Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/351 K.2026/285

Davacı vekili tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 20/01/2026 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ortaklık yapısında değişiklik gündeme gelince ticari defterlerden olan ortaklar pay defterinin kaybolduğunun anlaşıldığını, bu hususun 15.08.2025 tarihli tutanakla kayıt altına alındığını, ortaklar pay defteri olmaksızın müvekkili şirketin ortaklık yapısında değişiklik yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, ortaklık pay defterinin kaybolması nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIN ÖZETİ

Mahkemece, "...Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava zayi belgesi verilmesi davasıdır. Zayi belgesi talep edenin öncelikle bir ziya olayının vuku bulduğunu ve bu ziyanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özenin gösterilmiş olduğunu, ziyanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır. (Antalya BAM 11. HD'nin 2021/302 E 2021/1885 K, Konya BAM 6. HD.'nin 2021/334 E 2021/384 K)

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ticari defterleri saklama ve ibraz ile ilgili belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82. maddesi; “(1) Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. (2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3)Açılış ve ara bilânçoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4)Kayıtlar 65'inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Her ne kadar kanun metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle, denilerek tahdidi bir sayım yapılmamış ise de, yapılan örnekleme dikkate alındığında belirtilen belgelerin zayi nedeninin kanunda sayılanlara benzer bir vakıa olması gerektiğinde bir şüphe bulunmamaktadır.

Somut olayda; Davacı vekili, pay defterinin şirketin ortaklık yapısında değişikliğe gidilecek olması hasebiyle kaybolduğunun fark edildiğini, bu nedenle söz konusu defterlerin zayi olduğundan bahisle zayii belgesi verilmesi için dava açtıkları belirtilmiş ise de, davacı şirkete ait defterlerin zayi sebebinin kanunda belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı ve hırsızlık benzeri bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davacının kanıtlanmayan davasının reddine...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, TTK'nın m. 82/7 maddesinde zıya sebeplerinin sayıldığını, bu sebeplerin sınırlı sayıda olmadığını, müvekkili şirketin ortaklar pay defterinin kaybolmasının da kanunda geçen olgulara benzer bir durum olarak sayılması gerektiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu ispat etmek zorunda olduğu, dava konusu somut olayda ise, davacı tarafça defterin saklanması hususunda özen yükümlülüğüne uyulduğu ispat edilemediğinden,

dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...