Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1096 K.2021/1246

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/58 E. 2021/345 K. sayılı dosyasından verilen 18/06/2021 tarihli karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 7. Hukuk Dairesinin 05/10/2021 tarih, 2021/1669 Esas, 2021/1625 Karar sayılı kararı ile inceleme görevinin 5. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderildiği, taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin % 33 hissedarı olduğu dava dışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. Davalı Yıldızdemir Çelik San.aş'ye ait Köseköy'deki arazide 21.09.2016 ila 08.01.2018 tarihlerinde hafriyat ve dolgu işleri yaptığı, söz konusu harfiyat işlerine ilişkin olarak davalı tarafından bugüne kadar Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti.’ne hakkediş bedelleri tam olarak ödenmediği, müvekkili tarafıdan haricen edinilen bilgi uyarınca dava dışı şu an için şirket yetkilisi Gül Aydın Soyer'e de Gülaydın Soyer'in çocukları tarafından kurulan Yapısoy Ltd. Şti isimli tarafından söz konusu bedeller tahsil edildiği, müvekkilinin Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti.ndeki müdürlük yetkisi haksız ve hukuka aykırı olarak Gülaydın Soyer ve Şaban Soyer tarafından alınmış olup bu nedenle söz konusu alacakların tahsiline ilişkin hukuki işlem yapmasında faydası bulunduğu, Türk Ticaret Kanununda şirketin uğradığı zararın şirket tarafından sorumlulardan (kurucular, müdürler, yöneticiler, tasfiye memurları vd.) istenmesi yani taraf ehliyetinin şirkette olması öngörüldüğü, şirketin ihmali ya da sorumluların şirkete hakim olmaları nedeniyle dava açmamaları olasılığı düşünülerek zararın tazmini davasını açma hakkı şirket ortaklarına da verildiği,

ve bu husus 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 555/1 maddesinde "şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir" biçiminde düzenlendiği, ancak limited şirket ortakları tazminatın sadece şirkete ödenmesini isteyebileceği, kendilerine ödenmesini isteyecekleri, şirket müdürü tarafından yapılan satış işlemi ve sonuçları limited şirket ortaklarını doğrudan ilgilendirdiğine göre, şirket ortağının münferit olarak dava açabileceği, davalı adına hafriyat işleri yapılmış olmasına rağmen söz konusu bedellerin ödenmemesi nedeni ile Soylular İnş.

Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. Nin zor duruma düştüğü, dava dışı ...’in Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. arafından tahsil edilmesi gereken hakkediş bedellerini bir şekilde tahsil etmiş olma ihtimaline karşı davalıdan bu yöndeki delillerin toplanmasını talep ettikleri, söz konusu hafriyat işinde Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti'ye bağlı işçiler çalışmış buna ilişkin Sgk kayıtları tutulduğu, hakedişler yapılmış ancak ödeme Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti'ye yapılmadığı, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00.-Tl hakkediş bedelinin davalıdan tahsili ile Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti.’ne ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazları olduğunu, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşme olmadığını, davaya konu yapılan işlerin dava dışı Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. ile "Soylular İnş. Ltd.Şti arasında yapılmış olduğunu, sundukları ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere yapılan ödemelerin tamamının eksiksiz olarak Yıldız Entegre Ağaç San. Ve Tic. A.

Ş. tarafından "Soylular İnşaat ..Ltd.Şti'' ye yapıldığını, bu nedenlerle müvekkili şirket ile davacı arasında bir husumet ve ticari ilişki olmadığından davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça 2016-2018 yılları arasında yapılan ödemelerin bir kısmının yapıldığı bir kısmının başka yerlere yapıldığının iddia edildiğini, ne kadar ödemenin yapılmadığı veya hangi tarihli ödemenin eksik olduğu hususlarında gerekli açıklamanın yapılamamış olduğunu, müevkkili tarafından belirtilen yıllarda tüm ödemelerin eksiksiz olarak yapılmış olduğunu, müvekkili tarafından ödenecek başkaca hak ve alacak olmadığını,

müvekkili firmanın defterlerinin incelenmesi neticesinde ödemelerin daha net biçimde ortaya çıkacağını, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın aktif husumete ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin usul ve yasaya aykırı şekilde davalarının reddine karar verdiğini, ekte sundukları ve dava dilekçesinde belirttikleri "Türk Ticaret Kanununda şirketin uğradığı zararın şirket tarafından sorumlulardan (kurucular, müdürler, yöneticiler, tasfiye memurları vd.) istenmesi yani taraf ehliyetinin şirkette olmasının öngörüldüğünü,

şirketin ihmali ya da sorumluların şirkete hakim olmaları nedeniyle dava açmamaları olasılığı düşünülerek zararın tazmini davasını açma hakkının şirket ortaklarına da verildiğini ve bu hususun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 555/1 maddesinde "şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir" biçiminde düzenlendiğini, ancak limited şirket ortakları tazminatın sadece şirkete ödenmesini isteyebileceğini, kendilerine ödenmesini isteyemeyeceklerini, bu açıklamalar karşısında, şirket müdürü tarafından yapılan satış işleminin ve sonuçlarının limited şirket ortaklarını doğrudan ilgilendirdiğine göre,

şirket ortağının münferit olarak dava açabileceğinin kuşkusuz olduğunu, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ...' in davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. Ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.' nin ortağı, davacı beyanına ve ticaret sicil gazetesi suretine göre davadışı ...' in ise şirket müdürü olduğunu, dava dilekçesi ile davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti tarafından davalıya yapılan hafriyat ve dolgu işlerine ait hakediş bedellerinin davalı tarafından tamamen ödenmemiş olabileceğini, hakedişlerin davadışı şirket müdürü ... ya da çocukları tarafından kurulan Yapısoy Ltd.

Şti tarafından tahsil edildiğini, böylelikle hakedişlerin şirket hesabına geçmemiş olma ihtimali iddia edilerek davalıdan alacak isteminde bulunulduğunu, davalının husumet ve ödeme itirazında bulunduğu, davadışı şirketin davalı tarafa iş yapması halinde karşılığında hakettiği alacağın tahsilini isteme ve bu iş nedeniyle davalıyı dava etme hakkının davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti' nde olduğunu, davalı tarafından şirket müdürüne yapılmış ödemelerin şirket hesabına aktarılmaması ihtimalinde şirket yöneticisinin sorumluluğuna gidilebileceğini, davanın şirket ortağı tarafından açılabileceğine dayanak gösterilen TTK' nın 555. maddesine göre açılacak davanın şirketi zarara uğratan yöneticilere karşı açılması gerektiğini, taraf sıfatının yani husumet ehliyetinin dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğini, sıfatın bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına geldiğini, davacı sıfatının dava konusu hakkın sahibini belirlediğini,

davadışı şirketin yapmış olduğu işlere yönelik hakediş bedellerinin tahsilini isteme hakkının davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti' ne ait olduğunu, davacının işbu davayı açmada aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın aktif husumete ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilerek hüküm kurulduğunu, yerel mahkemenin dava şartı yokluğunda davalarını reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkillerinin % 33 hissedarı olduğu dava dışı SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

Davalı YILDIZDEMİR ÇELİK SAN.AŞ'YE ait Köseköy'deki arazide 21.09.2016 ila 08.01.2018 tarihlerinde hafriyat ve dolgu işlerinin yapıldığını, söz konusu harfiyat işlerine ilişkin olarak davalı tarafından bugüne SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD.

ŞTİ.’ne hakkediş bedellerinin tam olarak ödenmediğini, müvekkilleri tarafıdan haricen edinilen bilgi uyarınca dava dışı şu an için şirket yetkilisi ... ya da ...'in çocukları tarafından kurulan Yapısoy Ltd. Şti isimli tarafından söz konusu bedellerin tahsil edildiğini, müvekkillerinin SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD.

ŞTİ.Ndeki müdürlük yetkisinin haksız ve hukuka aykırı olarak .... ve ... tarafından alınmış olup bu nedenle söz konusu alacakların tahsiline ilişkin hukuki işlem yapmasında faydası bulunacağını, davalı adına hafriyat işleri yapılmış olmasına rağmen söz konusu bedelleri ödenmemesi nedeni ile SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD. ