Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/537 K.2026/569

İhtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekili tarafından karşı taraf davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 06/02/2026 tarihinde tesis edilen ara karara karşı ihtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

Talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 17.07.2024 tarihli satış sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmenin, davalı şirketin temsilciliğini yaptığı ...... marka, 1 adet, 2000 tonluk basınçlı döküm makinesinin teslimi, kurulumu ve eğitimini kapsadığını, sözleşmeye göre davalının makinenin teslimini, ön ödeme olarak kararlaştırılan 280.000,000 USD'nin tamamının ödenmesinden itibaren 120-150 gün içerisinde müvekkili şirkete eksiksiz olarak gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin bu taahhüde güvenerek ön ödemenin tamamını belirlenen tarihten çok daha önce, 15.12.2024 tarihinde davalı şirkete ödediğini,

böylece sözleşmede kararlaştırılan teminat süresinin başlangıç tarihinin 15.12.2024 olarak kesinleştiğini ve davalı şirketin makineleri teslim etmesi gereken son tarih aralığının 150 gün sonunda yani, 15.5.2025 olarak belirlendiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının makine teslimini 15.5.2025 tarihine kadar yapmadığını, müvekkilinin sözleşme yükümlülükleri kapsamında belirlenen 925.000,00 USD'nin 828.835,42 USD kısmını ödediğini, kalan ödemelere ilişkin toplam bedeli 6.150.000,00 TL tutarında üç adet çek tanzim ettiğini,

ön ödeme olarak kararlaştırılan bedeli de 15.12.2024 tarihine kadar ödediğini, davalının ise, makineleri teslim etmediğini, Konya .... ATM'nin ... E-...

K. sayılı ilamı ile çekler hakkında tedbiren ödemeden men yasağı kararı verildiğini ileri sürerek, ihtiyati tedbir kararının devamına, davalı şirket adına kayıtlı taşınır, taşınmaz mallar ile üçüncü kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacaklara ihtiyati haciz konulmasına, dava konusu makinenin kurulumunun yerine getirilen kısmı üzerine ihtiyati tedbir konularak dava sonuna kadar tedbiren sözleşmede belirtilen teslim yerinde tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep eden, 05.02.2026 tarihli talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava sonunda haklı çıkması durumunda alacağını tahsil edememe riski bulunduğunu, bu durumun önüne geçebilmek adına davalı tarafın malvarlığı üzerinde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi zarureti hasıl olduğunu, mahkemece daha önce değerlendirilmiş olsa da, yeni durum değerlendirmesi kapsamında harcı yatırılmak suretiyle bu taleplerinin yeniden değerlendirilmesini talep ettiklerini, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının verilebilmesi için yasal şartların oluştuğunu, ihtiyati tedbirin veya haczin temel amacının,

yargılama sonucunda elde edilecek hakkın korunmasını sağlamak olduğunu, ihtiyati haciz için alacağın yaklaşık ispatının sağlanması ve teminat alınması gerektiğini, mahkeme dosyasına eklenen Kahramanmaraş ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyasından da anlaşılacağı üzere, davalı şirketin makineleri teslim ve kurulumda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinin sabit olduğunu ileri sürerek, davalı tarafın malvarlığı üzerinde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: Mahkemece "..Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı şirket adına kayıtlı mal varlıkları üzerine ihtiyati haciz konulması yönünde ve davaya konu makinenin şu ana kadar gerçekleştirilen teslim ve kurulumuna ilişkin; el koyma, gasp etme ve alıkoyulma, kaçırılma ve saklanma ihtimali karşısında dava sonuna kadar tedbiren sözleşmede belirtilen teslim yerinde tutulmasına karar verilmesini talep etmiş ise de; davacı tarafın ihtiyati hacze ve ihtiyati tedbire konu ettiği durum yargılamayı gerektirdiği,

dava konusu taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklı edimini davalının yerine getirememesinden dolayı davacının zararının oluştuğu iddiası ile müspet, menfi zarar ile ve cezai şart bedelinin tahsilinden kaynaklandığı; mahkememiz dava konusu ile yine mahkememizin ...

D.İş Esas sayılı dosyasında tedbire konu çekler arasında bağlantı bulunmadığı, bu çeklerin dava konusunu oluşturmadığı ve davacı vekilinin dava dosyasına yeni bir delil sunmadığı da dikkate alındığında, davacı tarafın ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş...." gerekçesiyle, davacı tarafın ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekili, davalı şirketin sözleşmeden doğan edimlerini, özellikle makine teslimi ve kurulumu aşamasında edimini eksik yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında tüm ödemelerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalının makine teslimindeki eksiklerinden dolayı üretime başlamayamadığını, telafisi güç zarara uğradığını, davalının taahhütlerini yerine getirme konusundaki ihmalinin Kahramanmaraş ... SHM'nin ...

D.İş. sayılı dosyasından da açıkça anlaşıldığını, davalının hem edimini yerine getirmediğini hem de kalan son çekler için icra takibi yoluna başvurarak müvekkilinden ödemenin tümünü tahsil ettiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle, dava sonunda haklı çıkması kuvvetle muhtemel olan müvekkili şirketin alacağını tahsil edememe riskinin önüne geçmek için davalı şirketin malvarlığının muhafazasının hayati önem taşıdığını zira, yargılama sürecinin uzaması ve davalının malvarlığını kaçırma veya elden çıkarma ihtimalinin, müvekkilinin alacaklarına ulaşmasının imkansız hale gelmesi anlamında olduğunu,

davaya konu makinelerin teslim ve kurulumuna ilişkin olarak el koyma, gasp etme, alıkoyulma, kaçırılma ve saklanma ihtimali karşısında dava sonuna kadar tedbiren sözleşmede belirtilen teslim yerinde tutulmasına karar verilmesinin talep edildiğini ancak mahkemenin, bu taleplerinin reddine karar verdiğini, kararda, davacı tarafın ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbire konu ettiği durumun yargılamayı gerektirdiği, yeni bir delil sunulmadığı ve mahkemenin ...

D.İş Esas sayılı dosyası ile tedbire konu çekler arasında bağlantı bulunmadığı gerekçelerine dayanıldığını, mahkemenin, tedbire konu çekler arasında bağlantı bulunmadığı yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığını zira, davalının bu yönde bir itirazı veyahut beyanı bulunmaz iken mahkemenin bağlantı değerlendirmesi yapmasının taraflarınca anlaşılamadığını, dava konusu sözleşme, çekler, yapılan ödemeler, sunulan bilirkişi raporunun müvekkili şirketin haklılığını ve mağduriyetini gösterdiğini ayrıca, ihtiyati tedbir talep edenin talebi, resmi belgeye,

başkaca kesin bir delile dayanıyor ya da durum ve koşullar buna uygunsa mahkeme gerekçesinde açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına karar verebileceğini, teminat konusunda mahkemenin takdir yetkisini kullanabileceğini, tedbir/haciz talebinin kabulü için gerekli şartların oluştuğunu, mahkemece talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir /haciz istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.'' hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 258/1 madde ve fıkrasında ise; "İhtiyati hacze 50nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır. '' düzenlemesi bulunmaktadır.

HMK'nın 390. maddesinde de ''İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' düzenlemesi yer almaktadır.

Bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ile ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, somut olayda HMK'nın 389 ve 390. maddelerinde belirtilen, ihtiyati tedbir talebinin kabulü için gerekli şartlar oluşmadığı gibi, İİK'nın 257 ve 258. maddelerinde belirtilen, ihtiyati haciz talep şartlarının da oluşmadığı ve bu nedenle, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, ihtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...