Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1795 K.2026/665

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 16/09/2025 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili kooperatiften toplam 34.177,35 TL malzeme aldığını, malzemelerin 01/04/2016 tarihinde davalıya teslim edildiğini, ancak düzenlenen faturalara konu borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Konya .... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyan ederek itirazın iptali ile borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemesine ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu faturalar kendi adına kesilmişse de faturalarda oğlunun imzasının bulunduğunu, faturalara farklı tarihlerde ödemeler yapıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu faturanın 01/04/2016 tarihli olduğu, faturanın vade tarihinin 28/02/2017 tarihi olduğu lakin davacı tarafından 2016 yılı ve 2017 yılının ilk

10 aylık ticari defterlerinin yerinde inceleme esnasında sunulmaması nedeniyle ticari

defterlerde kayıtlı olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,

7 yıllık yevmiye defterinde yaklaşık bir milyon üç yüz altmış bin adet civarında farklı

yevmiye kaydı olduğu, uyuşmazlık konusu faturanın ticari defterlerde kayıtlı olup

olmadığının tespiti yapılamadığı, cari hesapların genel cari olarak ticari defterlere açıldığı, ........ Diğer Kişi ve .....şeklinde açıldığı, birden fazla borçlunun aynı hesapta takip

edildiği, 1.360.000 civarındaki yevmiye kaydından ancak yukarıdaki kayıtların tespiti yapılabildiği, borçlulara ayrı ayrı kayıt açmaması nedeniyle ticari defterlerden net olarak bir tespit yapılamayacağı, yapılan vergi dairesi araştırmaları ve davacı kooperatife verilen kesin süreye rağmen 2016 ve 2017 yılı ticari defter ve belgelerinin Mahkememizce de temin edilemediği,

davacı kooperatifin incelenen ticari defterlerinde tespiti yapılabilen kayıtlara göre davacının davalıdan herhangi bir alacağı olmadığı anlaşılmakla davalı tarafından yapılan ödemeler de nazara alındığında davacının davasının reddine karar verilmiştir. Her ne kadar davacının ticari defter ve belgelerinin yerinde incelenmesi esnasında davacı tarafından sunulan ve rapor ekinde yer alan ........ Genel Müşteri Ekstresine göre, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 1.742,64 TL asıl alacağı olduğu, ilgili

alacak 03.09.2021 tarihinde davacının davalıdan asıl alacağının 323,09 TL olduğu, 19.09.2024 tarihinde

ise davacının davalıdan 9.262,61 TL asıl alacağı olduğu ifade edilmiş ise de hukuki bir değeri olmayan ve davacının resmi ticari defter ve kayıtlarında yer almayan ........ Genel Müşteri Ekstresine Mahkememizce itibar edilmemiştir. Davalı tarafından yasal süre içerisinde kötüniyet tazminatı talebi olmadığından bu hususta Mahkememizce bir değerlendirme yapılmamıştır...." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, dava konusu faturanın davalıya teslim edildiği ve davalının itiraz etmediği hususlarını kabul edilmesine rağmen yalnızca 2016 yılı ticari defterlerinin sunulamamış olması gerekçesiyle davayı reddettiğini, ancak dosya kapsamında fatura örneği, teslim belgeleri, icra takibi dosyası, ihtarnameler, davalının borca süresinde yaptığı icra takibine itirazı, borca yönelik bir ödeme belgesi sunamaması,

davacının alacağının kaynağını teşkil eden mısır tohumu teslimatına ilişkin belgelerin bulunduğunu, HMK 190. maddesi gereği ispat yükünün dengesi gözetilmeden, tek taraflı eksikliğin gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, fatura ve teslimat ilişkisi ile davalının müvekkili kooperatiften mal temin ettiği ve buna ilişkin faturaların düzenlendiği hususunun dosyada mevcut belge ve kayıtlarla görüleceğini, davalının faturaya süresinde itiraz etmediğini, faturanın mündericatı ve borç ilişkisinin bu yönüyle TTK m. 21/2 uyarınca kesinleşmiş sayıldığını,

müvekkili şirketin söz konusu borç senetlerini numaralandırdığını, icra takibine ve iş bu davaya konu olan senetin şirket sisteminde "........" numarası ile düzenlendiğini, davalının yaptığı ödemelerin diğer borç senetlerine ait ödemeler olduğunu, dava konusu 28/02/2017 tarihli 28/02/2017 vade tarihli 34.177,35 TL'lik faturaya ait herhangi bir ödeme bulunmadığını, davalının "........" nolu icraya düşmeyen senet için 28/03/2017 tarihinde 4.600,20TL ödeme yaptığını, "........" nolu icraya düşmeyen senet için 14/09/2017 tarihinde 20.000,00TL, daha sonra borcu için 03/11/2017 tarihinde 10.000,00TL kısmi ödeme daha yaptığını,

söz konusu ödemelerin dava ve takip konusu borca ait olmadığını, davalının 08/06/2016 tarihinde müvekkilinden 39.613,60TL değerinde gübre aldığını, taraflar arasında bir çok alışveriş bulunduğunu, dava konusu borca dair davalı tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkili kooperatifin iradesi dışında gerçekleşen teknik sorun nedeniyle delil sunulamadığını, bu durumun müvekkilinin alacağını ortadan kaldırmayacağını, ayrıca taraflarınca 2016 yılına ait verilerin temin edilmesi için gerekli çalışmaların yapıldığını,

bu hususta son çare olarak yerinde inceleme veyahut taraflarına elden takip etme yetkisi verilmesi istenmişse mahkemece bu hususta değerlendirme yapılmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki fatura, sevk irsaliyesi ve icra dosyasındaki ödeme emirleriyle sabit olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İspat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK’nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”

Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17/09/2019 tarih 2017/19-824 Esas 2019/885 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir dava olduğu, davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerli olduğu, bu nedenle sadece takibe konu fatura yönünden inceleme yapılması gerekeceği,

Davacının davalı hakkında Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... (Önceki esası:...) Esas sayılı dosyasında yaptığı takipte davalının yaptığı itirazın iptalini takip ettiği, davalının ise borcunu ödediğini iddia ederek ödemeye ilişkin olarak belgeler sunduğu, fatura tarihinden sonra yapılan ödemelerin bu faturaya ilişkin olduğunu kabul edilmesi gerekeceği, davacının sunduğu ticari defterlerine göre davalıdan başka bir alacağı olduğunu ispat edemediği, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....