Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/474 K.2021/530

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı aleyhine istinaf yasa yoluna başvurulmuş olmakla, Dairemizce HMK'nun 353. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı 3. kişi vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı tarafından ... .. Pet. Ürünleri Taah. San ve Tic. Ltd. Şti aleyhine kambiyo hukukuna yönelik Konya .... İcra Müdürlüğü'nün .../.. Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili 3.kişi müvekkiline İİK 89/3 haciz ihbarı gönderildiğini, müvekkilinin yurtdışında olması nedeniyle yasal itiraz haklarını kullanamadığını, müvekkilinin borçlu şirketin ortağı olması dışında söz konusu şirkete hiç bir şekilde 89/3 kapsamında bir borcu ve borçlu şirketin müvekkilinden hiçbir şekilde alacağının bulunmadığını, davalının müvekkilinden nasıl, ne şekilde bir alacağının olduğunu ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının mernis adresine Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre usulüne uygun şekide tebligat yapıldığını, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davanın hak düşürücü süre olan 15 gün içinde açılmadığını, davada üçüncü şahsın takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmek zorunda olduğunu ve açıkladığı nedenlerle davanın reddi ile %20 kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Davacı, Konya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasında kendisine haciz ihbarnameleri gönderildiğini, ancak haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi nedeniyle haciz ihbarnamesinden haberdar olmadığını ve itiraz edemediğini, ayrıca dava dışı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, sadece bu şirketin ortağı olduğunu, aralarında alacak borç ilişkisi bulunmadığını iddia ederek menfi tespit isteminde bulunduğunu,

Davalının görev itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; davaya konu icra takibi ile davalı şirketin dava dışı şirketten olan ticari nitelikteki alacağının tahsilini istediğini, takibe konu alacağın ticari nitelikte olduğu, ayrıca davacı ile dava dışı şirket arasında da ortaklık ilişkisi bulunduğu hususları dikkate alındığında eldeki davanın ticari dava niteliğinde olduğu kabul edildiğinden davalının görev itirazı yerinde görülmediğini,

Davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı yönünden yapılan değerlendirmede; davacı adına çıkartılan 3. haciz ihbarnamesi ekli davetiyenin (usulsüz tebliğ hususu ayrıca değerlendirilmek üzere) 11/01/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının 20/01/2020 tarihinde arabulucuya başvurduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin 16/03/2020 tarihinde sona erdiğini ve eldeki davanın 20/03/2020 tarihinde açıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davanın yasal süre içinde açıldığından davalının hak düşürücü süre itirazı yerinde görülmediğini,

Davaya konu Konya .... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasında 1. Haciz ihbarnamesinin Müftü ... ... Sokak No.. .../Konya adresine gönderildiğini, davetiyenin bila ikmal iade edilmesi üzerine haciz ihbarnamesinin bu kez ... Mahallesi ... Sokak No:... .../Konya adresine gönderildiğini, bu adrese gönderilen davetiyenin de bila ikmal iade edilmesi üzerine davetiyenin mernis şerhli olarak ... Mahallesi ...

Sokak No:..../Konya adresine gönderildiğini ve ihbarname ekli davetiyenin 10/11/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, 2. Haciz ihbarnamesinin de aynı adrese mernis şerhli olarak gönderildiğini ve 30/11/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, 3. Haciz ihbarnamesinin mernis şerhli olarak.. ...

Sokak No:.. .../Konya adresine gönderildiğini ve davetiyenin 11/01/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının mernis adresi hakkında UYAP üzerinde yapılan araştırma sonucunda davacının 30/07/2018 - 31/01/2020 tarihleri arasındaki mernis adresinin ... ...

Sokak No... ../Konya olduğunu, davacının mernis adresinin teyidi için Beyşehir İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığını, 03/12/2020 tarihli yazı cevabı ile davacının 30/07/2018 - 31/01/2020 tarihleri arasındaki mernis adresinin... ...

