Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/3333 K.2023/289

Taraflar arasında görülen davada Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalıya ait makine ve ekipmanlarını Foshan Limanından deniz yolu ile Gemlik Limanına, orandan da karayolu ile Bilecik Pazaryeri'ndeki fabrikasına taşınmasına ilişkin hizmet verdiğini, iş bu taşıma işinden kaynaklanan ücretin ödenmemesi üzerine davalı borçlu hakkında 28/09/2016 tarihinde İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2016/29739 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın işbu takibe yetki nedeni le itiraz etmesi sonucunda Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2016/8125 Esas sayılı dosyası ile 6.920,00 USD'nin ödenmesi için yeniden ödeme emri gönderildiği,

davalı borçlu tarafından borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğinden borçlunun yapmış olduğu itirazların iptalini ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itiraz nedeniyle davalı borçlu adına %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hüküm verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 21/06/2017 tarihli cevap dilekçesinde; her ne kadar davacı taraf, müvekkilinden 6.920,00 USD alacaklı olduğunu iddia etse de, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketle davacı şirket arasında imzalanmış herhangi bir yazılı taşıma sözleşmesi bulunmadığını, sözleşme olmadığına göre yapıldığı söylenen taşımanın tutarının neye dayanarak tespit edildiği ve müvekkile fatura edildiğinin anlaşılmadığını, zamanaşımı defilerinin dikkate alınarak, davacının taleplerinin haksız olması nedeniyle davanın reddine, %20 icra inkar kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) 25/10/2019 tarih 2017/205 Esas 2019/388 Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesince esasa ilişkin verilen karar, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 01/04/2021 Tarih ve 2020/1063 Esas - 2021/667 Kararı ile "...6102 sayılı yeni TTK'nın “Deniz Ticareti Sözleşmeleri” başlıklı 1119 vd. maddelerinin hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, davanın görülüp sonuçlandırılmasının Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmektedir.

Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan ve birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinin deniz hukukundan kaynaklanan davalara bakmakla görevli olduğu, bu nedenle huzurdaki talep bakımından görevli mahkemenin Sakarya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu" dosyaya bakma görevinin Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle kararın kaldırılmasına dair karar verilmiştir.

Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; "...uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı yeni TTK'nın “Deniz Ticareti Sözleşmeleri” başlıklı 1119 vd. maddelerinin hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, davanın görülüp sonuçlandırılmasının Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmektedir.

Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan ve birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinin deniz hukukundan kaynaklanan davalara bakmakla görevli olduğu, bu nedenle huzurdaki talep bakımından görevli mahkemenin Sakarya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından görevsizlik kararı vermek gerekmiş" gerekçelerine yer verilerek, "1-Mahkememizin görevsizliğine, 2-Dosyanın görevli Sakarya Denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatlı 1 Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliği'ne gönderilmesine," dair hüküm kurulmuştur.

Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; "...Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı yetki kararnamesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyete geçirildiği, Sakarya ilinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunduğu için davanın anılan mahkemede görülmesi gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine" gerekçelerine yer verilerek, "Dava dilekçesinin HMK 114/1/c maddesi uyarınca görev yönünden usulden reddine,

Mahkememizin görevsizliğine,

Dosyanın kesinleştiğinde süresinde ve talep halinde yetkili ve görevli Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine" dair hüküm kurulmuştur.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce; "...Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararında derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığından mahkememizin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği düşüncesiyle mahkememizin görevsizliğine" gerekçelerine yer verilerek; "1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, 2-Karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," dair görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede:

Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise mahkemelerinin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerekir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/7743 E - 2022/11670 K sayılı ilamında işaret edildiği üzere, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirildiği, davanın 24/05/2017 tarihinde açıldığı, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı anlaşıldığından, dosyanın Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakta ise de.

HMK’nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmamakta olup, Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın devir karar niteliğinde olduğu, bu suretle yargı yeri belirlenme koşulları bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle yargı yeri belirleme koşulları bulunmamakla birlikte gelişen bu sürecin dava tarihi 24.05.2017 olan davada işin görülmesini sürüncemede bıraktığı (Emsal.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2014/25083 E - 2015/133 K sayılı ilamı, 2014/24005 E - 2014/19895 K sayılı ilamı, 2014/22509 E - 2014/19872 K sayılı ilamı, 2014/24249 E - 2014/19619 K sayılı ilamı) anlaşılmakla uyuşmazlığın, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince davanın ilk açıldığı Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Emsal.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/1760 E - 2022/2689 K sayılı ilamı) görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ... ¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır