Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2001 K.2023/1421

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ve Gebze Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkili şirketin 05/03/2015 tarihli hisse devir sözleşmesi ile 13.235.771 hisse adedinin davalıya devredildiğini, davalı tarafından ödenmesi gereken hisse bedellerinin müvekkili şirkete hiçbir zaman ödenmediği ve müvekkili şirketi mağdur ettiğini, nama yazılı pay senetlerin devri için bir temlik beyanı veya senedin arkasında tam bir cironun yapılması,

ayrıca senet üzerindeki zilyetliğin devir ve tesliminin gerektiğini, bu koşulların yerine getirilmemesi halinde yapılan devir işleminin geçersiz sayılacağını, hamile yazılı payların zilyetliğinde devri ile hüküm ifade ettiğini, anonim şirketlerin nama veya hamiline hisse senedi ihraç etmedikleri durumlarda imzaları noter tarafından tasdik edilmiş devir sözleşmesi ile yapılan devre muvafakat edildiğini gösteren yönetim kurulu kararının noter tasdikli örneğinin ticaret sicil memurluklarına verilmesi ve bu işlemin pay defterine de işlenmesi ile pay devri gerçekleşmiş olduğunu, somut olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığını,

ödenmesi gerekli hisse devri bedeli ödenmediğinden hisse devri geçersiz olduğu ve hisse devri sıhhat şartlarına da uyulmadığını, müvekkilinin mevcut zararı ile ileride telafisi imkansız başkaca zararlara uğrama ihtimalinin kuvvetli olduğu da göz önüne bulundurularak herhangi bir hak kaybına uğramamak adına müvekkili şirket hisselerinin üçüncü şahıslara devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 05/03/2015 tarihli hisse devir sözleşmesi uyarınca davalıya devredilen 13.235.771,00 TL değerindeki 13.235.771 hisse devrinin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu edilen ve iptali istenen hisselerin Gebze Ticaret Sİcil Müdürlüğü'ne kayıtlı Aquamarine Gayrimenkul Ticaret Anonim Şirketinin bir kısım hisseleri olduğunu dava dışı şirketin merkezinin bulunduğu yerin Gebze olduğunu, davalının ikamet adresinin de Gebze olduğunu, davacının dava dilekçesinde yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacı firma ile grup şirketlerinin ekonomik sıkıntılar nedeniyle birçok kez konkordato başvurusunda bulunduğu,

konkordato taleplerinin reddedildiğini, müvekkilinin ve hisselerini devraldığı dava dışı şirketin diğer hissedarları davacının yetkilisi olduğu şirketin içine düştüğü dar boğazdan çıkabilmesi için davacı şirket yetkilisine her daim maddi ve manevi destekte bulunduğunu, davacı şirket yetkilisinin teklifi üzerine 13/11/2018 tarihinde akdedilen hisse devir sözleşmesi ile davacının sahip olduğu dava dışı şirketin 13.235.771 adet hissesini nominal değeri üzerinden toplam 13.235.771 TL karşılığında almayı kabul ettiğini,

hisse bedellerinin davacı şirket yetkilisinin talep ettiği şartlarla usul ve yasaya uygun şekilde yapılmış olan sözleşme uyarınca ödendiğini, bir kısmı nakden ve peşinen, bir kısmı davacı şirketin kredi sözleşmelerinden kaynaklanan 15 adet senede bağlı borçlarının ödenmek üzere yüklenilmesi, bir kısmı da davacının dava dışı şirkete olan cari borcunun karşılanması ile hisse bedellerinin ödendiğini, müvekkilinin işbu hisse devir işlemlerinden kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek öncelikle yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacının yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce; "...HMK'nın 14/2 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu itibarla davaya bakmaya yetkili mahkemenin şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu gözetildiğinde (Yargıtay 11 HD nin E:2019/2229 K: 2019/4442 sayılı ilamı) şirket merkezinin Gebze'de yer alması sebebi ile mahkememizin yetkisizliğine...," dair karar verilmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nce; " davacı özel hukuk tüzel kişisinin, ortaklık veya üyelik ilişkilerinden kaynaklandığından; bu husus kamu düzenine ilişkin, kesin yetki kuralı gereğince re'sen gözetilmesi gerektiğinden eldeki davanın, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekir.... Açılan davada HMK' nun 114/1-ç maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine...," dair karar verilmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Dava, şirket hisselerinin devrinin iptaline ilişkindir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesince, aynı konudaki ihtiyati tedbir kararının Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Mahkemesince incelendiğini, yetki yönünden herhangi bir kaldırma sebebi belirtilmediğini, davanın esası yönünden de Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, şirket merkezinin Gebze olduğundan bahisle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun 14/2 (1086 sayılı Kanun 17.) maddesinde; "Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. " hükmü getirilmiştir.

Somut olayda, Ticaret Sicili Gazetesine göre davacı şirketin merkezinin 17 Ağustos 2021 tarihli gazetede yayınlandığı üzere, "..." adresine nakledildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesince şirket merkezinin Gebze olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmişse de, 2022 olan dava tarihinden önce şirket merkezi Kocaeli İline nakledildiğinden, dava tarihi itibariyle şirket merkezi Kocaeli İlindedir. Bu durumda uyuşmazlığın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Emsal; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2019/2229 E - 2019/4442 K sayılı ilamı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2011/11948 E - 2011/11815 K sayılı ilamı)

Bu durumda uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22. Maddeleri gereğince Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2023

Dr. ... Başkan ...

... ... Üye ,,,

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır