Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1442 K.2025/1471

Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde. Davacı ...... A.Ş. nezdinde düzenlenen ...... no’lu sigorta poliçesi ile sigortalanan ..... A.Ş.’ye ait, ...... plakalı araç ile ...... plakalı aracın karıştığı kazada, davalı sürücü ...... sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı otobüs ile İstanbul Eyüp ilçesi, ......

Yolu bitiminden ...... yoluna bağlanmadan 75 metre önce yolun sağ şeridi ve emniyet şeridini ortalayarak durması sonucu ışıklar istikametinden gelmekte olan sürücü ...... sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı tıbbi atık aracı anayola çıkacağı esnada anayoldan en sağ şeritten araçların gelmesi sebebiyle duramayarak çarpması sonucu, sigortalı araçta/kazaya karışan diğer araçlarda/3. kişilerde sigorta kapsamında karşılanması gereken zararlar gerçekleştiğini, bu kapsamda sigortalı araçta meydana gelen zarara karşılık aracın tamir edilmesi için tamir firmasına 27.12.2021 tarihinde 180.000 TL tutarında ödemede bulunulduğunu,

davalı tarafın işbu kazadaki kusur oranının %50 olduğundan işbu tamir masrafının yarısı olan 90 bin TL'den davalı taraf sorumlu olduğu, buna istinaden davalı tarafın sürücüsü olduğu aracın trafik sigorta şirketi olan ...... şirketinden 43.000 TL tutarı tahsil edildiğinden kalan 47.000 TL‘nin karşı taraftan tahsil işlemi için işlemlere devam edildiğini, borçludan geri dönüş alınamaması nedeniyle 16.08.2022 tarihinde İstanbul...İcra Dairesi ......

E. sayılı takip başlatıldığını, borçlunun yetki itirazı üzerine dosya yetkili Ereğli/Konya icra dairesine gönderildiğini, Ereğli (Konya) İcra Dairesi ...... E. nolu dosyadan borçluya yeniden ödeme emri gönderilmiş olup borçlunun icra dosyasına itirazı üzerine, Ereğli/Konya Arabuluculuk Bürosu ...... Büro Dosya No, 22.05.2024 tarih ve ......

Arabuluculuk numaralı başvurumuz sonucunda davalının toplantıya katılmaması nedeniyle anlaşma sağlanamadığını ve 10.06.2024 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Ereğli... Asliye Hukuk Mahkemesi gerekçeli kararında;

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun dayanağını 5235 sayılı Kanun'un 7. maddesinden alan, 08/07/2021 tarih ve ...... sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş olup anılan kararın 01/09/2021 tarihi itibariyle uygulanmasına karar verildiği,

Anılan kararda derdest davalara Asliye Hukuk Mahkemelerince bakılmaya devam edilip edilmeyeceği yönünde bir ibare yok iken 29.07.2021 tarihli ve ...... sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 22.05.1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlara ilişkin açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair 13.07.2021tarih ve 597 karar sayılı kararda açıkça belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine,

kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına karar verildiği, mevcut karar doğrultusunda 01/09/2021 tarihi ve sonrasında mahkememize açılan ticari davalarda mahkememizin görevli olmadığı, bu davalarda Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçeli kararında; davacının sigortalısının tacir olduğu, ancak dava açtığı kişinin karşı aracın sürücüsü olup tacir olmadığı ve davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi de olmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden ,davanın görev yönünden reddine karar verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE:

Her iki mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosya HMK 21. maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 21 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nun "Yargı yeri belirlenmesini gerektiren haller" başlıklı 21/1-c bendi uyarınca "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulması gerekmekte olup, aynı Kanunun "İnceleme yeri" başlıklı 22/2. maddesine göre "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir."

Dava, kasko sigortası nedeniyle sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla Ereğli (Konya) İcra Dairesi ...... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Eldeki davada, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesi uyarınca, sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, kusurlu olduğu iddia edilen davalıdan rücuan tahsili talep edilmektedir. Dava, davacı ile arasında sözleşme ilişkisi bulunmayan üçüncü kişiye yöneliktir.

TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda. 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda, davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalı halefi ..... A.Ş, davalı ise kusurlu olduğu iddia edilen ...... olup, Davalının tacir kaydının olmadığı, rücu tazminatına konu uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın, asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. O halde, eldeki davanın Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesinde genel hükümlere göre görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.