Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/915 K.2026/111

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif üyeliğinin tespiti davasında 18/03/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, davalı kooperatifinin 1985 'den bu yana ortağı olduğunu, davalı kooperatifin, hepsi Meram'da olmak üzere üç ayrı arsada, 72 adet mesken üretttiğini, müvekkilinin ......

Caddesine cepheli arsasındaki ikinci kısım inşaatında C tipi küçük dubleks mesken ortağı olduğunu, davada doğrudan ilgisi bulunmayan 1.kısım inşaatında 1991 'de 3.kısım inşaatında 1993 'te kuralar çektirildiğini, her ikisinde de 1993 yılında hak sahipleri noter huzuruyla çektikleri kurada adlarına isabet eden evlerine geçip oturduğunu, müvekkilinin de içinde bulunduğu ikinci kısım inşaatında ise, arsa sağlayanlar için kuradışı bırakılanların dışında kalan toplam (31) adet apartman dairesi tipi (D/Tipi) mesken ile, (10) adet ( C) tipi küçük dubleks mesken için yapılan paçal olarak yaklaşık 9670 düzeyinde bulunduğu sırada, Konya ....

Noterliğinin 09.10.1993 günlü , ... yevmiye numaralı Kura Çekiliş Tutanağı'na dayalı ortakların meskenleri muayyen hale getirildiğini, ikinci kısım inşaatındaki diğer ortakların, Temmuz/ 1995'te meskenlerine geçip oturdukları halde 31.12.1995 'te on yıl süren Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinden ayrılan müvekkilinin yerine , ondan intikam almaya çalışan kişilerin göreve getirilmesinden doğan ve halende süren kindarlık yüzünden müvekkilinin eşi ......, baldızı ... ile birlikte evlerinin bulunduğu dubleks meskenlerin yapılaşmasını durdurduklarını;

resmen uyarılmalarına rağmen aidatları aldıkları halde yapılaşmayı sürdürmemeleri üzerine tesbitleri yaptırılarak tamamlanan meskenlerine müvekkili eşi ...... ve baldızı ... evinin eksiklerini davalı kooperatifin namuhesabına olmak üzere kendisi tamamlayıp 1998 yılında iskan ettiğini, o günden beri tasarruflarındaki meskenini kiraya vermekte olduğunu, kendilerindeki bilgilere göre, davalı kooperatifin, müvekkili dışındaki tüm ortaklarına ferdileştirme işlemlerini tamamlayıp kat mülkiyeti tapularını verdiğini, ancak müvekkili ile yakınlarına kat mülkiyeti tapularını vermediklerini,

müvekkilinin kat mülkiyeti tapusunu alamamaktan çok ciddi zarar gördüğünü, eve ihtiyacı bulunmayan müvekkilinin kat mülkiyeti tapusu bulunmayan evini elden çıkaramadığını davalı kooperatifin yönetiminin kat mükiyeti tapusunu müvekkilinin açıklanan sebeple zarar görmesi için kasten vermediğini, otuz yılı aşan sürenin ve emsallerinin kat mülkiyeti tapularını almalarının üzerinden sekiz yıl kadar zaman geçtiği gözönüne alınarak ,

tapuyu kasten vermemiş oldukları hususu sabit olmasaydı dahi makul olamayacak bir sürenin geçtiğinin gözetilmesiyle yapılmayan ferdileştirme işleminin yerine geçmek üzere davalı kooperatif adına irtifakı kurulmuş bulunan dava konusu meskenin irtifak tapu kaydının iptaliyle konut ortaklığına dayalı haklı sebeple kazanılmış hakkının teslimini, müvekkili ... adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili kooperatif yönetim kurulunun 20.07.2016 tarihli kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmış olduğunu , davalı kooperatif üyesi olmadığını, kooperatif tarafından üyesi olmayan bir kişiye tapu verilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın bu nedenle reddi gerektiğini, dava dilekçesindeki talep de dikkate alındığında;

niteliği itibariyle "tapu iptali-terkini ve tescili davası" olduğunu, esasen Konya Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davada davalı kooperatifin davacıya diğer ortaklardan farklı muamele yaptığı ve kötüniyetle tapu verilmediği, tescil yaptırılmadığının iddia edildiğini, böyle bir durumun söz konusu olmadığını, ......

Yönetim Kurulu'nun 07/03/2011 tarihli kararı ile ferdileşme işlemine başlanılarak aidat borcu olmayan ve kooperatif tarafından haklarında dava açılmış üyeler hariç olmak üzere kooperatife aidat borcu olmayan üyelere tapu tahsisi yapılmasına karar verildiğini, bugüne dek uygulama işbu Yönetim Kurulu kararına göre yapıldığını ve şartları taşıyan üyelere tapuların verildiğini, halihazırda davacı ... gibi aidat borcu olan kooperatif üyelerinden;

......, ......, ......, ..., ......'e de aidat borçları bulunduğu için tapu tahsisi yapılamadığını, 1163 sayılı kanunun 23.maddesinde kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve yükümlü davalı kooperatife borcu olan davacı ...'e borcu olduğu halde tapu verilmesinin borcunu kapatarak tapusunu almış olan diğer üyeler nezdinde eşitlik ilkesine aykırı olacağını, yerleşik yargı içtihatlarının da bu yönde olduğunu, esasen kooperatif üyeleri ve yıllar içinde değişen yönetimine karşı davacı ...'in bir husumetinin söz konusu olduğunu, zira davacı ...'in,

kooperatifin başkanlığından Genel Kurul kararıyla ayrıldığı 1996 yılından bu yana kendisi ve eşi ...... gibi, akrabası ...”'ında aidat ödemekten imtina etmekte ve kooperatife dava açmak, icraya başvurmak suretiyle alacağını tahsil etmek zorunda kaldığı gibi, çok uzun dava ve icra süreçleri nedeniyle kooperatifin tasfiyesi bir türlü sona erememekte olduğunu, dava ihtar vs masraflar, vergi resim ve harçlardan dolayı kooperatifin borcu doğmaya devam etmekte olduğunu, tapu verilmeyen üyeler arasındaki ......'ün ise ...'in yerine 1996 da başkan olan kişi olduğunu, ona da borcu olduğu için tapu verilmediğini, kimseye iltimas yapılmadığını,

kin güdülmediğinin bir diğer göstergesinin de bu olduğunu, davacı ...'in, kooperatif yönetimine gönderdiği evraklarda yönetimi "sahtecilik" ile suçlamakta yöneticilere hakaret etmekte olduğunu, yine anılan yazıda, alacağınız varsa tapu kaydına haciz koyabilirdiniz ifadesi yer almaktadır ki, ödeme niyetinin bulunmadığının açık göstergesi olduğunu, davacının 2006 Haziranından sonraki aidat borçlarını da ödemekten imtina ettiğinden davalı kooperatif tarafından.

Temmuz 2006- Nisan 2016 arası döneme ait asıl aidat ve gecikme zammı olmak üzere toplam borcunu ödemesi aksi taktirde 1163 sayılı kanunun 16 ve 27.md uyarınca ortaklıktan çıkarılacağına dair Konya 14. Noterliğinin 31/05/2016 tarih 15203 nolu ihtarnamesi ile hukuki sürecin başlatılmasının akabinde, borcu ödemeden tapu alınması amacıyla davacı tarafından işbu davanın açıldığını, ihtarnameye rağmen sonuç alınamadığından taraflarınca yeniden dava ve icra yolu ile tahsile başvurulmak zorunda kalınacağını, yine;

davacının fazladan aidat ödediği ve bu fazla aidatın tahsili için kooperatif aleyhine 12.04.2010 tarihinde açtığı davada neticeten Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı 03.04.2014 tarihli kararına göre; dava tarihine dek her üyenin 6.015,00 TL toplam aidat ödemesi gerektiği ... , ......, ......, ... 'ın ise eksik ödemede bulunduğu belirlenmiş ve bu kişiler yönünden davanın reddedildiğini, diğerlerinden kat kat fazla ödemeleri değil aksine eksik ödemelerinin olduğunun bir kez daha subuta erdiğini, mahkeme kararı ile dahi kooperatif borcu olduğu sabit olan ve üyelikten de atılmış olan ...'e tapu verilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Her ne kadar hali hazırda davacının, davalı kooperatife 9.506,30 TL borcu bulunmakta ise de 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmakla yükümlü olduğu,

11/11/2024 Tarihli Bilirkişi Kök Raporu(Raporun 17-19 ve 20-21 sayfaları) ile 23/01/2025 tarihli Ek raporda ifade edildiği üzere T.C. Konya ....Noterliğinin, 09.10.1993 tarih ve ... nolu, “Düzenleme Suretiyle Snırlı Sorumlu ......

Konut 'ne ait Kur'a Zaptı Tutanağı" eki de nazara alındığında davacıya da yer verilmiş olan Kura listesinde davacıdan daha az ödemesi olan üyelerinde kurada yer almış olduğu, bu durumda 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortaklarının hak ve yükümlülüklerde eşit olduğu yönünden değerlendirildiğinde, aynı ödeme durumdaki ortaklarına eşit işlem yapılmak zorunluluğu gereğince davacıya da aidat borcu ile ilişkilendirilmeksizin tapusunun verilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile Konya İli Meram İlçesi Alavardı Mahallesi ...

Ada ... Parselde kayıtlı A Blok Zemin Kat 3 Nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölümün davalı ...... adına kayıtlı mevcut tapu kaydının iptali ile davacı ...(TCKN:...) adına tapuya kayıt ve tesciline dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile. Konya İli Meram İlçesi Alavardı Mahallesi ... Ada ...

Parselde kayıtlı A Blok Zemin Kat 3 Nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölümün davalı ...... adına kayıtlı mevcut tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın görevsizlik yönünden reddi gerektiğini, mahkemece bu itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tarafından; davalı kooperatifin davacıya diğer ortaklardan farklı muamele yaptığı ve kötüniyetle tapu verilmediği, tescil yaptırılmadığının iddia edildiğini, böyle bir durumun söz konusu olmadığını, ......

Konut Yönetim Kurulu'nun 07/03/2011 tarihli kararı ile ferdileşme işlemine başlanılarak aidat borcu olmayan ve kooperatif tarafından haklarında dava açılmış üyeler hariç olmak üzere kooperatife aidat borcu olmayan üyelere tapu tahsisi yapılmasına karar verildiğini, bugüne dek uygulama işbu Yönetim Kurulu kararına göre yapıldığını ve şartları taşıyan üyelere tapuların verildiğini, halihazırda davacı ... gibi aidat borcu olan kooperatif üyelerinden;

......, ......, ......, ..., ......'e de aidat borçları bulunduğu için tapu tahsisi yapılamadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. Maddesi kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve yükümlü davalı Kooperatife borcu olan davacı ...'e borcu olduğu halde tapu verilmesinin borcunu kapatarak tapusunu almış olan diğer üyeler nezdinde eşitlik ilkesine aykırı olacağını, yerleşik yargı içtihatlarının da bu yönde olduğunu, tapu verilmeyen üyeler arasındaki ......'ün ise ...'in yerine 1996 da başkan olan kişi olduğunu, ona da borcu olduğu için tapu verilmediğini, kimseye iltimas yapılmadığını, davacı ...'in,

kooperatif yönetimine gönderdiği evraklarda yönetimi "sahtecilik" ile suçlamakta yöneticilere hakaret etmekte olduğunu, davacının fazladan aidat ödediği ve bu fazla aidatın tahsili için kooperatif aleyhine açtığı Konya .... ATM'nin ... Esas ...

Karar sayılı 03.04.2014 tarihli kararına göre; dava tarihine dek her üyenin 6.015,00 TL toplam aidat ödemesi gerektiği ..., ......, ......, ... 'ın ise eksik ödemede bulunduğunun belirlendiğini ve bu kişiler yönünden davanın reddedildiğini, diğerlerinden kat kat fazla ödemeleri değil aksine eksik ödemelerinin olduğunun bir kez daha subuta erdiğini, mahkeme kararı ile kooperatife borcu olduğu sabit olan ve üyelikten de atılmış olan ...'e tapu verilmesinin mümkün olmadığını , davalı kooperatifin 07/03/2011 tarihli kararı ve müvekkilinin (ilk ihtarname tarihi olan, 31.05.2016 tarihine kadar,

7.467,84.TL.asıl ve 10.312,79.TL işlemiş gecikme zammı olmak üzere, toplam, 17.780,63.TL.) borcu bulunduğunun sabit olduğunu beyanla usul ve yasaya aykırı verilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 11.06.2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında; "....kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Ancak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorundadır. Kooperatif, diğer ortaklara borca rağmen tapu vermiş ise davacının da varsa borcuna rağmen kooperatiften tapu iptal ve tescil isteme hakkının varlığı kabul edilmelidir.

Tapusunu alan herbir ortak yönünden bunları teslim aldığı tarih itibariyle kooperatife borcu olup olmadığı kooperatif defter, kayıt ve belgeleri incelenerek denetime elverişli ve ayrıntılı bir şekilde belirlenmelidir. Yapılan bu inceleme sonucu kooperatife borcu bulunan ortaklara tapularının verilmediğinin tespiti halinde davacının da bağımsız bölüm tapusunu almaya hak kazanabilmeleri için dava tarihi itibariyle borçlarının bulunmaması gerekir.

Üyeye mevcut borcu ödeme olanağı sağlamak amacıyla borcun depo ettirilmesi doğru olmayıp, davanın reddi gerekir. YHGK'nun 15.06.2012 tarihli ve 16-145 E, 392 K. sayılı ilamı ve Dairemizin yerleşik uygulaması bu yöndedir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde davacının kooperatife borçlu olup olmadığının, borçlu ise davacı ile aynı durumda olan ortaklara tapularının verilip verilmediğinin bilirkişi kurulu aracılığıyla tespit edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...." hususunun belirtildiği (aynı doğrultuda Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 25.09.2025 tarih 2024/1008 Esas 2025/3120 Karar sayılı ilamı),

Davacının kooperatif üyeliğine dayalı olarak tapu iptal ve tescil talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmişse de yapılan araştırmanın yeterli olmadığı, Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 10/11/2020 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi kura işleminin davacıya mülkiyet hakkını geçirmeyeceği, bu nedenle yukarıdaki Yargıtay ilamında belirtilen şekilde davacının kooperatife borçlu olup olmadığı, borçlu ise davacı ile aynı durumda olan ortaklara tapularının verilip verilmediği bilirkişi aracılığıyla tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...