Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1527 K.2022/14

Taraflar arasında görülen davada Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davaya konu Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Kavaklı Mah., (Eski: 183 ada, 21 Parsel ) Ada: 422, Parsel: 2 sayılı taşınmazdaki inşaatların ... tarafından inşa edildiği ve halen de ... adına kayıtlı olduğunu, taşınmazın beyanlar kısmında ''Noterde çekilen kur'ada bu parsel üzerindeki kargir ev ...'a isabet etmiştir'' kaydının bulunduğunu, her ne kadar tapudaki şerhte ... olarak yazılmış ise de, murisin tam adının ... ... olduğunu, işbu taşınmazın her ne kadar halen ... adına kayıtlı bulunmakta ise de, Gölcük Asliye Hukuk Mahkemesi 1985/347 E., 1989/172 no.lu kararı ile ile kooperatifin feshine karar verildiğini,

tapu kaydı maliki Kooperatif feshedildiğinden; noterden çekilen kura ve beyanlar hanesinde mevcut bulunan şerh doğrultusunda, 2 nolu parselin müvekkil adına tescili için işbu davanın açıldığını, tapu kaydındaki şerhten de görüleceği üzere iş bu taşınmazın kura ile ...'a isabet ettiğini, taşınmazın 16/08/1983 tarihli satış mukavelesi ile ...'tan 3.500,000 TL karşılığında müvekkili tarafından satın alındığını, haricen satılan tarih olan 16/08/1983 tarihinden itibaren taşınmazı müvekkilinin kullandığını, bu nedenlerle Gölcük Asliye Hukuk Mahkemesi 1985/347 E.,

1989/172 no.lu kararı ile feshedilen ve halen ilgili taşınmaz tapu kayıtlarında malik olarak gözüken ... adına olan "Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, Kavaklı Mah., Ada: 422, Parsel: 2 sayılı (Eski: 183 ada, 21 Parsel ) taşınmaz tapu kaydının İptali ile 16.08.1983 tarihli satış mukavelesi ile müvekkile mülkiyeti geçirilen, nizasız ve fasılasız kullanılan işbu taşınmazın tapu kaydının müvekkil adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif hakkında Gölcük Asliye Hukuk Mahkemesi 1985/347 E., 1989/172 no.lu kararı ile fesih kararı verildiği, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/73 E., 2019/158 K. Sayılı kararı ile ...'nun davalı kooperatife kayyım olarak atandığı anlaşılmıştır..

Davalı ... duruşmadaki beyanında; "davacının davasını kabul ediyoruz, dava konusu taşınmazı murisimiz ... söylenen tarihte ...'e satmıştır. Bu satıştan da parasını almıştır. Bu taşınmazda herhangi bir hak iddiamız bulunmamaktadır. O dönem taşınmaz kooperatif üzerine kayıtlı olduğu için taşınmazın davacıya devrini gerçekleştirilememiştir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı ... ... duruşmadaki beyanında; "ben dava konusu taşınmazın satıldığı tarihte yaş olarak küçük olduğum için hatırlamıyorum. Ancak aile içindeki konuşmalarda dedem ...'un kuradan kendisine isabet eden bu taşınmazı davacıya sattığını biliyorum. Bu taşınmazda herhangi bir hak iddiamız bulunmamaktadır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Gölcük 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/01/2021 tarih, 2019/222 Esas - 2021/6 Karar sayılı ilamı ile; "...Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih ve 188 sayılı kararının 11’inci fıkrasında (I/B-a) işaret edildiği üzere.

Asliye Ticaret Mahkemeleri konusunda, müstakil ticaret mahkemesi kurulmuş olan yerlerde İstanbul dışındaki yerler için büyük şehir belediyesi sınırları içerisindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin, yalnız büyük şehir belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçeleri kapsamına alacak biçimde, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine karar verildiği,

Gölcük ilçesi, adli yargı bakımından Kocaeli ilçesinin mülhakatı olduğu gibi büyük şehir belediyesi statüsünde olan Kocaeli ilinde müstakil ticaret mahkemesi bulunduğu için davanın Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği..," gerekçelerine yer verilerek. "Görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın HMK' nın 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine," dair karar verilmiştir.

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/03/2021 tarih, 2021/152 Esas - 2021/210 Karar sayılı ilamı ile; "...davacının kooperatif üyesi olmadığı, davacının davaya konu taşınmazı kooperatif üyesi ...' tan harici satış sözleşmesi ile satın aldığını iddia ettiği, davadaki uyuşmazlığın kooperatif ve üyesi arasındaki ilişkiden yani 1163 Sayılı Kanun' dan kaynaklanmadığı, kooperatif üyesi olmayan davacı talebinin dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile kendi adına tescili yönünde olduğu, davanın mutlak veya ticari dava niteliğinin bulunmadığı, işbu davaya bakmaya Mahkememizin görevli olmadığı,

görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu..." gerekçelerine yer verilerek. "Davacı tarafından açılan işbu davada mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine," dair, karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Gölcük 2.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında karşılıklı verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya, HMK 22/1 maddesi uyarınca dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir. Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava; kooperatif üyesinden haricen satın alındığı belirtilen payla ilgili tapu iptali ve tescile ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatif Kanununun 99. maddesinde "Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulu uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Davacı taraf, daha evvel kooperatif üyesi olan ...'a isabet eden parseli haricen satın aldığını belirterek tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur. Davayı ...ne de yöneltmiş, ancak davacı ile davalı kooperatif arasında üyelik ilişkisi bulunmamaktadır. Uyuşmazlık kooperatif hukukundan kaynaklanıp, taraflar arasında üyelik ilişkisi bulunması halinde uyuşmazlık asliye ticaret mahkemesinde sonuçlandırılmalıdır. (Emsal; Yargıtay 16. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2008/6681 Esas - 2008/6792 Karar sayılı ilamı)

Ancak, somut olayda, davacı taraf davalı kooperatifin üyesi olmayıp uyuşmazlık kooperatif ve üyesi arasındaki ilişkiden kaynaklanmamaktadır. Davanın ileri sürülüşüne göre, 6102 Sayılı TTK'nın madde 4/1 kapsamındaki nispi ticari dava da olmadığı, uyuşmazlığın taraflar arasındaki haricen satın alınan parselden kaynaklanmasına göre görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Emsal; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/9276 Esas - 2019/4777 Karar sayılı ilamı)

Tüm bu nedenlerle; uyuşmazlığın davanın HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması, dolayısıyla Gölcük 2.Asliye Hukuk Mahkemesi‘nin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2022

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır