Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/987 K.2022/550

. .

DAVACI : İZMİT SU VE KANALİZASYON İD. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

VEKİLİ : Av. ... İzmit / KOCAELİ

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

BAŞVURU TARİHİ : 15.06.2021

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 16.07.2021

KARAR TARİHİ : 30.03.2022

YAZIM TARİHİ : 31.03.2022

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği, dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 28.07.2016 günü saat 22:00 sıralarında Başiskele İlçe Jandarma Komutanlığınca, müvekkili kurum sorumluluğunda olan Yuvacık Baraj Havzası Kazandere Mevkiinde kimyasal atık dökümü gerçekleştiğini, Başiskele İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan ihbar üzerine Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü denetim birimlerince Polen Boya Kimyevi Mad. İnş. Haf. Nak. Tem. İm. San. Tic. Ltd.

Şti'ne gidilerek incelemelerde bulunulduğunu, yapılan incelemelerde bahse konu atıkların söz konusu firmadan çıkan atıklar olduğunun anlaşıldığını ve firma tarafından durum kabul edilerek tutanaklar imzalandığını, kimyasal atıklar ile firma deposundan alınan numuneler ile bu durumun kayıt altına alındığını ve ilgili müdürlükçe söz konusu firmaya 613.752,00 TL idari para cezası uygulandığını, olay yeri sorumluluğunda olan müvekkili kurum yetkilileri ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yetkilileri arasında yapılan değerlendirmeler sonucunda atıkların 3 adet lisanslı atık taşıma araçları ile bertaraf edilmek üzere İzaydaş'a sevkedildiğini,

borca konu tahakkukun Kocaeli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 16.08.2016 tarih ve 10648 sayılı yazısı ile eklerine istinaden Barajlar ve Ana İsale Hstları Daire Başkanlığının 2016/14879 nolu ödeme emri ile İzaydaş AŞ'ye ödediği bertaraf bedelinin firmadan tahsil edilebilmesi için Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına havale ettiği 26.09.2016 tarih ve 91062 sayılı olur ve 10.10.2016 tarih ve 96499 sayılı olur ile Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının fatura edebilmesi için taraflarına gönderdiği 12.10.2016 ve 98101 sayılı yazıya istinaden yapıldığını ve 17.10.2016 tarih 18734 sayılı yazımız ile faturası Polen Boya Ltd Şti'ne iadeli

taahhütlü olarak gönderildiğini, söz konusu bedelin Kocaeli ili Başiskele İlçesi Tepeköy altı Yuvacık Baraj Havzası Kazandere mevkiindeki atık dökme olayına sebep olduğu için müvekkili kurum tarafından yapılan temizleme çalışmaları neticesinde araziden kazınan çamur ve toprağın İzaydaş Atık ve Artıkları Yakma ve Değerlendirme A.Ş'nin tesisinde bertaraf edilmesinin sonucunda ortaya çıktığını beyanla yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını ve açılan davanın reddi gerektiğini, davacının başlatmış olduğu takip talebinde alacağın dayanağı olarak 201610-201610 dönemleri arasında kullanılan su bedeli faturası olduğunun gösterildiğini, takibe dayanak su faturasının takip öncesi de müvekkiline tebliğ edilmiş olduğunu ve müvekkili şirketin bu içeriği kabul etmediğini bildirdiğini, davacı tarafın icra takibine girişmesi üzerine müvekkilinin davacıya su bedeli borcu bulunmadığından taraflarınca takibe itiraz edildiğini,

davacının dava dilekçesinde alacak talebinin bu kez İzaydaş A.Ş'ye ödenen bertaraf bedelinin tahsili istemine rastlanıldığını, bu durumda itirazın iptali davasının konusu ile icra takibinin konusunun farklı olduğunu beyanla davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin 2016 yılını Temmuz ayından itibaren bulunduğu alanda büyümeye gittiğini ve bu amaca yönelik tadilatlara başlanıldığını ve bu dönemde inşaat atıkları ve diğer atıkların ayrıltırılarak depolama alanlarına sevki için hizmet satın aldığını, bu atıkların ilgili belediyeye ait depolama sahası olan Paşadağ bölgesine nakliyesinin yapılması gerektiği belirtildiğini,

fakat inşaat atıklarıyla birlikte kimyasal atıkların sevki için müvekkili şirket tarafından özel araç talep edildiğini ve bu aracın iki gün beklenildiğini, bu arada şoförün şirketten olay günü akşam saatlerinde habersiz olarak aracı şirket sahasından çıkardığını ve ilgili güzergahın da dışına çıktığını yolda seyir halinde iken araç arka kapağının açılması sebebiyle araç içindekilerin yola döküldüğünü, müvekkili şirketin Jandarmanın aramasıyla konudan haberdar olduğunu,

söz konusu inşaat atıkları ve diğer atıkların temizlenmesi ve İzaydaş Atık Yakma ve Atıkları Yakma ve Değerlendirme A.Ş'nin atıkları bertaraf etmesi aşamasında yapılan işlemler için ödemeler konusunda gerek İSU gerekse İzaydaş tarafından müvekkile karşı ilamsız icra takibine girişildiğini, müvekkilinin hem davacı İSU'ya hem de dava dışı İzaydaş'a ödeme yapmış olduğunu ve başkaca bir borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne, davalının Kocaeli 6. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11700 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 199.199,82 TL asıl alacak ve 2.022,43 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 201.222,25 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar işletilecek avans faizi ile birlikte devamına, Alacak likit olduğundan İİK 67/2 maddesi uyarınca 201.222,25 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, Takibe konu edilen faturanın KDV değeri ile işlemiş faiz yönünden fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı Polen Boya Kimyevi Mad.İnş.Haf. Nak.Tem.İm.San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Polen Boya Kimyevi Mad.İnş.Haf.Nak.Tem.İm.San.Tic.Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesi hatalı değerlendirme yapıldığını, müvekkil şirketin yasaya uygun bir şekilde rutin olarak her yıl çok ciddi miktarlarda atık ve geri dönüşüm işleri yapmakta olan lisans sahibi firma olduğunu, dosya muhteviyatından da belli olan münferit bir kaza sonucu meydana gelen olayda müvekkil şirketin taşıma işinde anlaştığı şirkete (Hakan İnşaat ... Ltd.

Şti.) ait kamyonla ve müvekkilin kendi çalışanı olmayan şoförün bireysel hatasından müvekkil şirket haksız yere sorumlu tutulduğunu, bununla birlikte bir atık taşıma aracının maksimum alabileceği yükün onlarca kat fazlası bir atığın hiç bir alakası yokken müvekkil şirket tarafından döküldüğü peşinen kabul edilerek zarardan sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca davacı taraf Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından müvekkil şirkete kesilen 613.752.00 TL’lik idari para cezasını davacı tarafın taleplerine dayanak gösterdiğini, lakin idari para cezası sadece müvekkile değil dava dışı diğer taşıyıcı firmaya da kesildiğini,

olaya sebebiyet veren şoför ...’a kusurundan ötürü şahsen idari para cezası uygulanmadığını, bu durumda davacı tarafça taleplerinin sadece müvekkil şirkete yöneltilmiş olmasının kötü niyet gösterge olduğunu, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının böyle bir alacağının mevcut olması halinde bu taleplerini dava-dışı ... ve Hakan İnş. Müh. Tekstil. Yapı. Malz. Müteah. Taah. Tic. Ltd.

Şti'ne de yöneltmesi gerektiğini, yerel mahkemece beyan ve itirazlarının hiçbiri nazara alınmadığını, hukuka, yasaya, usule ve hakkaniyete aykırı kararın ortadan kaldırılmasına, iyi niyetli olan müvekkil aleyhine verilen icra inkar tazminatının hukuka ve hakkaniyete aykırı olması sebebiyle ortadan kaldırılmasına, istinaf incelemesi neticesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1.HD'nin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılamada eksikliklerin giderildiği, alınan bilirkişi raporu ile kaldırma nedenlerinin karşılandığı, mahkemece idari tetkikler kapsamında alınan numunelere göre bertarafı gerçekleştirilen atık kimyevi maddeler ile kontamine topraktaki maddelerin tamamının davalı şirkete ait olduğunun saptandığı, davacı İsunun geniş çaplı ve maliyetli bir iş görmesinin olayın boyutu ve tüm Kocaeli'ye içme suyu sağlayan baraj havzasında gerçekleşmesi nedeniyle normal olduğu değerlendirilerek,

tutanaklar ve idari tetkikler neticesinde davalının çevreyi kirletmesinden kaynaklı olarak davacı firmanın çalışmaları ile bertarafı sağlanan atıklardan kaynaklı olarak rücu edilen meblağın maddi gerçekle örtüştüğü, davalının çevreye verdiği zarardan dolayı kamu hizmeti gören davacıya karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının itirazının kısmen iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak, davaya konu alacak haksız eylemden kaynaklanmakta olup, alacağın belirgin (likit) olduğundan söz edilemez. Davanın açıldığı tarihte miktarı belirli olmayan (likit olmayan) alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali davasında icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuka uygun olmadığından davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde görülerek kabul edilmiştir.

İlk derece mahkemesince alacağın likit olmaması gözetilerek icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı ise de; bu hatanın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılmasını ihtiyaç duyulmadığından, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, ilk derece mahkemesinin kararından icra inkar tazminatı hükmü çıkartılmak suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.