Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1105 K.2025/1052

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı merci tayini için mahkememizce gönderilmiş olmakla, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilinin .....Şti. isminde tek ortaklı şirket sahibi iken, şirket adına 10/05/2024 tarihinde dava dışı Uşakta bulunan ........ isimli firmadan 3 adet pres makinesi satın aldığını 2 tanesine fatura kestiğini, bu satış olayından sora söz konusu pres makinelerini satmak istemiş ve bu amaçla internet sitesine koyduğunu 21/05/2025 günü dava dışı ........ isimli şahsın müvekkili ile görüşmek istediğini, makineleri satın almak istediğini bildirdiğini, tarafların semen konusunda anlaştığını, yapılan anlaşmaya göre teslim sırasında semenin ödeneceğini, müvekkilinin makineleri ........ isimli iş yerine gönderdiğini,

ancak ........ isimli şahsın müvekkili çalışanlarını davalının iş yerine yönlendirdiğini, çalışanların bu durumu bilmeden makineleri davalının iş yerine götürdüklerini, makineleri indirdiklerini bedel ettiklerinde ise davalı yetkilileri bu makineleri Uşak'ta bulunan bir firmaya sattıklarını bedeli tahsil edemediklerini belirterek makinelere el koyduklarını müvekkiline herhangi bir bedel ödemediklerini, olayın savcılığa intikal ettiğini,

davalı firma yetkilileri tarafından 3. şahsa yapılan satışa ilişkin bedeli tahsil edemedikleri iddia etmiş ise de yapılan satış sonrası bir kısım bedelin tahsil edildiği kalan kısımla ilgili olarak 20/05/2024 tarihi için kıymetli evrak alındığı kıymetli evrakın vadesinin henüz dolmadığını, makinelerin mülkiyetinin halen müvekkilinde olduğunu, davaya konu 3 adet pres makinesinin dava tarihi itibariyle toplam değerlerinin yaklaşık olarak 800.000 TL olduğunu,

izah edilen nedenlerle davacı tarafından açılan istihkak davasının kabulü ile davaya konu 2 adet 160 ton motorlu kollu sabit hidrolik pres makinesi ile 1 adet 80 ton motorlu sabit hidrolik pres makinesinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 1.000 TL. maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi gerekçeli kararında; Taraflar arasında yapılan uyuşmazlığın esasını oluşturan istihkaka konu şirket ürünlerinin teslimi ve iadesine ilişkin davacı ve davalı tarafın tacir sıfatını haiz olduğu, davalıya teslim edileceği iddia edilen sözleşmeye konu olan menkul malların ticari işletme unsuru oldukları ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği anlaşılmış olmakla; davanın Ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararında. Vergi kayıtlarında davacının potansiyel mükellef olduğu ve ticari sicil kayıtları dikkate alındığında. 21.07.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 18.06.2007 tarihli 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177. maddesi uyarınca tacir sayılacağından bahsedilemeyeceği davacının tacir olmadığı, Konya ....

Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, davacı hakkında tacir olup olmadığına yönelik yeterli araştırma yapılmadan görevsizlik kararı verilmiş ise de; eldeki davanın davacı tarafından açılan ve davaya konu pres makinelerinin geri teslimine ilişkin olduğu, gelen yazı cevaplarına göre davacının tacir olmaması nedeniyle davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı ve davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmakla.

6100 sayılı HMK uyarınca genel görevli ve yetkili Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan karşı görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE:

Dava, merci tayini talebine ilişkindir.

TTK'nun 4. maddesi; "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a)Bu Kanunda,

b)Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d)Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e)Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f)Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik:28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında bulunan Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün 30/06/2025 tarihli yazı cevabında davacı ........'ın tacir kaydına rastlanmadığı, Mevlana Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen 10/07/2025 tarihli cevabi yazısında da davacı ........'ın Potansiyel Mükellef olduğunun, mükellef tarafından verilen herhangi bir beyanname bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı tarafından açılan ve davaya konu pres makinelerinin geri teslimine ilişkin olan davada gelen yazı cevaplarına göre davacının tacir olmaması nedeniyle davanın nisbi ticari dava olmadığı, TTK'nun 4/(1) a maddesi uyarınca mutlak ticari dava da olmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.