Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/345 K.2026/303

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ihtiyati tedbir talebinde 18/01/2026 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; davalının, ...... işletmecisi olduğunu, 2024 yılında oğlunu bu kursa yazdırdığını, yapılan anlaşma uyarınca toplam 145.000,00 TL'nin aylık taksitler halinde ödeneceği hususunda anlaşıldığını, davalı dershane yetkilisinin kurs ücretinin tamamı için 145.000,00 TL bedelli tek senet aldığını, anlaşma uyarınca kurs ücretinin tamamının bankadan havale suretiyle taksitler halinde ödendiğini, dershaneye hiçbir borcunun kalmadığını, davalının senedi Konya ....

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine koyduğunu ve 30.000,00 TL alacağının kaldığı gerekçesiyle ve işlemiş faiziyle icra takibi başlattığını beyan ederek açacağı menfi tespit davası kesinleşinceye kadar Konya .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin teminatsız olarak İİK'nın 72. maddesi uyarınca durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede; davanın 24/12/2025 tarihinde açıldığı, Arabuluculuk tutanağının mahkememize 31/12/2025 tarihli dilekçe ile sunulduğu, arabuluculuk tutanağının incelenmesinde; arabuluculuk başvurusunun 30/12/2025 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce; dava dilekçesi ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

HMK nun DAVA ŞARTLARI başlıklı 114. maddesi; "(1)Dava şartları şunlardır: a)Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b)Yargı yolunun caiz olması. c)Mahkemenin görevli olması. ç)Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d)Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları;

kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e)Dava takip yetkisine sahip olunması. f)Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g)Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ)Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h)Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı)Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i)Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2)Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmünü amirdir.

HMK nun DAVA ŞARTLARININ İNCELENMESİ başlıklı 115. maddesi; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2)Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3)Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "3.Dava şartı arabuluculuk" başlıklı 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) maddesinde "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Eldeki dava itirazın iptali davası olup işbu dava bakımından arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18 A maddesinde yer alan" (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki hüküm nazara alınarak eldeki davada dava şartı yerine getirilmeden açıldığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, açacağı menfi tespit davası öncesinde ihtiyati tedbir kararı talep ettiğini, mahkemece tedbir talebinin kabul edildiğini, müvekkilinin ihtiyati tedbir kararının infazından sonra dava açmadan önce arabuluculuğa başvurduğunu, tedbir kararı veren mahkemenin bu başvurusunu dilekçeyle bildirip, hak düşürücü süreler ve zamanaşımına ilişkin süreler yönünden bu başvurusunun dikkate alınmasını beyan ve talep ettiğini, daha sonra arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, düzenlenen son oturum tutanağına istinaden taraflarınca yasal süresi içinde tedbir kararının esasına ilişkin Konya ....

ATM'nin ...

Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, dilekçede yalnızca ihtiyati tedbir kararı verilmesinin istendiğini, müvekkilinin başvurusunun yalnızca ihtiyati tedbir talebine ilişkin olduğunu, bu nedenle değişik iş dosyası olarak kaydedilmesi gerekirken, müvekkilimin başvurusunun esasa kaydedildiğini, menfi tespit davası açmış gibi tensip zabtı düzenlendiğini, ayrıca ortada olmayan ve açılmayan davanın reddi nedeniyle müvekkili aleyhine hükmedilen ve üzerinde bırakılan harç ve yargılama giderleri nedeniyle zararının oluştuğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Talep eden, Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibiyle ilgili olarak açacağı menfi tespit davası öncesinde takibin İİK'nın 72.maddesi gereğince durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiş olup, eldeki talep 6100 sayılı HMK'nın 390/1.maddesi gereğince dava açılmadan önce talep edilen ihtiyati tedbirdir.

Bu sebeple talep bir menfi tespit davası olmadığı halde mahkemece ortada bir menfi tespit davası varmış gibi değerlendirme yapılarak arabuluculuk dava şartı yokluğundan red kararı verilmesi yerinde olmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...