Sokak No.. ../Konya olduğunun bildirildiğini, davaya konu takip dosyasında gönderilen 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinin davacının mernis adresine gönderildiğini, her ne kadar ihbarnamelerinin mernis şerhli olarak gönderilmesi yasaya uygun ise de bu haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihi itibariyle davacının mernis adresinin .. ... Sokak no:.. .../Konya olmasına rağmen ihbarnamelerin farklı adrese gönderildiğini, bu bakımdan yapılan tebliğlerin usulsüz olduğunu,

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu takip dosyasında davacı adına gönderilen 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinin tebliğinin usulsüz olduğunu, bu bakımdan 3. haciz ihbarnamesinin de usulsüz hale geldiğini, usulsüz tebliğ nedeniyle davacının menfi tespit isteminin yerinde olduğunu, davanın açılmasında davacının kusurunun bulunmadığını, davalının yapılan tebliğlerin usulüne uygun olduğunu savunması karşısında davalının yargılama giderlerinden sorumlu olduğunu, davanın davalı lehine sonuçlanması nedeniyle davalının tazminat isteminin yerinde olmadığını,

İİK'nın 89. maddesi uyarınca açılan davalarda 3. Kişinin tazminat isteme hakkının bulunmaması nedeniyle de davacının tazminat isteminin yerinde olmadığından davanın kabulü ile Konya ... İcra Müdürlüğü'nün .../...

Esas sayılı dosyasında davacı hakkında düzenlenen 10/12/2018 tarihli 3.haciz ihbarnamesi nedeniyle davacının davalıya 21.210,08 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine, davacının feri nitelikteki diğer taleplerinin reddine, tarafların tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı alacaklı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eldeki davanın TTK hükümlerine göre bonodan kaynaklanan menfi tespit davası olmayıp, İİK'nun 89/3 hükümleri çerçevesinde açılmış bir menfi tespit davası olduğundan ve davacı ... tacir olmadığından dolayı Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olmadığını, öncelikle icra müdürlüğünden mernis şerhli olarak tebligat çıkarıldığı takdirde tebligatın adres kısmının uyap sistemi tarafından, mernis şerhi yazısının otomatik yazıldığını, yani Uyap sisteminin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün kayıtlarında bulunan kişiye ait mernis adresini otomatik olarak tebligat zarfına yazıldığını, Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile usulüne uygun şekilde üçüncü kişi olan davacı ... ..'un mernis adresini sorgulandığını ve sorgulama sonucunda davacının mernis adresinin 1. ve 2. haciz ihbarnamelerindeki ... Mah. ... Sokak No:.. ../Konya olan adresine ./. mernis şerhli olarak tebligat çıkartıldığını, her ne kadar Beyşehir ilçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabında davacının mernis adresinin 30.07.2018-31.01.2020 tarihleri arasında .... Mah. ..

Sokak No:.. .../Konya olduğunu ve 1. ve 2. haciz ihbarnamelerinin gönderildiği adresten farklı olduğu yönünde olsa da icra müdürlüğü tarafından çıkarılan mernis şerhli tebligatta memurun herhangi bir oynama ve değişiklik yapamayacağından uyap sistemi tarafından otomatik olarak yazılan mernis şerhli tebligatta usulüne uygun olarak davacıya gönderildiğini, yerel mahkemece Uyap işlem kütüğü araştırılmadığını, icra müdürlüğü tarafından davacının mernis adresinin ne zaman sorgulandığını ve işlem sonucunda uyap sistemindeki mernis şerhli adresin ne olduğunun tespit edilmediğini,

yerel mahkemece sadece Beyşehir ilçe Nüfus Müdürlüğü'nden verilen müzekkere cevabına göre karar verildiğini, Uyap sisteminden otomatik olarak çıkarılan mernis şerhli tebligatın usulüne uygun olması sebebi ile müvekkiline kusur yüklenemeyeceğini, kabul etmemekle beraber mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi halinde dava açılmasına müvekkili sebebiyet vermediğinden müvekkili aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ../... Esas sayılı dosyası

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE:

İstinaf konusu, 3. kişinin İİK'nun 89/4. maddesi kapsamında açtığı menfi tespit davasına ilişkindir.

Davalı alacaklı... Petrol Ürünleri Otomotiv Nakliyat İnşaat ve Gıda Tic. Ltd. Şti vekili tarafından borçlu ... Pet. Ürn.Taah.San ve Tic. Ltd. Şti hakkında Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ../... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatılmış, takip kesinleştikten sonra İİK'nun 89/1 maddesi gereğince davacının ".. Mahallesi .. Sokak No:.. ../Konya" adresine çıkartılan haciz ihbarnamesi, bila tebliğ iade edilmiştir. Bu kez 89/1 haciz ihbarnamesi "... Mahallesi ... Sokak No:. ../Konya" adresine gönderilmiş ve bila tebliğ iade edilmiştir.

Bunun üzerine 89/1 haciz ihbarnamesi mernis şerhli olarak "... Mahallesi ... Sokak No:. ../Konya" adresine gönderilmiş 10/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. 2. Haciz ihbarnamesi de aynı adrese mernis şerhli olarak gönderilmiş ve 30/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. 3. Haciz ihbarnamesinin mernis şerhli olarak ".. Sokak No:.. ../Konya" adresine gönderilmiş ve 04/01/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacıya 89/3 haciz ihbarnamesi ikinci kez tebliğe çıkartılmış ve mernis şerhli olarak ".. Mahalle .. Sokak No:. ../Konya" adresinde 11/01/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacının mernis adresi hakkında UYAP üzerinde yapılan araştırma sonucunda davacının 30/07/2018 tarihinden beri mernis adresinin ".. Mahalle ... Sokak No:.. ../Konya" olduğu tespit edilmiştir.

Beyşehir İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihi itibariyle davacının mernis adresi sorulmuş, 03/12/2020 tarihli yazı cevabında ile davacının 30/07/2018 - 31/01/2020 tarihleri arasındaki mernis adresinin ".. Mahalle .. Sokak No:... ../Konya" olduğu bildirilmiştir.

Davaya konu icra takibi alacaklı ... Otomotiv Nakliyat İnşaat ve Gıda Tic. Ltd. Şti tarafından davacının ortağı olduğu borçlu ... Pet. Ürn.Taah.San ve Tic. Ltd. Şti'ne karşı aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacak borç ilişkisi nedeniyle başlatılmıştır. Taraflar arasındaki ilişki ticari mahiyette olduğundan bu davanın da Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması yerindedir. Bu nedenle davalının görev itirazı yersizdir.

Davacıya çıkartılan en son çıkartılan 89/3 haciz ihbarnamesi 11/01/2020 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı 20/01/2020 tarihinde arabulucuya başvurmuş, arabulucuğa başvurulmuş olması dava açma süresini kesmiştir. Arabuluculuk görüşmeleri 16/03/2020 tarihinde sona ermiş, dava yasal 15 günlük süre içinde 20/03/2020 tarihinde açılmıştır. Bu nedenle davalının hak düşürücü süre itirazı yerinde görülmemiştir.

Davacı takip borçlusu şirkete borcunun bulunmadığını belirtmiş, davalı tarafından verilen cevapta, davacı ile borçlu şirket arasında borcu doğuran bir hukuki ilişkiden söz edilmemiş, sadece davacının borçlu olmadığını ispat etmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Bu durumda takip borçlusunun davacıdan alacaklı olduğunu belirten borç doğuran bir ilişkinin davalı (alacaklı) tarafından ileri sürülmesi gerekir. Böyle bir ilişkiye dayanmadan soyut olarak borçlu şirketin davacıdan alacaklı olduğu ileri sürülemez ve bu ilişkinin neye dayalı olduğu açıklanmadan davacıdan borçlu olmadığını ispat etmesi beklenemez.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetlidir.

Bu itibarla dava ve takip dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre ilk derece mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin dava ve takip dosyası içinde bulunduğu, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından istinaf isteminin esastan reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.