Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/163 K.2024/551

Av. ...-...

DAVALI

3 -... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVACI : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ

Av. ...-...

BİRLEŞEN 2021/488 ESAS SAYILI DOSYA

DAVACI : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ

Av. ...-...

DAVALI : 1 -ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ

VEKİLLERİ

Av. ...-... Av. ...-...

DAVALI

2 -... - ...

VEKİLİ

Av. ...-...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

BAŞVURU TARİHİ : 24.10.2022

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 25.01.2023

KARAR TARİHİ : 13.03.2024

YAZIM TARİHİ : 13.03.2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

17.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle Gebze 2 Nolu HGS gişesinde 4.720,00 USD (Dolar) malzeme bedeli ve 2.710,01 TL işçilik bedeli olmak üzere toplam 29.991,61 TL zarar meydana geldiğini, söz konusu zarar dolayısıyla temerrüt faizinin tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2019/42334 sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, söz konusu aracın maliki davalı ... olup, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının ise davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketince yapıldığını, diğer davalı HDI Sigorta A.Ş'nin ise aracın ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigortasını yapan şirket olduğunu,

bahsi geçen trafik kazası sebebiyle HGS Gişesindeki plaka tanıma kamera sisteminin zarar gördüğünü, plaka tanıma kamera sistemlerinin Vendeka Bilgi Teknolojileri Tic. Ltd.

Şirketinden 49 adet olarak daha önceden (24.07.2013 tarihinde birim fiyatı 4.000 USD karşılığında) toplu olarak satın alındığını, söz konusu kazada 1 adet plaka tanıma kamera sisteminin zarar görmesinden dolayı değişiminin hemen şirketlerince yapıldığını, birim fiyatı 4.000 USD olan kamera sisteminin KDV %18 eklendiğinde 4.720 USD olduğunu, şirketlerinin malzeme bedeli olarak zararının 4.720 USD olduğunu, söz konusu plaka tanıma kamera sisteminin değiştirilmesi için işçilik bedeli olarak da Tetra HGS Elektronik Sistemleri A.Ş'ye 2.710,01 TL ödendiğini, işbu davada zarardan doğan temerrüt faizi talep edildiğini,

... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazasında sabit bir yere çarpan aracın tam kusurlu olmasından mütevellit; hem araç malikine hem sigorta şirketine, sigorta şirketinin karşılayamadığı zararlar için ise kasko şirketine karşı işbu davanın açıldığını, icra takibi yapılmadan evvel araç maliki ... ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası ise davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine iadeli taahhütlü mektupla başvuru yapıldığını, başvuruların ...'a 27.12.2017 tarihinde, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine ise 19.02.2018 tarihinde ulaştığını, bu tarihlerden itibaren faiz işletildiğini,

asıl alacağa ilişkin itirazın iptali davası açıldığını, işbu davanın temerrüt faizine ilişkin olarak açılmış olan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali davası olduğunu, başvurular sonucunda herhangi bir ödeme olmadığından öncelikle icra takibi açıldığını, icra takibine itiraz edilmesi üzerine dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını,

söz konusu olayda aracın sigorta şirketi ve kasko şirketi ile araç maliki HGS gişesinde oluşan zarardan müteselsil sorumlu olduğundan işbu davanın hem araç malikine hem de zorunlu mali sigortalılık kapsamında sigorta şirketine ve zorunlu trafik poliçesince karşılanmayan ve aşan tutarlar yönünden aracın kasko şirketine yöneltildiğini, bahsi geçen trafik kazasıyla zarar gören davacı şirketin zararı dolayısıyla işlemiş temerrüt faizinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2019/42170 sayılı dosyasına yapılan itirazların iptaline,

takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili Birleşen Davanın dava dilekçesinde.

17.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle Gebze 2 Nolu HGS gişesinde 4.720,00-USD (Dolar) malzeme bedeli ve 2.710,01-TL işçilik bedeli olmak üzere toplam 29.991,61 TL zarar meydana geldiğini, söz konusu zarar dolayısıyla temerrüt faizinin tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2019/42334 sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, (Toplam 9.301,30 TL takip çıkışı olan icra takibinde şuan için 30.06.2021 tarihi itibariyle Dosya kapak hesabı ile borcun 10.866,91 TL olduğunu), söz konusu aracın maliki davalı ... olup,

aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının ise davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketince yapıldığını, diğer davalı HDI Sigorta A.Ş'nin ise aracın ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigortasını yapan şirket olduğunu, bahsi geçen trafik kazası sebebiyle HGS Gişesindeki plaka tanıma kamera sisteminin zarar gördüğünü, müvekkili olduğu şirketçe kamu hizmetlerin devamı ilkesi gereğince acil olarak zarar gören kamera sisteminin değiştirildiğini, plaka tanıma kamera sistemlerinin Vendeka Bilgi Teknolojileri Tic.

Ltd.

Şirketinden 49 adet olarak daha önceden (24.07.2013 tarihinde birim fiyatı 4.000 USD karşılığında ) toplu olarak satın alındığını, söz konusu kazada 1 adet plaka tanıma kamera sisteminin zarar görmesinden dolayı değişiminin hemen şirketlerince yapıldığın, birim fiyatı 4.000 USD olan kamera sisteminin KDV %18 eklendiğinde 4.720-USD olduğunu, şirketlerinin malzeme bedeli olarak zararının 4.720-USD olduğunu, söz konusu plaka tanıma kamera sisteminin değiştirilmesi için işçilik bedeli olarak da Tetra HGS Elektronik Sistemleri A.Ş'ye 2.710,01 TL ödendiğini, işbu davada zarardan doğan temerrüt faizi talep edildiğini,

... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazasında sabit bir yere çarpan aracın tam kusurlu olmasından mütevellit; hem araç malikine hem sigorta şirketine, sigorta şirketinin karşılayamadığı zararlar için ise kasko şirketine karşı işbu davanın açıldığını, icra takibi yapılmadan evvel araç maliki ... ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası ise davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine iadeli taahhütlü mektupla başvuru yapıldığını, başvuruların ...'a 27.12.2017 tarihinde, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine ise 19.02.2018 tarihinde ulaştığını, bu tarihlerden itibaren faiz işletildiğini,

asıl alacağa ilişkin itirazın iptali davası açıldığını, işbu davanın temerrüt faizine ilişkin olarak açılmış olan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali davası olduğunu, başvurular sonucunda herhangi bir ödeme olmadığından öncelikle icra takibi açıldığını, icra takibine itiraz edilmesi üzerine dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını,

17.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle Gebze 2 nolu HGS gişesinde oluşan zararın tahsili talebiyle yapılan arabuluculuk başvuruları neticesinde anlaşmama yoluna gidildiğinden davacı şirketçe zararının tahsili için dava ikame etme zarureti hasıl olduğunu, söz konusu olayda aracın sigorta şirketi ve kasko şirketi ile araç maliki HGS gişesinde oluşan zarardan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 88 inci maddesindeki "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa,

bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur..." hükmü gereği müteselsil sorumlu olduğundan işbu davanın hem araç malikine hem de zorunlu mali sigortalılık kapsamında sigorta şirketine ve zorunlu trafik poliçesince karşılanmayan ve aşan tutarlar yönünden aracın kasko şirketine yöneltildiğini, bahsi geçen trafik kazasıyla zarar gören davacı şirketin zararı dolayısıyla işlemiş temerrüt faizinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2019/42334 sayılı dosyasına yapılan itirazların iptaline,

takibin devamına ve alacakları likid olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde.

KTK 109 md uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağını, dava konusu olay 17.09.2017 tarihinde gerçekleştiğinden, davacıların talep hakkı zamanaşımına uğradığını, dolayısıyla, zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç davalı şirket tarafından 18.7.2017-2018 tarihlerini kapsayan ... numaralı Trafik Poliçesiyle sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte,

davalı şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, sigortalı araca atfedilen kusurun kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından sigortalanan aracın, iddia edilen zararın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde.

İcra dosyasına sundukları itiraz dilekçesinde belirttikleri üzere dava konusu icra takibinde ve iş bu davada mahkemenin yetkisiz olup Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, davacı taraf, 17.09.2017 tarihli trafik kazasında davalıya ait ... plakalı aracın tam kusurlu olduğunu iddia etmişse de bu iddialarını ispat gücü olan hiçbir delile dayanmadığını, dava dilekçesi ekinde kazaya ilişkin trafik kazası tespit tutanağı yahut trafik kazasında kusur oranlarını tespit edecek herhangi bir belge sunulmadığını, yalnızca davacı tarafın beyanı ile davalının tam kusurlu olduğunun kabul edilmesi mümkün olmadığını,

kazada davalının kusurlu olduğu kabul edilse dahi oluştuğu iddia edilen zarar açısından davacı tarafça düzenlenen tutanak ve faturalara dayanıldığını, bu belgeler davacı tarafın uğramış olduğu zararı ispat eder nitelikte olmadığını, davacı tarafın oluştuğunu iddia ettiği zarara nispeten talep ettiği tazminat tutarının fahiş olduğunu, davacı tarafın davalının kusuru ile uğradığı bir zarar mevcut ise dahi bu zararın davacı tarafça sunulan tutanak ve faturalar kabul edilerek tespit edilmesi açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararın mahkemece yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiğini,

bu durumda bir zarar mevcut ise dahi davacının talep ettiği tazminat alacağı likid nitelikte olmadığını, davacı taraf birleşen davaya konu icra takibinde asıl davaya konu icra takibinde talep ettiği tazminatın işlemiş faizini talep ettiğini, asıl alacak için açılmış bir icra dosyası mevcut iken işlemiş faiz için ayrıca icra takibi yapılması açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği borç ve faiz doğru olsa dahi iki ayrı takip yapılaması durumunda borçlu açısından iki ayrı vekalet ücreti, iki ayrı dosya masrafı ve harç ödenmesi durumları söz konusu olacağını, bu durum açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu,

işlemiş faiz alacağı bakımından ayrı bir icra takibi yapılması durumunda faiz borcuna faiz işletilmesi durumu söz konusu olacağını, davalıya ait ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortası Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne ... poliçe no ile yaptırıldığını, Genişletilmiş Kasko Poliçesi 18.07.2017 tarihinde ... poliçe no ile HDI Sigorta A.Ş'ne yaptırıldığını,

davacı tarafın iddia edilen zarara ilişkin öncelikle sigorta şirketlerine başvurması ve bu şirketlerden tahsil yoluna gitmesi gerekirken davalı aleyhine icra takibi başlatılmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenlerle davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı HDI Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde 18.07.2017 - 18.07.2018 başlangıç ve bitiş tarihli ... no’lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketinin dava konusu kaza dolayısıyla sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirket nezdindeki poliçede yer alan İMMS (ihtiyari mali mesuliyet sigortası) teminatı ise ancak olay tarihi itibarıyla cari olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (ZMMS) poliçesi teminatı limitinin bittiği yerden yani ZMMS limitlerini aşan bir zararın varlığı halinde devreye girebilecek ve poliçe limitiyle sınırlı kalacağını,

bu bağlamda, dava ile talep edilen bedellerin olay tarihindeki ZMMS poliçesi ile verilen teminat hadlerinin altında kaldığı düşünüldüğünde, davalı şirketin sorumluluğunu gerektiren bir durum söz konusu olmadığını, sorumluluk, kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı davalı Mapfre Sigorta A.Ş'ye ait olduğunu, kazaya karışan ... plakalı araç, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından Zorunlu Trafik Sigortası kapsamında sigortalandığını, dolayısıyla, davacı taleplerinin öncelikle kusur oranları doğrultusunda davadışı davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından karşılanması gerektiğini,

dava konusu HGS gişesinde meydana gelen hasar için trafik poliçesi'ndeki maddi hasar teminatı kaza başı limiti esas alınması gerektiğini, kazanın meydana geldiği 17.09.2017 tarihi itibariyle, ZMMS Poliçesi'nin maddi hasara ilişkin araç başı limiti 33.000,00 TL, kaza başı limiti, 66.000,00 TL olduğunu, araçta meydana gelen maddi hasara ilişkin ZMMS Poliçesi'nin maddi hasar araç başı limitinin, araçta bulunan emtialarda meydana gelen zarara ilişkin ZMMS Poliçesi'nin maddi hasar kaza başı limitinin işletilmesi gerektiğini, nitekim bu husus, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı'nın A.1.1.5. maddesinde,

"Araç dışında diğer maddi varlıklara ilişkin teminat tutarı kaza başına maddi teminat tutarına eşittir." denmek suretiyle belirtildiğini, dolayısıyla, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Gebze 2 Nolu HGS gişesinde meydana gelen zarardan, kaza başı limiti olan 66.000,00 TL ile sorumlu olduğunu, bu yönüyle davalı şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu bu

nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından Asıl Davanın Kabulüne, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/42170 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 29.991,61 TL toplam asıl alacak üzerinden iptali ile asıl alacak üzerinden işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, Birleşen 2021/488 Esas Sayılı Davanın Kabulüne, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/42334 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 9.301,30 TL toplam asıl alacak üzerinden iptali ile asıl alacak üzerinden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu talepler trafik poliçesi teminat limitinde kaldığından, davalı şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Gebze 2 Nolu HGS gişesinde meydana gelen zarardan, kaza başı limiti olan 66.000,00 TL ile sorumlu olduğunu, bu yönüyle dava konusu hasar tutarının trafik poliçesi teminat limitinde kaldığı sabit olduğundan, davalı şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

mahkeme tarafından trafik sigortası araç başı teminat limitine göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, söz konusu kaza 17.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın tek taraflı karıştığı kaza olduğundan kaza başı teminat limitine göre hüküm kurulması gerektiğini, ilk derece mahkemesince hatalı hüküm kurulduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davalar, trafik kazası nedeni ile hasar bedelinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı PTT A.Ş'nin, davaya konu trafik kazası nedeni ile mülkiyeti kendisine ait HGS gişesinde meydana gelen maddi hasar nedeni ile davalılar işleten, ZMMS sigortacısı ve İMM teminatı sunan Kasko Sigortacısına karşı ilamsız icra takibine girişmiş olduğu, takiplerin yasal süresi içerisinde davalılar tarafından itiraza uğraması nedeni ile eldeki itirazın iptali talepli davayı açmış oldukları anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince tüm davalılar yönünden davaların kabulü ile itirazın iptaline karar verilmiş olduğu ve anılan karara karşı yalnızca davalı HDI sigorta şirketinin yukarıda yazılı istinaf sebepleri ile sınırlı olarak istinaf talebinde bulunduğu anlaşılmakla, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar çerçevesinde yapılan istinaf incelemesinde;

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu, belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüne zorunlu mali sorumluluk sigortası adı verilmektedir.

Kasko Sigorta Poliçesi/İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarına göre, İMM Sigortası ZMM Sigortası teminatı ile karşılanmayan teminat miktarından fazla maddi zarar oluşması halinde limiti aşan zararları, zorunlu trafik sigortasından sonra devreye girerek poliçe hadlerine kadar temin edecektir. Bir başka deyişle iki sigorta türü arasındaki sorumluluk müşterek ve müteselsil olmayıp, zararın öncelikle zorunlu trafik sigortasınca karşılanmak ve zararın teminat limitini aşması halinde İMM sigortasından karşılanacak türden sıralı sorumluluk esasına dayandığından; İMM sigortacısının sorumluluğu ikincil türden bir sorumluluk türüdür.

Sıralı sorumluluk ilkesi gereğince, trafik kazalardan doğan maddi ve cismani zararlardan dolayı öncelikle trafik sigortasının limit dahilinde sorumlu olduğu, limiti aşan zarar bulunması halinde ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının yine poliçede yazılı ek teminat limitleri dahilinde sorumluluğuna gidilebileceği kabul edilmelidir.

Davaya konu nedeni ile davacıya ait HGS gişelerinde meydana gelen zararının ZMMS poliçesi ile güvence altına alınan 66.000,00 TL'nin altında olduğunun anlaşılmasına ve sıralı sorumluluk esasına göre, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına, ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde, limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabileceği, sigorta şirketleri yönünden müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk halinin söz konusu olmadığı ve ZMMS poliçe limiti tüketilmediği de gözetilerek; davalılardan HDI Sigorta A.Ş. Yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken; ilk derece mahkemesince tüm davalılar yönünden yazılı şeklinde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Kabule göre de, davalılardan HDI Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davalılardan HDI Sigorta A.Ş. yönünden asıl davanın reddine dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.