Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1178 K.2024/1442

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ABM Polimer Kimya San. ve Tic. Ltd.Şti.'nin "..." adresinde faaliyet göstermekte olup, davacı şirketin hemen yan tarafı olan "..." adresinde ise davalı İpek Geri Dönüşüm Plastik San. Tic. Ltd. Şti.

Gebze Şubesinin bulunduğunu, 27.02.2023 tarihinde saat 22.00 sıralarında davalının iş yerinin bulunduğu adreste başlayan yangın, yangın çıktığı sırada derhal itfaiyeye haber verilmemesi, müdahalede bulunulmaması ve gerekli önlem ve tedbirlerin alınmamış olması nedenleriyle büyüdüğünü ve davacının kiracı olarak bulunduğu "..." adresine de sıçrayarak davacının iş yerinin ve içindeki malzemelerin tamamının yanmasına ve yaklaşık olarak 10.000.000,00 TL gibi ciddi bir zarara uğramasına sebebiyet verdiğini,

söz konusu olay nedeniyle davacı şirketin bir kısım hasar ve zararlarının tespiti için taraflarınca 02.03.2023 tarihinde Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/22 Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti davası açıldığını ve davacı şirketin iş yerinde meydana gelen hasar ve zararların bir kısmının işbu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/22 D.

İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişiler tarafından iki kez olay mahalline keşfe gidildiğini ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğü’nün 28.02.2023 tarihli ve 1257 sayılı Yangın Raporu, Uzman Görüşü Raporu, Gebze Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığının 10.03.2023 tarihli 2023/80 sayılı Fezlekesi ile de uyumlu ve isabetli olacak şekilde, yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde bilirkişi raporlarının hazırlanarak dosyaya sunulduğunu,

Gebze Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığınca hazırlanan yangın olayı ile ilgili 10.03.2023 tarihli 2023/80 sayılı fezlekede ve olay yeri inceleme raporunda söz konusu yangının davalı İpek Geri Dönüşüm firmasına ait iş yerinde çıktığı ve davacı ABM Polimer firmasına ait iş yerine sıçradığının tespit edildiğini, öncelikle davalının malvarlığını elinden çıkarması ihtimaline binaen, davacının telafisi imkansız zararlarının önüne geçilmesi amacıyla zarar miktarı kadar davalının malvarlığına ihtiyati tedbir konulmasına, mahkemece işbu taleplerinin kabul görmemesi ihtimalinde ise davalının malvarlığına satılamaz şerhi işlenmesine,

5.249.598,80 TL kimya mühendisliği açısından, 1.998.854,00 TL inşaat mühendisliği açısından, 1.988.250,00 TL makine mühendisliği açısından, 359.785,96 TL elektrik mühendisliği açısından iş yerinde oluşan hasar ve zararların giderilmesi bakımından maddi tazminat ve hasar alacağı, şimdilik 10.000,00 TL kira alacağı, şimdilik 10.000,00 TL ticari kazanç ve kar kaybı alacağı olmak üzere şimdilik 9.616.488,76 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat isteminden kaynaklanmakta olup, talep; davalının malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin 09.05.2024 tarihli ara kararı ile "davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine" ilişkin karar verilmiştir. Yerel mahkemenin bu ara kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu yangının davalı İpek Geri Dönüşüm firmasına ait iş yerinde çıktığı ve davacı ABM Polimer firmasına ait iş yerine sıçraması sonucu 10.000.000,00 TL gibi çok ciddi zararın meydana geldiğini,

bu nedenle açılan davada davacının tüm zararlarının tazmininin talep edildiğini ve davalının davacı ve davacı gibi komşu diğer iş yerlerinin de uğramış olduğu zararları karşılamaktan kaçınmak adına davalının üzerine kayıtlı mal varlıklarını elden çıkarma ihtimali nedeniyle öncelikle davacının telafisi imkansız zarara uğramamasının önüne geçilebilmesi adına zarar oranında davalının mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini,

ancak yerel mahkemece dava konusunun para alacağı olmasından ve davalının mal varlığının dava konusu yapılmamasından bahisle uyuşmazlık konusu yapılmayan şey hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği belirtilerek ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya ve yerleşik içtihatlara aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu uyuşmazlığın para alacağına ilişkin olması durumunda ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak hakimin hukuki durum nitelendirmesi yapması,

davanın kabulü halinde alacağa kavuşmanın tehlikeye düşmemesine yönelik olarak talepte bulunulduğunu gözeterek ihtiyati tedbir talebini ihtiyati haciz talebi olarak kabul etmesi ve bu doğrultuda inceleyip değerlendirmesi gerektiğini, ancak yerel mahkemece bu yönde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını,

ihtiyati hacze ilişkin yaklaşık ispat koşulunun da hem Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/22 D.İş dosyası ile hem de Gebze 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/590 Esas sayılı dosyası ile hem de dosya kapsamına sundukları deliller ile yerine getirildiği gözetilmeden doğrudan talebin konusunun para alacağı olmasından bahisle usule, yasaya ve içtihatlara aykırı şekilde red kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davacının dava konusu yangın nedeniyle uğradığı zararın, zarar tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, zararın dosya kapsamındaki tüm delillerle ispat edilmiş olduğunu,

bu zararın rehinle temin edilmemiş olduğu ve davalının mal varlığını kaçırmaya yönelik eylemleri sonucunda davacının telafisi imkansız zararlara uğrayacağı göz önüne alınarak öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise uygun miktarda belirlenecek bir teminat ile davalının mal varlığının ihtiyaten haczine karar verilmek üzere yerel mahkemece verilen 09.05.2024 tarihli ara kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, Mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen ara karara karşı davacı tarafın itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı HMK'nun geçici hukuki korumaları düzenleyen ve ihtiyati tedbirin şartlarını belirleyen 389. maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği açıklanmıştır. Bu yasal düzenlemeye göre ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu hakkında verilmesi mümkün olup, davanın konusunu oluşturmayan hususların anılan madde kapsamında ihtiyati tedbir kararına konu olması mümkün değildir.

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde açıkça davalının taşınır ve taşınmaz malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiş, ihtiyati haciz talebi olarak kabul edilebilecek açık bir ifadeye yer vermemiştir. Her ne kadar istinaf başvurusunda ihtiyati haciz talebi olarak kabulüne karar verilmesini talep etmişse de;

İİK 258 maddesi gereğince ihtiyati haciz isteyen alacağı ve gerekirse ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller sunmaya mecburdur. (yaklaşık ispat kuralı) İddianın ileri sürülüş biçimi ve delillerin henüz toplanmamış olması dikkate alınarak bu aşamada yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.

Anılan sebeplerle ilk derece mahkemesince, davalının mal varlığının dava konusu yapılmadığı, ihtiyati tedbir kararının ise yalnızca uyuşmazlık konusu yapılmış şey hakkında verilebileceği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermesinde usulsüzlük görülmediği gibi, yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği kanaatine varılarak davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin de koşulları oluşmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.