Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1848 K.2026/68

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 24/10/2025 tarihinde tesis edilen ara karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıyı tanımadığını, davalının, müvekkilinin evine zorla girerek, ölümle tehdit ederek zorla ve cebirle bir çok yere müvekkilinin imzalarını aldığını, bu husustaki savcılık soruşturmalarının devam ettiğini, davalının, zorla cebir ve tehdit ile aldığı imzalardan birisini bono haline getirip, boşlukları doldurduğunu ve alacak sebebi olarak "nakden" yazarak kendi adına Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası ile 25.03.2025 günü kambiyo senetlerine mahsus takip yöntemi ile icra takibine koyduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan ederek öncelikle Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve ... Soruşturma sayılı dosyaları içeriği bilgi, belge ve ifadeler karşında takibin teminatsız bir şekilde ihtiyati tedbir kararı verilerek durdurulmasına, müvekkilinin davalıya Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına konu bonodan dolayı herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, takibin iptaline,

davalı aleyhine olayın takip konusu alacağın %100’ü oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 26/09/2025 TARİHLİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Yukarıda yapılan açıklamalar ve somut olay nazara alınarak yapılan değerlendirmede ise.

2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılacak menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilmesi mümkün olmadığından talep edenin takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve 2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takip borçlusunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında,

mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep edebileceği anlaşılmakla davacının talebinin içinde evleviyetle paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin de bulunduğu nazara alınarak bu yöndeki talebin kabulü ile haciz, satış ve sair icra takip işlemlerini engellememek kaydıyla takibe konu alacak tutarının takdiren %15'i oranında teminat karşılığında T.C. Konya .... İCRA MÜDÜRLÜĞÜNÜN ...

ESAS SAYI İCRA DOSYASINDA TAKİP SONUNDA İCRA VEZNESİNE GİREN PARANIN ALACAKLI ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KONULMASI yönünde Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle, davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca talep edenin takibin durdurulması, hacizlerin durdurulması yönündeki tedbir talebinin reddine, asıl alacağın %15'i oranında nakdi teminat yatırılması halinde İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca icra dosyasına yatırılan miktarın alacaklı/davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, Konya ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibi nedeniyle icra veznesine girmiş veya girecek her türlü paranın tedbiren alacaklıya/davalıya ödenmemesine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; davacının, tamamen kötüniyetli saiklerle mahkemeyi yanıltmaya ve icra takibine konu borçtan kurtulmaya çalıştığını, davacının, belirttiği savcılık dosyalarında takipsizlik kararı verildiğini, kambiyo senedinden kaynaklanan borç ilişkileri illetten mücerret olup yine bu kapsamda açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığının ispat yükünün, davacı üzerinde olduğunu, bu nedenle, kambiyo senedine dayalı bir takip söz konusu olduğunda, borçlunun ödeme yükümlülüğü soyut bir borç ikrarına dayandığını ve senedin varlığı, alacaklının alacağını tahsil edebilmesi için yeterli olduğunu, aynı şekilde,

menfi tespit davası, borçlu olduğunu iddia eden kişiye karşı açılan ve esas itibariyle borçlu olunmadığının tespiti amacı taşıyan özel nitelikte bir dava olduğundan bu davalarda ispat yükünün, iddia eden davacı taraf üzerinde olduğunu, borçlu olduğunu inkâr eden tarafın bu iddiasını somut ve kesin delillerle ispatlaması gerektiğini, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını beyan ederek ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN ARA KARARIN ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Yukarıda yapılan açıklamalar ve somut olay nazara alınarak yapılan değerlendirmede ise.

2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılacak menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilmesi mümkün olmadığından talep edenin takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve 2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takip borçlusunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında,

mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep edebileceği anlaşılmakla davacının talebinin içinde evleviyetle paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin de bulunduğu nazara alınarak bu yöndeki talebin kabulü ile haciz, satış ve sair icra takip işlemlerini engellememek kaydıyla takibe konu alacak tutarının takdiren %15'i oranında teminat karşılığında T.C. Konya .... İCRA MÜDÜRLÜĞÜNÜN ...

ESAS SAYI İCRA DOSYASINDA TAKİP SONUNDA İCRA VEZNESİNE GİREN PARANIN ALACAKLI ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KONULMASI yönünde verilen kararın kanuna ve hukuka uygun olduğu değerlendirilmekle itirazın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, tamamen kötüniyetli saiklerle mahkemeyi yanıltmaya ve icra takibine konu borçtan kurtulmaya çalıştığını, davacının, belirttiği savcılık dosyalarında takipsizlik kararı verildiğini, kambiyo senedinden kaynaklanan borç ilişkileri illetten mücerret olup yine bu kapsamda açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığının ispat yükünün, davacı üzerinde olduğunu, bu nedenle, kambiyo senedine dayalı bir takip söz konusu olduğunda, borçlunun ödeme yükümlülüğü soyut bir borç ikrarına dayandığını ve senedin varlığı, alacaklının alacağını tahsil edebilmesi için yeterli olduğunu, aynı şekilde,

menfi tespit davası, borçlu olduğunu iddia eden kişiye karşı açılan ve esas itibariyle borçlu olunmadığının tespiti amacı taşıyan özel nitelikte bir dava olduğundan bu davalarda ispat yükünün, iddia eden davacı taraf üzerinde olduğunu, borçlu olduğunu inkâr eden tarafın bu iddiasını somut ve kesin delillerle ispatlaması gerektiğini, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını,

somut olay bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağına ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesine ilişkin yasal koşulların oluşmadığını beyan ederek mahkemece verilen ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine dair kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72. Maddesinde;

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir" hükmü bulunmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389.maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 390. maddesinde de '' İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine 6100 sayılı HMK'nın ''Taleple Bağlılık İlkesi'' başlıklı 26. maddesinde ''(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; davacı açtığı menfi tespit davasında başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasını talep etmiş, ilk derece mahkemesince ise İİK'nın 72/3. maddesi gereğince icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Davacının, İİK'nın 72/3. maddesinde düzenlenen icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde bir ihtiyati tedbir talebi bulunmadığı halde taleple bağlılık ilkesine aykırı olacak şekilde talep dışında karar verilmesi yerinde olmadığından ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın kabul edilerek İİK'nın 72/3. maddesine göre verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerekirken itirazın reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığından kamu düzenine aykırılık nedeniyle davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...