Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/267 K.2026/193

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 02/12/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Konya İli, Sarayönü İlçesinde tarımla uğraştığını, aynı zamanda da sulama birliği başkanlığı yaptığını, davalı ile 2017-2023 yılları arasında altı sene ortaklık yaptıklarını, ortaklık uyarınca müvekkilinin tarlaları ekip biçeceği ve ilgileneceği davalının da ilgili işlerin masraflarını üstleneceğini, masraflar düşüldükten sonra kalan karın da ikiye bölüneceğini, bazı tarım işlerinde ise, bir diğer ortakları olan ...... ile ortaklıklarının sürdüğünü, bu durumda da karın üçe bölündüğünü, ortaklığın çok uzun süre bu şekilde devam ettiğini,

davalının tüm masrafları yapması nedeniyle kendisini güvenceye almak için müvekkilinden ortak oldukları ilk zamanlarda teminat adı altında bir açık senet aldığını ancak, davalının müvekkilinin iyi niyetini suistimal ederek, müvekkili tarafından teminat olarak verilen açık senedi 9.000.000 TL yazıp doldurarak Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu, takibe konu senet incelendiğinde, senet üzerindeki ad-soyad, TC kimlik numarası ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, senedin müvekkilinin bilgisi dışında boş olarak imzalatıldığını ve üzerinin sonradan gerçeğe aykırı olarak doldurulduğunu, senedin düzenlendiği 19/07/2021 tarihindeki senet miktarına o günün şartlarıyla 18 kilo altın, 1 milyon 58 bin dolar, 30 adet ev alınabileceğini, davalı hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet de bulunduklarını, soruşturma sürecinin devam ettiğini, müvekkilinin davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek, Konya ....

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası ve takip dayanağı senet nedeniyle müvekkilin davalıya borcunun olmadığının tespitine ve senedin iptaline, davalı aleyhine dava konusu bedelin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının iddialarının yerinde olmadığını, dava konusu senedin, davacının müvekkiline olan borcuna karşılık davacı tarafından düzenlenmiş olup, davacının borcunu ödeme taahhüdünde bulunduğu bir borç senedi olduğunu, senedin, kanunlara ve hukukun emredici hükümlerine uygun olup, senedin TTK'nın m.776 maddesine uygun düzenlendiğini, geçerliliği ve hukuki bağlayıcılığının olduğunu, senet üzerindeki tüm unsurların, ilgili mevzuata ve tarafların iradesine uygun olup, herhangi bir eksiklik ya da yanlışlığın bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte senedin sonradan doldurulmuş olmasının, senedin geçersiz olmasına yol açmayacağını savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Dava; İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacının, Konya .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası ve takip dayanağı sahte senet nedeniyle davalıya borcunun olmadığının tespitine ve sahte senedin iptaline, aleyhine haksız ve kötüniyetli takip başlatan davalının dava konusu bedelin %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalının, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, 6102 sayılı TTK.778/1-d maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde.

"Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, TTK. 778/1-a maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde.

"Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 776.maddesinde.

(1) Bono veya emre yazılı senet; a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini, c) Vadeyi, d) Ödeme yerini, e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,f) Düzenlenme tarihini ve yerini, g) Düzenleyenin imzasını, içerir." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 777.maddesinde.

(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz. (2) Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır. (3) Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.

(4) Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır." şeklinde düzenlemeler yapıldığı görülmüştür.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 08/07/2020 tarih ve ... Es. ... Kar.

Sayılı ilamında;"Bölge adliye mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davanın kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası olduğu, takip konusu bonoda davacının keşideci davalının ise lehtar durumunda olduğu, bonodaki keşideci imzasının davacıya ait olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, TTK'nun 778/1-f maddesinin yollaması ile 680/1.maddesi uyarınca tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bono düzenlenmesinin mümkün olduğu,

senedin tedavüle çıkarılırken anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, davacının senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu kanıtlamaya elverişli yazılı delil bildirmediği, mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre, ispat yükü doğru belirlenerek aynı gerekçe ile davanın reddine karar vermesi usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle muhakeme hukukuna ve maddi hukuka uygun bulunan hükmün ONANMASINA," şeklinde kabul edilmiştir.

Davalı tarafından davacı aleyhine Konya .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yapıldığı, takip dayanağının lehtarının ... borçlusunun ... 19.07.2021 tanzim tarihli 08.01.2024 vade tarihli 9.000.000,00 TL bedelli senet(bono) olduğu görülmüştür.

Davacının iddiasının taraflar arasındaki borç ilişkisi senede bağlandığından aksinin ancak HMK.'nun 201.maddesi gereğince senetle ispatlanması gerektiği, kambiyo senetlerinin ödeme aracı olup sebepten mücerret olduğu, senet üzerinde teminat olarak verildiğine dair her hangi bir kaydın bulunmadığı, Mahkememizin 06.05.2025 tarihli duruşmasında davacı taraf delil listesinde yemin deliline dayandığından davacı tarafa, Davalı Tarafa yemin teklifinde bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verildiği,

davacı vekilinin Mahkememizin 07.10.2025 tarihli duruşmasında yemin teklifinde bulunmadıklarını beyan ettiği, davacı tarafın takibe konu senedin davalıya teminat olarak verildiğini ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin tedbir yolu ile takip durdurulmadığından İİK.72/4.

Maddesi gereğince şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece, sadece davalı tarafın iddiaları esas alınarak hüküm kurulduğunu, müvekkilinin sunduğu, davalı ile ortaklık dönemine ait belge, hesaplar, dökümanlar, banka dekontları, mesaj kayıtlarının dikkate alınmadığını yine, davalının ortaklığın bitirilmesinden önce kendi el yazısıyla yazdığı, taraflar arasında böyle bir borcun olmadığına dair yazılı belgeleri de incelemediğini, söz konusu delillerinin bilirkişi incelemesine tabi tutulması gerekirken mahkemece bu konuda da hiçbir işlem yapılmadığını, müvekkilinin hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiş ise de, dosyanın incelenmesinde, davalı vekili tarafından ''İstinafa Cevap'' dilekçesi olarak ibraz edilen dilekçe içeriğinde istinaf sebebi olarak ileri sürülebilecek hususlara yer verildiği ancak, dilekçenin sonuç kısmından kararın istinaf edilip edilmediğinin anlaşılamadığı tespit edilmiş olmakla;

Öncelikle, davalı vekilinden ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik istinaf iradelerinin bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda istinafa cevap dilekçesi olarak ibraz edilen dilekçenin istinaf dilekçesi mahiyetinde olup olmadığı hususunda açıklama yapılmasının istenilmesi ve dilekçenin istinaf dilekçesi olarak ibraz edildiğinin beyan edilmesi karşısında yatırılması gereken istinaf başvuru ve karar harcının HMK'nın 344. maddesi gereğince bir hafta içerisinde yatırılması için davalı vekili adına usulüne uygun ve kesin süreyi içerir muhtıra düzenlenerek tebliğ edilmesi, yapılan uyarı üzerine gerekli harçların yatırılması halinde, istinaf talebine ilişkin dilekçenin de davacı tarafa tebliğ edilmesi,

Davalı vekili tarafından verilen süre içerisinde istinaf harçlarının yatırılmaması halinde, davalı tarafın istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi, kararın usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, bu karara karşı istinaf talebinde bulunulup bulunulmaması durumuna göre işlem yapılması,

Davalı vekili tarafından istinaf iradesinde bulunulmadığının beyan edilmesi halinde ve herhalükarda davacı vekilinin istinaf talebi incelenmek üzere dava dosyasının Dairemize gönderilmesi için ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır