Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/3537 K.2023/598

Taraflar arasında görülen davada Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı 14/12/2021 kayıt tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı ...

Yapı Malzemeleri Ticaret adlı işyerinden Erenler (Sakarya) Yunus Çiloğlu karşısındaki inşaatına hazır beton siparişi verdiğini, toplam borcunun 61.108,00-TL olduğunu, ödeme için 2 adet 37.000,00 TL tutarlı senet verdiğini, senetlerin 30/07/2021 ve 30/08/2021 vade tarihli olduklarını, her iki senedin de düzenleme tarihinin 29/06/2021 olduğunu, 30/08/2021 tarihli senedin bankaya verildiğini, bu senedin karşılığını bankaya yatırıp senedi aldığını, 24.100,00-TL borcunun kaldığını, bu parayı ödemek istediği zaman senedin tamamını istediklerini,

kendisine karşı Sakarya 2.İcra Dairesi’nin 2021/13052 Esas sayısında icra takibi başlatılıp 37.000,00-TL asıl alacak ve 2.071,49-TL işlemiş faiz talep edildiğini, takip konusu borcun 24.000,00-TL tutarını kabul ettiğini, fazlaya ilişkin kısmı kabul etmediğini belirterek Sakarya 2.İcra Dairesi’nin 2021/13052 Esas sayılı icra takibinde talep edilen 14.182,00-TL (12.900,00 TL asıl, 2.071,49-TL işlemiş ticari faiz) tutarı yönünden borcu olmadığının tespitine, bu kısım için haksız icra tazminatının ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; "..Dava, konusu ve sebebi (esas) itibarıyla Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmekte olup; Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesi’nin 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı kararı ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, 01/09/2021 tarihinden itibaren faaliyete başlamıştır. Bu nedenle mahkememizin görevsizliğine..." dair hüküm kurulmuştur.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce. "Somut olayda, davalı yanca davacı aleyhine Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2021/13052 Esas sayılı takip dosyası üzerinden girişilen kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde, keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... olan, 30.07.2021 vade, 29.06.2021 düzenleme tarihli, 37.000,00-TL bedelli bonoya dayanılmıştır.

Takip konusu bono, üzerinde düzenleme yeri belirtilmediğinden ve düzenleyenin adının yanında yazılı bir yer bulunmadığından kambiyo senedi vasfını haiz bulunmamaktadır. (6102 sayılı TTK m.777, m776) Bu durumda, uyuşmazlığın çözümünde kambiyo senetlerine ilişkin kuralların dolayısıyla Türk Ticaret Kanununa ilişkin hükümlerin tartışılması gerekmeyeceğinden davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu söylenemeyecektir.

Tarafların tacir oldukları ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerinden kaynaklandığı iddia edilmediğine, taraflar arasındaki temel ilişkiye dayanılmasına ve UYAP sisteminden yapılan kontrollerde davacının tacir olduğuna dair kayıt bulunmadığına göre, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

O hâlde, davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan mahkememizin görevsizliğine" dair karar verilmiştir.

Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Sakarya 4. AHM tarafından; davanın, kıymetli evrak niteliğindeki bonoya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davası olması ve ticari dava mahiyetinde olması nedeniyle görevsizlik kararı verildiği, ticaret mahkemesince temel ilişki kapsamında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.

Somut olayda; bono taraflar arasındaki beton alış verişi nedeniyle verildiği iddia edilmiş ise de davalı yanın bu yönde açık bir beyanının bulunmaması, başlatılan icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus takip olması, takibe konulan bonoda zorunlu unsurların bulunup bulunmadığının tayin ve tespitinin ticaret mahkemesine ait olması ve bononun TTK'da düzenlenmesi karşısında uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2023

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır