Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1111 K.2025/1023

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı merci tayini için mahkememizce gönderilmiş olmakla, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I- Davacı ..... vekili tarafından, davalı ..... aleyhine (Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde) açılan davada;

Müvekkilin babasına ait traktör müvekkilin sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını,

Müvekkilin karıştığı trafik kazası sonrasında kazanın karşı tarafına .....’nın ödeme yaptığını,

Yapılan ödemeye istinaden müvekkil ile (müvekkilin babasının ölmesi nedeniyle) diğer mirasçılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra takibine itiraz etmesine rağmen müvekkilin kardeşinin itiraz süresini kaçırması neticesinde müvekkilin kardeşinin maaşı üzerine haciz konulduğunu, bu sebeple müvekkilin, kardeşi ile aralarının bozulduğunu, bunun üzerine icra takibine konu borcun müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalındığını,

Ancak .....’nın yapmış olduğu ödemede, kusur durumunun ve tazminatın ödenmesine neden olan yaralamanın kapsamının hatalı değerlendirildiğini, bu nedenle Garanti Fonu’nun yapmış olduğu ödemenin hatalı olduğunu belirterek müvekkili tarafından yapılan ödemenin faizi ile birlikte alınarak taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II- Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı kararında

" Somut dava; ....'na karşı açılan maddi tazminata ilişkin olup ticari davadır. Ticari davaya bakma görevi asliye ticaret mahkemesine aittir " şeklinde gerekçe ile karar verilmiş ve bu karar kanun yoluna başvurulmaksızın 23.02.2023 tarihinde kesinleşmiştir.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı kararında;

“….emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 16/10/2019 tarihli 2017/1132 esas ve 2019/9502 karar sayılı kararında ‘Somut olayda, davacı ....., Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalı gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girerek karar vermesi doğru görülmemiştir.’ şeklinde belirtildiği üzere mahkememizin görevsiz olduğu anlaşıldığından görevsizlik kararı verilerek." şeklinde gerekçe ile karar vermiş ve bu karar kanun yoluna başvurulmaksızın 09.09.2025 tarihinde kesinleşmiştir.

III- a) İş bu davada, davacının, davalı kuruma yaptığı ödemenin dayanağı olan Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Takip alacaklısının ..... olduğu, takip borçlularından .....'in süresi içerisinden icra dosyasında sunduğu itiraz dilekçesi ile hakkındaki takibin durdurulmasına karar verildiği, takibin harici ödeme neticesinde infaz olduğu görülmüştür.

b) "İİK'nun 72.maddesinde düzenlenen istirdat davasının icra hukukuna ilişkin ön koşulu, icra tehdidi altında ilamsız takibe konu borcun ödenmesidir. Somut olayda ise, ilama dayanan takip sözkonusu olup borçlunun, HUMK'nun 443.maddesi ve İİK'nın 36.maddesi hükümlerine göre Yargıtay'dan icranın geri bırakılması-tehiri icra-kararı alarak, ilamın icrasını durdurma imkanı varken bu aşamada ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla cebri icra tehdidi altında bir ödemenin varlığı ve bu ödemenin geri istenmesi sözkonusu değildir.

Uyuşmazlık alacağa ilişkin kararın Yargıtayca bozulması ve böylece varlığı son bulmuş bir sebebe dayalı olarak alınan paranın sebepsiz zenginleşmeye ilişkin genel hükümler çerçevesinde BK'nun 61 ve devamı maddeleri uyarınca iadesi istemi olarak nitelendirilmelidir." (Yargıtay 3. HD.nin 2009/5264-6278 E.K. sayılı ilamı)

Davacı aleyhine de başlatılan icra takibinde, icra dairesine yapılan itiraz ile hakkındaki takip durmasına rağmen davacı tarafından (harice yapılan) ödeme, cebri icra tehdidi ile yapılmadığından bu ödemenin iadesi talebine yönelik alacak istemi, TBK m. 78-82 hükümleri kapsamında sebepsiz zenginleşme davasıdır.

c) “Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı ..... zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.” (Yargıtay 4. HD.nin 2021/17896 E., 2021/4942 K. sayılı ilamı)

.....’nın, icra takibinde rücu ettiği alacak haksız fiilden kaynaklandığına göre, icra takibine konu alacağın ödenmesinden kaynaklı olarak açılan davada, alacak isteminin genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinden talep edilmesi gerektiği anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.