle.

107.658,46 TL bakiye alacak, 31.346,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 139,004,77 TL borcun bulunduğu, Defterdarlık emanet hesabında 08.02.1016 tarihi itibariyle mevcut 31.298,67 TL'nin mükerrer tahsilat olmaması açısından davalı şirkete iadesi gerekeceğinin belirtildiği anlaşılmakla, ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi raporları,13/01/2024, 04/03/2024 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir...." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ......... esas sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile 107.658,46 TL asıl alacak, 31.346,31 TL takip öncesi faiz alacağı olmak üzere toplam 139.004,77 TL alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiz üzerinden tahsilde tekerrür olmamak üzere takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmedilen 107.658,46 TL asıl alacağın % 20'si kadar icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacının yerine getirdiği edimlerin karşılığını ödemiş olup, davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, ilk derece mahkemesi tarafından her ne kadar davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, davacının hakedişlerini talep edebilmesi için sözleşmenin 6. maddesinde de açıklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için davacı tarafın alacağı bulunduğu varsayılsa dahi, mevzuat gereği doğrudan davacıya ödeme yapılmasının mümkün olmadığını,

raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi Yargıtay'a göre bozma nedeni olup ilk derece mahkemesi kararının salt bu nedenle kaldırılması gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından aldırılan bilirkişi raporlarından birinde takibin 139.004,77 TL üzerinden devam etmesi gerektiği ve Konya Defterdarlığı tarafından müvekkili şirkete 31.298,67 TL'nin iade edilmesi gerektiği belirtilmekteyken diğer raporda müvekkili şirketin Konya Defterdarlığı'na 83.112,47 TL ödemesi gerektiğinin belirtildiğini,

her iki raporda da müvekkili şirketin halen davacıya borçlu olduğu yönündeki tespitleri kesinlikle kabul etmemekle raporlar arasında faiz hesabı açısından da farklılıklar bulunduğunu, dava konusu edilen alacağın bilirkişi incelemesi sonrasında dahi net bir şekilde tespit edilemediği nazara alındığında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla kararının müvekkili şirket lehine kaldırılmasına, haksız ve mesnetsiz davanın külliyen reddine, mümkün olmaması halinde dava konusu likit olmadığı,

müvekkil şirketin itirazında kötü niyetli olmaması ve dava konusu borç iddiasının ancak bilirkişi incelemesi ile çözümlenebileceği hususları nazara alınarak müvekkili şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 5.maddesinde " (Değişik birinci fıkra:11/5/2018-7143/19 md.) Yapı denetim hizmet sözleşmeleri, yapı sahipleri ile Bakanlıkça yayımlanacak usul ve esaslara göre elektronik ortamda belirlenen yapı denetim kuruluşları arasında akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. Yapı denetim hizmet sözleşmeleri Bakanlıkça belirlenen haller dışında feshedilemez. Bu sözleşmede; taahhüt edilen hizmetin konusu, yeri, inşaat alanı, süresi, varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fizikî özellikleri, yapı denetimi hizmet bedeli, yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır.

İlgili idare; yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere, yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur, yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur.

(Mülga dördüncü fıkra: 8/8/2011-KHK-648/ 27 md.)

(Değişik beşinci fıkra: 12/7/2013-6495/73 md.) Yapı denetimi hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet bedeli, yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilir. (Değişik cümle:11/5/2018-7143/19 md.) Bu bedel, hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin %1,5’i kadardır. Hizmet bedeli oranı, yapım süresi iki yılı aşan iş için yıllık %5 artırılır ve yapım süresi iki yıldan daha az olan işler için yıllık %5 azaltılır.

Bu bedele, laboratuvarlara yaptırılacak olan taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerden Bakanlıkça belirlenenlerin masrafları dâhil olup, katma değer vergisi ile yapı denetim kuruluşu tarafından talep edilen ve taşıyıcı sisteme ilişkin olmayan malzeme ve imalâtlar konusunda yapı müteahhidince yaptırılacak olan laboratuvar deneylerinin masrafları dâhil değildir. Yapı denetim kuruluşu, yapı sahibinden başka bir ad altında, ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz.

Yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Organize Sanayi Bölgeleri, Serbest Bölgeler ve Sanayi Siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için %50’yi geçmemek üzere indirimli uygulanır. (Ek cümle:14/2/2020-7221/24 md.) Bu indirim oranlarına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenir.[3][4][5]

(Değişik altıncı fıkra: 12/7/2013-6495/73 md.) Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır. Yatırılan tutarların %3’ü ruhsatı veren idarenin, %3’ü Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılır. (Mülga yedinci fıkra: 8/8/2011-KHK-648/ 27 md.)" hükümün yer aldığı,

Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin

Hizmet bedelinin ödenmesi başlıklı 28.maddesinde "(1) (Değişik:RG-5/2/2013-28550) Yapı denetim kuruluşu, 27 nci maddede belirtilen oranlara göre her yapı bölümü veya kısmi yapı bölümü için, bu bölümlerin tamamlanmasını müteakiben, ek-24’de gösterilen form-22’ye uygun hakediş raporunu tanzim eder. 27 nci maddede belirtilen gerçekleşme seviyelerinin geçildiği tarih itibariyle geride bırakılan seviyeye dair hakedişin bir ay içinde hazırlanması ve ilgili idareye sunulması gereklidir.

(2) Her bir taksit, yapının ölçülebilir seviyesi esas alınarak, kısmi taksitlere bölünerek ödenebilir.

(3) Düzenlenen hakediş raporu, yapı denetim kuruluşunca ilgili idareye sunulduktan sonra, idarece ekleriyle birlikte kontrol edilerek, bu yapı bölümünde denetim açısından herhangi bir eksiklik veya kusur yok ise, (Mülga ibare:RG22/8/2015-29453) (…) ilgili bölüme ait hizmet bedeli yapı denetim kuruluşuna ödenir. Aksi takdirde, (Mülga ibare:RG22/8/2015-29453) (…), gerekçeleri ile birlikte durum yapı denetim kuruluşuna bildirilir.

(4) Yapı denetim kuruluşu, hakediş raporuna yapının bu bölümünde çalıştırdığı teknik elemanların ek-25’de gösterilen form-23’e uygun personel bildirgesini eklemek zorundadır.

(5) (Değişik:RG-13/6/2018-30450) Yapı denetim kuruluşu tarafından yapı müteahhidinden yaptırılması istenilen muayene ve deneyler belgelendirilir. Laboratuvarlar tarafından her bir hakedişe konu yapı bölümündeki taşıyıcı sisteme ilişkin muayene ve deneyler ayrı ayrı faturalandırılır. Yapı denetim kuruluşları tarafından bu faturalar ilgili hakediş ekine konulur ve taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerin fatura tutarı kadar bedel hakedişin tahakkuka bağlanması aşamasında il muhasebe birimlerindeki emanet hesaptan laboratuvar kuruluşunun hesabına aktarılır.

(6) Yapı denetim kuruluşunca hakedişi tahsil edilen kısmi yapı bölümüne tekabül eden inşaat alanı, bu kuruluş ile birlikte, (Değişik ibare:RG-29/12/2018-30640)(4) denetçi mimar ve mühendisleri ile yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu altında bulunan inşaat alanından minha edilir. Ancak, bu işlem, yapı denetim kuruluşunun o yapı bölümüyle ilgili sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." hükmünün yer aldığı,

Davacının davalıya yapı denetim hizmeti verdiğini, davalının borcunun bir kısmını ödemediğini, borcun tahsili için Konya....

İcra Müdürlüğü'nün ......... esas sayılı dosyasında yaptığı takibe davalının itirazın ettiğini belirterek itirazın iptalini talep ettiği, dairemizin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporuna göre davacının 1,2,3,4 ve 5 nolu nolu hak edişlere yönelik bir talebinin bulunmadığı, 6 nolu hak edişe yönelik talebinin bulunduğu, davacının 107.658,46 TL asıl alacağının bulunduğu, alacağın likit olduğu,

davalının Konya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne yaptığı fazla ödemeyi geri alabileceği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Katip ......... · e-imzalıdır ......