Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1857 K.2026/16

Davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 30/09/2025 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin hissedarı ......'in 21.03.2025 tarihinde müvekkil şirkete ait karar defteri, ortaklar pay defteri ve genel kurul müzakere defterinin bulunduğu çantasını kaybettiğini, tüm aramalarına rağmen ve o gün ziyaret ettiği yerleri tekrar gözden geçirip sormasına rağmen bulamadığını, anlaşılan çantasını çaldırdığını, belirtilen defterlerin zayi olduğunu, bu işlemin şirketin devri ile ilgili üçüncü şahıslarla yapılan görüşme sırasında meydana geldiğini beyan ederek müvekkili şirkete ait karar defteri, ortaklar pay defteri ve genel kurul müzakere defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Somut olayda; Davacı vekili şirketin devri ile ilgili üçüncü şahıslarla yapılan görüşme sırasında kaybolduğunun fark edildiğini, bu nedenle söz konusu defterlerin zayi olduğundan bahisle zayii belgesi verilmesi için dava açtıkları belirtilmiş ise de, davacı şirkete ait defterlerin zayi sebebinin kanunda belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı ve hırsızlık benzeri bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davacının kanıtlanmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirket ortağı ......’in çantasının çalınması sonucu şirket defterlerinin zayi olduğunu, bu nedenle şirketin devir veya tasfiyesinin yapılamadığını, bu defterler ile ilgili zayi kararının verilmemesinin, şirketin tasfiyesini, kapanmasını veya devrini imkansız hale getirdiğini, müvekkilinin bu nedenle mağdur olduğunu, somut olayda ziyanın doğrudan hırsızlık eyleminden kaynaklandığını, bu durumun, kanunun aradığı “irade dışı ziya” koşulunu tam olarak karşıladığını, aksi kanaat hasıl olsa dahi,

kanunun deyimi ile "kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa" demek suretiyle mevzuyu tahdidi olarak saydığını, TTK madde 82/7. maddesi gereğince tacirlerin mücbir sebepler sonucu defterlerinin zayi olması durumunda, zayi belgesi talep edebileceklerinin belirtildiğini, mahkemece ziyanın irade dışı gerçekleştiğini ve özen yükümlülüğüne riayet edildiğinin gözetilmediğini,

davacı şirket ortağının, çantayı yanında taşımakta iken çaldırdığını, bu durumun, özen yükümlülüğünün yerine getirildiğini; olayın tamamen irade dışı gerçekleştiğini gösterdiğini, müvekkili şirketin, defterlerin korunması hususunda gereken dikkati gösterdiğini, buna rağmen hırsızlık fiili sonucu ziya meydana geldiğini, mahkemece, olayın TTK m.82/7 kapsamında hırsızlık olarak nitelendirilmesi gerektiğinin göz ardı edildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82 inci maddesinin 7 inci fıkrasında; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmakta olup bu kanun hükmü gereğince tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Dava konusu somut olayda davacı zayi belgesi verilmesi gerektirir şartların oluştuğunu ispatlayamamıştır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının istinaf başvuru talebinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...