Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1573 K.2022/879

Taraflar arasında görülen davada Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sigorta poliçeleri kapsamında davalının sorumlu olduğu hasar bedelinin davacıya eksik ödendiğini savunarak eksik bedelin hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Pamukova Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nce; "08.07.2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 numaralı kararı uyarınca Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş, yargı çevresi Sakarya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş ve anılan kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir. Hal böyle olunca mutlak ticari dava niteliğindeki eldeki dava açısından dosyaya bakmaya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu değerlendirilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine" dair karar verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince; "...Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararında derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare de bulunmadığı (Benzer yönde Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/6478 esas 2021/11561 karar) nazara alındığında, mahkememizin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği düşüncesiyle mahkememizin görevsizliğine" dair hüküm kurulmuştur.

Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede

Somut olayda; davacı taşınmazlarını TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu) tarafından Bitkisel Ürün Sigortası ile sigortalandığını, meyve ağaçlarının don sebebiyle zarar gördüğü halde zararının sigorta tarafından karşılanmadığını belirterek tazminat isteminde bulunmuştur. Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi’nce (tüketici mahkemesi sıfatıyla) Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, bu kanunun her türlü tüketici işlemiyle tüketiciye yönelik uygulamaları kapsadığı belirtildiğine göre, uyuşmazlığın çözüm yerinin tüketici mahkemesi olması için, işlemin tüketici işlemi, işlemi yapan bir tarafın da tüketici olması gerekmektedir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin l fıkrasında tüketici işleminin tanımı yapılmış, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü hukuki işlem tüketici işlemi olarak belirlenmiştir.

Ancak, az önce ifade edildiği üzere, bir sözleşmenin bir tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle bu sözleşmenin bir tarafının Kanun'un tanımladığı şekilde tüketici kavramı içerisinde kalması gerekmektedir. Kanun'un 3. maddesinin (k) bendinde tüketici, "ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" şeklinde tanımlanmıştır.

Somut olayda ise, davacının, mesleki amaçla hareket eden gerçek kişi olması karşısında, görevli mahkeme tüketici mahkemeleri değildir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/12351 E. 2015/11691 K. sayılı içtihadı bu yöndedir.)

Ancak, davacı taşınmazlarını TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu) tarafından Bitkisel Ürün Sigortası ile sigorta yaptırmışsa da, sigortalı davacının tacir olduğuna dair herhangi bir dosyaya yansımış delil olmadığı, nisbi ticari davadan bahsedilebilmesi için her iki tarafın da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili olmasının gerektiği halde somut olayda sigortalı davacının tacir olduğuna yönelik herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Kaldı ki, dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi; “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle.

Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği, davanın 27/10/2020 tarihinde açıldığı, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı anlaşıldığından, öncelikle davacının tacir olup olmadığı yönünde gerekli araştırmalar yapılarak, şayet böyle bir durum söz konusu değil ise Asliye Hukuk Mahkemesi olarak;

tacir olmaları ve iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgisi olması durumunda ise dava tarihinin 27/10/2020 tarihi olup, Sakarya Ticaret Mahkemesine dosyanın devredilmemesi gerektiği gözetilerek bu kez de Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla bakılması yönünde ara karar oluşturularak, herhalükarda dosyanın Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi’nce görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.(Emsal.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/1760 E - 2022/2689 K sayılı ilamı) 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/04/2022

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır