Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/246 K.2025/285

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 02.05.2017 tarihinde çalışmakta olduğu

Kharkiv/Ukrayna şehrinden İstanbul’a geldiğini, kaldığı otelden çalıştığı dava dışı Tempa Pano A.Ş. şirketine transfer edilmek üzere bindiği davalı şirketin işlettiği, davalı ...’nin kullandığı ... plakalı araca bindiğini ve aracın arka koltuğunda seyahat ederken davalı sürücünün yolda hızla giderken bir anda yolun sola döndüğünü fark edip direksiyon kırmasıyla aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, aracın yolun sağ tarafında bulunan taş bankete davacının oturduğu taraftan şiddetle çarptığını, kaza sonucunda davacının maluliyeti oluşacak biçimde yaralandığını, davacının meydana gelen olayda kusurunun olmadığını,

aracın davalı ..... den trafik sigorta poliçesi olduğunu, diğer davalı Mertrans Gayrimenkul Yat. Tur ve Akaryakıt Tic.

A.Ş'nin ise, davacının transfer dahil sistem ile konakladığı otel ve kaza anındaki transferini sağlayan davalı sürücüyü görevlendiren, kazaya karışan aracı işleten şirket olduğunu, kazaya karışan aracın Derindere Turizm Otom San ve Tic .A.Ş. olmasına karşın, kaza tarihinde davalı otel olan Mertrans…A.Ş. otel şirketine araç kira sözleşmesi ile kiralandığını, davacının Tempa Pano San ve Tic.

A.Ş’de makine ihtisas organize sanayi bölgesi 2. Cadde No:1 demirciler köyü Dilovası/ Kocaeli adresinde bulunan şirkette aylık 6.450,00 TL, brüt, 4.744,47.-TL net ücretle çalıştığını, ayrıca şirketin Ukrayna temsilcisi olup, aylık 5.080 Ukrayna grivnası da aldığını, davacının kaza nedeniyle tedavi, Ukrayna'ya gidiş, geliş, uçak bileti vs bir çok masrafının olduğunu, kaza nedeniyle maluliyetinin oluştuğunu ve manevi olarak da etkilendiğini beyanla, fazlaya dair haklar saklı kalarak şimdilik 1.448,00 TL masraf alacağının, çalışmadığı günler için şimdilik

1.000,00 TL kazanç kaybının, malul kalması nedeniyle 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 75.000,00.TL manevi tazminatın olay tarihi olan 02.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili yargılama sırasında sunduğu 13.10.2023 tarihli ıslah dilekçesinde, davalı ... şirketine karşı açılan maddi tazminat isteminden feragat edilmesi sebebiyle 1448 TL tedavi ve masraf alacağının, 3.666.668, 45 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının sigorta şirkketi dışındaki davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt A.Ş vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının emniyet kemeri takmamasının sonuca etkili olduğunu, kazanın iş kazası olması sebebiyle gerekli tedbirleri almayan dava dışı istihdam edenin de sorumlu ve kusurlu olduğunu, davacının maluliyetinin kesin olarak tespiti gerektiğinin, varsa rücuya tabi ödeme veya gelir mahsubu gerektiğini, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A. Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ... zımnen davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından "1- Davalı ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, 2- Davalılar ... ve Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine, 3.536.668,45.-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 02/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, 3- Davalılar ... ve Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasının kabulüne, 75.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt Ticaret Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Mertrans Gayrimenkul Yatırımları Turizm ve Akaryakıt A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; zamanaşımı itirazlarının yargılamada gözetilmediğini, davacının emniyet kemeri takmamasının sonuca etkili olduğunu, kazanın oluşumunda işverenin kusuru ve sorumluluğunun gözetilmediğini, aktüer raporunun hatalı olduğunu, davacının tazminata esas ücretinin yeterince araştırılmaksızın tek taraflı sunulan belgelere dayanılarak yapıldığını, bu manada yurtdışında da çalıştığının veya çalıştığı işyerinin Ukrayna temsilcilisi olduğuna ilişkin belge olmadığını, maluliyetin kaza tarihindeki yönetmelik hükümleri çerçevesinde tespiti gerektiğini,

davalı ... yönünden feragat edilmesi sebebiyle poliçe limiti olan 330.000 TL'nin hükmedilen tazminattan indirilmesi gerektiğini, davacının konaklama, nakil vb giderlerinin davalı şirket tarafından karşılandığını beyanla, yerel mahkeme hükmünün kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, trafik kazasında yaralanma nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tahsili istemine ilişkindir. Yapılan incelemede, 02.05.2017 tarihinde davalı ...’nin kullandığı ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacı yaralanmış, dava ise sürücü, işleten ve sigorta şirketine karşı açılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; kazaya ilişkin yapılan soruşturmada davalı sürücü hakkında şikayet yokluğu nedeniyle KYOK verildiği, dava konusu kazanın oluşumda araçta yolcu olarak bulunan davacıya atfı kabil bir kusurun ve davacının emniyet kemeri takmadığına ilişkin dosya kapsamına yansıyan bir bilginin bulunmadığı, davacının kaza tarihinde dava dışı şirkette çevre mühendisi olarak çalıştığı ve aynı zamanda şirketin Ukrayna temsilcisi olduğu,

kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre hazırlanan İstanbul ATK 2. İhtisas Dairesinin 17/01/2022 tarihli raporunda davacının engellilik oranının % 23, geçici iş göremezlik süresinin ise olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği yönünde görüş bildirildiği, davacıya SGK tarafından 8.277,50.TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı ve rücuya tabi gelir bağlanmadığı,

kaza tarihi itibarıyla davalı ... şirketinin poliçe limitinin 330.000,00TL olduğu ve davalı ... ile yargılama sırasında yapılan 24.12.2020 tarihli sulh anlaşması ve tanzim edilen ibraname doğrultusunda davalı ... şirketine karşı açılan davadan feragat edildiği anlaşılmaktadır.

İstinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede, 29.09.2023 tarihli aktüer raporunda TRH2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı ve anılan tablodaki parametrik verilerin somut olaya doğru işlendiği anlaşılmakla, mahkemece bahse konu raporun hükme esas alınması isabetli olduğu gibi, belirlenen tazminat miktarından poliçe limiti olan 330.000 TL'nin mahsubu ile davalı sürücü ve işletenin bakiye tazminattan sorumlu oldukları gözetilerek hüküm tesisi usul ve yasaya uygundur.

Diğer taraftan, 6098 sayılı TBK'nun 56/2 maddesi uyarınca ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan, özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Bu çerçevede somut olayda; olayın oluş biçimi, meydana gelen neticenin ağırlığı, tarafların kusur durumu, kaza tarihi tarihi ve paranın alım gücü ile tarafların şahsi ve sosyal durumları birlikte değerlendirildiğinde mahkemece hükmedilen manevi tazminatın takdirinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Kabule göre ise, davacı vekilinin dava dilekçesindeki tedavi gideri talebi bakımından 6111 sayılı yasanın 59. Maddesi ile değişik 2918 sayılı yasanın 98. Maddesi kapsamında bulunmayan tedavi giderlerinin bulunup bulunmadığına ilişkin bir araştırma yapılmaksızın sonuca varılması, benzer şekilde dava dilekçesindeki masraf kalemi olarak ileri sürülen talepleri hakkında gerekçede bir değerlendirmeye yer verilmemesi ve hüküm fıkrasında anılan iki talebin reddine yer verilmemesi, davalı şirket lehine maddi tazminat yönünden eksik vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı ise de istinaf edenin sıfatına göre bu hatalar kaldırma nedeni yapılmamış, yanılgıya işaret edilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı Mertrans şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.