Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2239 K.2022/1162

2-... VEKİLİ : Av. ... İHBAR OLUNAN : 1 -...

İHBAR OLUNAN : 2 -TÜRKİYE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

Taraflar arasında görülen davada Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı, Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası (ZMMTS) olmayan araçlar ile Yeşil Kart Poliçesi olmayan yabancı plakalı araçların sebep oldukları/karıştıkları maddi hasarlı trafik kazalarından kaynaklanan maddi zararları ödeyen bir kamu kurumu olduğunu, 04.05.2019 tarihinde Sakarya ili Geyve ilçesinde mülkiyeti...a ait, olay sırasında... yönetimindeki ... plakalı ZMMTS olmayan traktör ile ... yönetimindeki plakasız motorsikletin karıştığı trafik kazası neticesinde ...'nın yaralandığını, kaza nedeniyle ... %13 oranında maluliyetini gösterir sağlık kurulu raporu ibraz ettiğini,

kaza sebebiyle doğan zararının giderilmesi için davacı Güvence hesabına müracaatta bulunduğunu, davacı tarafından alınan maluliyet tazminatı raporuna göre toplam 68.263,00 TL tazminatın ...a ödenmesinin uygun olduğunu, alınan rapor doğrultusunda davacı Güvence Hesabı, yasal sorumluluğu gereği zarar gören ...a 68.263,00 TL tazminat ödemesi yaptığını, İcra takibi kapsamında gönderilen ödeme emrinde borçlulara trafik kazası nedeniyle rücuen alacak hakkının kullanıldığının açıkça bildirildiğini, Hal böyle iken Davalılar, davacı Güvence Hesabı'na borçlu olduklarını bilmelerine rağmen takibe haksız olarak itiraz ettiğini,

davacının alacağına kavuşmasını kötü niyetle geciktirildiğini, bu sebeple borçluların icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerini, fazlaya dair tüm talep ve dava açma hakkımızın saklı kalmak kaydı ile davalıların Geyve İcra Müdürlüğü 2020/597 E. Sayılı dosyasına yönelik haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazlarının ayrı ayrı iptali ile, davalıların %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

04.05.2019 tarihinde Sakarya, Geyve’de davalı ... idaresindeki... plakalı araca,... yönetimindeki tescilsiz, plakasız ve sigortasız motosikletin arkadan çarptığını, bu kaza sonrası ..., davalı ... adına olan aracın sigortası olmadığını bahisle güvence hesabına başvurduğunu, güvence hesabı da bu kişiye davaya konu bedeli ödediğini, ancak bu borcu ve davalılara yapılan bu rücuyu kesinlikle kabul etmediklerini, Davacı şirket, dava dilekçesinde maluliyet raporu ve aktüerya raporu alındığını belirttiğini, ancak bu raporlar davalıların itiraz ve denetiminden geçmediği gibi mahkemelerin denetiminden de geçmediğini,

dolayısıyla bu raporlarda bir eksiklik veya hata olup olmadığı noktasında her daim itiraz haklarının olduğunu, ayrıca davacı şirket, dava dışı kişiye 68.263 TL ödediğini, söz konusu miktarın belirlenmesinde alınan kusur raporunun olup olmadığını, hangi kriterlere göre bu bedelin hesaplandığını, dava dışı kişinin yaşı, mesleği, gelir durumu ve kusur oranı ne derece dikkate alındığını, tüm bu hususlarda davacı şirketin bir beyanı veya delilinin bulunmadığını, dolayısıyla bu ödenen tazminatın hatalı olduğunu, trafik kazasında kusur davalı ...da değil, tescilsiz, plakasız, ehliyetsiz, kasksız,

dizliksiz şekilde trafiğe çıkan motosiklet sürücüsünde olduğunu, dosya kapsamına sunduğumuz trafik kazası tespit dava dışı ...ın sürücü belgesinin olmadığını, motorsikletinin tescilsiz ve plakasız olduğunu ayrıca kendisinde kask, dizlik, dirseklik gibi koruyucu eşyaların bulunmadığını ve bu şekilde trafiğe çıktığını dava dışı kişinin davalının aracına arkadan çarptığı yol, gece aydınlatması olan düz ve görüşe engel herhangi bir şeyin olmadığı bir yerdir olduğunu, dolayısıyla aydınlatması olan bir yolda davalının aracına arkadan çarpan dava dışı kişinin gözlerinde görme kalitesini düşürecek derecede bir bozukluk bozuk olabileceğini,

ayrıca dava dışı motosiklet sürücüsünün motorsikletinde ön far aydınlatmasının olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davanın reddini, ihtiyati haczin tamamen veya kısmen kaldırılmasını, davanın dava dışı kişi ... ve davalılara ait aracın Kasko Şirketi olan Türkiye Sigorta A.Ş.'ne ihbarını, ... ibranamedeki imzanın sıhhati ve ibranameyi imzalarken karşı tarafı tüm borçlardan arındırdığını bilip bilmediğinin sorulmasını, kazaya karışanların (dava dışı ...ve Davalı... kaza anındaki kusur oranlarının belirlendiği kusur raporu aldırılmasını,

dava dışı kişiye ait yeniden maluliyet ve iş göremezlik raporu ile aktüeryal hesap raporu aldırılmasını, yargılama masraf ve ücreti vekaletin davacı şirkete yüklenmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; "...somut dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK'da düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yeni kurulan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı alanı il mülki sınırlarını kapsayacak şekilde belirlendiğinden ve mahkememizin Asliye Ticaret yetkisi kaldırıldığından mahkememizin görevsizliğine..." gerekçelerine yer verilerek;"1-1-Mahkememizin görevsizliğine, 2-HMK 'nun 20/1 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten 2 hafta içerisinde başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," dair, görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince; "...Somut olayda, davacı Güvence Hesabı, Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı yönetmelik düzenlemesine göre sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalıların gerçek kişi oldukları, davacının ödeme yapıp onun yerine halef olduğu dava dışı... gerçek kişidir.

Bu durumda uyuşmazlığın mahkeme gerekçesinde yazılı olduğu gibi ticari dava niteliğinde olmadığı, asliye hukuk mahkemesinde davanın görülüp sonuçlandırılması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2020/466 Esas- 2020/8778 karar) (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/1610 esas 2021/1304 karar sayılı kararı) gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine..." gerekçelerine yer verilerek;"1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,

2-Karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli Geyve Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," dair, karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede:

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, "somut dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK'da düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise, davacı Güvence Hesabı, Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı yönetmelik düzenlemesine göre sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalıların gerçek kişi oldukları, davacının ödeme yapıp onun yerine halef olduğu dava dışı ... gerçek kişidir. Bu durumda uyuşmazlığın mahkeme gerekçesinde yazılı olduğu gibi ticari dava niteliğinde olmadığı, asliye hukuk mahkemesinde davanın görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

Dava, TTK'nun 1483/1 maddesinden kaynaklanan davacı Güvence Hesabının zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleteni olduğu aracın neden olduğu kaza nedeniyle dava dışı kişiye ödenen maluliyet tazminatının rücuen tazminine ilişkin itirazın iptaline ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı güvence hesabı zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleteni olduğu aracın neden olduğu kaza nedeniyle ödenen maluliyet tazminatını rücuan talep etmektedir. Güvence Hesabının sorumluluğunun TTK'nın 1483/1. maddesinden kaynaklanmasına ve aynı Kanunun 4. maddesine göre TTK'dan kaynaklanan uyuşmazlıkların ticari dava sayılacağının açıkça belirtilmesine göre, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Emsal; Yargıtay 5.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/7592 E - 2020/9097 K sayılı ilamı, 2015/4790 E - 2015/8081 K sayılı ilamı)

Ancak, dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi; “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği, davanın 23/10/2020 tarihinde açıldığı, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı anlaşıldığından, dosyanın Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi’nce görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.(Emsal; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/1760 E - 2022/2689 K sayılı ilamı) 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/06/2022

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır