Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1315 K.2025/1122

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 19/06/2025 tarihinde tesis edilen ara karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin oğlu ......'nin Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, Karapınar İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası kapsamı da icra memuru ve jandarmalar eşliğinde haciz uygulaması yapmak üzere borçlu ......'nin adresi olan ......

Mahallesine geldiklerini, bu sırada borçlunun babası olan 86 yaşındaki müvekkilinin haciz mahalline çağrıldığını ve psikolojik baskı altında ve haciz anında Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında yazılı borca karşılık alacaklının (davalının) beyanı üzerine ...... adındaki şirketin alacağı için birisi 400.000.00 TL diğeri 250.000.00 TL olmak üzere iki adet senet alındığını, senetlerin düzenleme tarihleri ile haciz tarihinin aynı olduğunu, davalının alınan senetleri haciz yapılan Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasını bildirmeden üçüncü şahıs konumunda olan davalı adına Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibine başlandığını, bedelsiz senedi işleme koyduğunu, davacıların şüpheliler hakkında şikayetçi olmaları üzerine davalı ...'in Karapınar C.Savcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası kapsamında alınan savunmasında takibe konu senedi Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dava dosyası kapsamındaki şirket alacağı için alındığını kabul ettiğini, ayrıca Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası kapsamında şirket alacağı için alındığını da kabul ettiğini, ayrıca Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dava dosyasına konu takip dosyasının alacaklı şirketin borç batağında olması nedeniyle Konya ....

Asliye Ticaret Mahkemesi"nin ... esas sayılı dosyası kapsamında konkordato ilan edildiğini öğrendiklerini, konkordato ilan edilen şirketin alacakları ve yapılan icra takiplerine ilişkin olarak tahsil edilen paraların ve ilgili bütün işlemlerin konkordato komiserine bildirilmesi gerekirken bunun yapılmadığını, icra takip dosyasına kapsamında alınan senetlerin konkordato masasında kayıtlı alacaklılardan kaçırılmak istendiğini beyan ederek Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya verilmesinin tedbiren durdurulmasına,

müvekkilinin Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına yatırılan paranın istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 11/04/2025 TARİHLİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "... Dava dilekçesindeki iddiaların ciddiyeti, dilekçeye ekli belgeler ve dosya arasına celp edilen dava ve soruşturma dosyası içerikleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının davasını yaklaşık ispat ölçüsünde delillendirdiği, telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi ve başka dava ve çekişmelerin önüne geçilmesi için ihtiyati tedbirin devamının gerektiği kanaatine varılmakla dava öncesi verilmiş ihtiyati tedbirin devamına karar vermek gerekmiştir.

Dosyadaki delil durumu itibariyle ileride haksız çıkılması ihtimaline binaen davalının uğrayacağı muhtemel zararların teminatı olmak üzere tedbirin % 20 (yüzde yirmi) teminatlı olarak verilmesi gerektiği anlaşılmakla, değişik iş dosyasına ibraz edilen teminatın dosyamıza celp edilmesine de karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesiyle, talebin kısmen kabulüne, Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/03/2025 tarih, ... D.İş Esas-...

D.İş Karar sayılı kararı ile verilmiş olan ihtiyati tedbirin % 20 teminatla devamına, Konya Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına, sadece tedbir isteyen ... tarafından yatırılacak paraların karşı taraf takip alacaklısı ...'a tedbiren ödenmemesine, davacı vekilinin paranın nemalandırılması talebinin HMK ve ilgili mevzuatta bu yönde bir düzenleme bulunmamakla reddine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; dava konusu senetlerin geçerli olduğunu ve müvekkilinin meşru alacağına dayandığını, davacının ikrah (manevi cebir) iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, senetlerin müvekkili adına düzenlenmesi ve takibe konulmasının hukuka uygun olduğunu, ...... Ltd. Şti.'nin konkordato sürecinde olmasının müvekkilinin alacağını etkisiz kılamayacağını, ceza soruşturmasındaki ifadenin, senetlerin bedelsiz olduğunu göstermeyeceğini, müvekkilinin alacağının meşru ve senetlerin geçerli olduğunu, davacının iddialarının ise soyut ve ispattan yoksun olduğunu, tedbir kararı ile müvekkilinin alacağına kavuşmasının engellendiğini ve mağduriyetine yol açtığını beyan ederek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN 19/06/2025 TARİHLİ ARA KARARIN ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; ".... Talep sahibi tarafça ortaya konulan iddialar ve dayanak belgelerin yaklaşık ispata elverişli olduğu, buna karşılık itiraz eden vekilinin sunduğu beyan ve delillerin Mahkememizde oluşan kanaati değiştirecek ve ihtiyati tedbirin kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, değişen durum ve koşullara göre ihtiyati tedbirin kaldırılmasının her zaman mümkün olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla itirazın reddi gerekmiştir." gerekçesiyle, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili aleyhine senetlere dayalı başlatılan icra takibinden sonra menfi tespit davası açarak borçlu olmadığını iddia ettiğini, aynı zamanda davalı hakkında 'yağma' suçlamasıyla şikayetçi olduğunu, bu hususu da dava dilekçesinde belirttiğini ve savcılık dosyasını delil olarak bildirdiğini, müvekkili hakkında bu hususta soruşturma yürütültüğünü ve müvekkili hakkında savcılıkça 08/07/2025 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, HMK'nın 396.maddesi uyarınca yeni bir delil ortaya çıktığını, bu delil müvekkili lehine olmakla birlikte dosyadaki hal ve şartları değiştirdiğini,

davacının, menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı aldırarak icra dosyasına yapılan ödemelerin müvekkiline geçmesini engellediğini, bu durumun müvekkilinin alacağını tahsil edememesine sebep olduğunu, fiilen alacaklının mülkiyet hakkını kullanamaz hale getirdiğini, icra takibi durdurulmamış olsa dahi, ödeme yasağı yönünde uygulanan tedbir, icra veznesine yapılan ödemenin alacaklıya intikalini engellediğini, bu uygulamanın HMK m.389 vd. ve İİK m.72 hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkilinin, hakkını kullanmasını fiilen imkânsız hale getirdiğini,

HMK m.389 gereğince ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gecikme nedeniyle ciddi zarar tehlikesinin bulunması ve davacının iddiasını yaklaşık ispat etmesi gerektiğini, davacının iddiaları, savcılık kararı ile mesnetsiz kaldığını, bu nedenle tedbirin dayanağının ortadan kalktığını, davacının kötüniyetli olduğunu beyan ederek mahkemece verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesinde ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır. '' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 390. maddesinde de '' İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' düzenlemesi bulunmaktadır.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında, icra takibinin durumuna ilişkin ihtiyati tedbir, İcra ve İflas Kanunu'nun 72/3. maddesinde düzenlenmiş olup "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir" hükmünü getirmiştir.

Yukarıdaki kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında; mahkemenin ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar veremeyeceği, ancak gecikmeden doğan zararın karşılanması ve alacağın %15'den aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesinin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda, davacının kabul edilen ihtiyati tedbir talebi yönünden ilk derece mahkemesinin delilleri değerlendirmesi sonucunda varmış olduğu kanaate göre verdiği kararda ve itiraz üzerine verdiği kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli yasal koşullarının somut olayda oluştuğu, HMK'nın 396 maddesi gereğince durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasının ilk derece mahkemesinden talep edileceği, davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...