Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1497 K.2025/1499

Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı merci tayini için mahkememizce gönderilmiş olmakla, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, inançlı işlem nedeniyle alacak iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir. Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun dayanağını 5235 sayılı Kanun'un 7. maddesinden alan, 08/07/2021 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve ... sayılı kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş olup bu karara göre 01/09/2021 tarihinden sonra mahkemenin Ticaret Mahkemesi sıfatının ortadan kalktığı, bu tarihten sonra açılan dava hakkında karar verme görevinin Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik karar verilmiştir.

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesince davacının hukuki dayanağının inançlı işlem hukuki nedenine dayalı alacak olduğu dolayısıyla eldeki davanın mutlak ticari davaya vücut vermediği, gerçek kişi olan tarafların yapılan tacir araştırmasında T.C. Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30/09/2025 Tarihli müzekkere cevabında tarafların gerçek kişi tacir kaydının olmadığı, T.C.

Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 29/09/2025 tarihli müzekkere cevabında tarafların gerçek kişi esnaf kaydının olmadığı, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı Ereğli/Konya Vergi Dairesinin 06/10/2025 tarihli müzekkere cevabında davacı ile davalının "İşletme Hesabına" göre defter tutmakla mükellef olduğu ve müzekkere ekinde yıllık alım/satım tutarlarına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderildiği,

belgelerin incelenmesinde 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 177. maddesinde belirlenen limitlerin yarısından az beyanda bulunduğu ve mükelleflerin birinci sınıf tüccar olmasını gerektirecek tutarda alım ve satımının bulunmadığı dolayısıyla bu haliyle tarafların tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve eldeki davanın nispi ticari davaya da vücut vermediği anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine kararı verilmiştir.

Ticaret Mahkemelerinin görev alanı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1. Maddesinde; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." ifadesi ile ticari davalar ile sınırlandırılmıştır. Ticari davalar ise TTK'nun 4. maddesinde sayılmıştır. Buna göre 4/1. maddesinde nispi ticari davalar, 4/1-a fıkrasından f fıkrasına kadar sayılan hususlar ise mutlak ticari davalar olarak sayılmıştır.

Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK'nun 4/1. maddesi birinci fıkrasında belirtildiği gibi her iki tarafında tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.

Mutlak ticari davalar ise, TTK'nun 4/1-a maddesinde her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ile yine TTK'nun 4/1-f fıkrasına kadar sayılan yasalarda belirtilen davalar olarak sayılmıştır.

Somut olayda; davacı vekili müvekkilinin 20.000 TL'lik bir borcu için Ereğli/Konya ....

Noterliği'nin 13/12/2017 tarih ve ... yevmiye numarası ile aracını davalıya alacağa karşılık rehin verdiğini, aracın ruhsatı halen plakaları davacı ...'in üzerinde olduğunu, aracın fiilen davalıda bulunduğunu, davalının aracı davacı müvekkiline iade etmediğini, araç bedeli olan 300.000 TL'yi de müvekkili davacıya iade etmediğini ve aracı başka bir kişiye davalının sattığını, halen söz konusu aracın davalıda fiilen bulunmadığını, sattığı kişiyi de tespit edemediklerini, aracı teslim almayınca 20.000 TL'lik davacı müvekkilinin borcunun da ödenmediğini, davacı müvekkilinin aracını geri teslim almak istediği halde aracın da verilmediğini,

bu nedenle araç bedeli olan 300.000 TL'nin davalı borçludan tahsili talebi ile müvekkil icra takibinde bulunduklarını, davalının icra takibine itirazının haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya kapsamından, davanın taraflarının tacir olmadığı, uyuşmazlığın mutlak yada nispi ticari dava niteliği taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel hükümlere göre 6100 sayılı HMK'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.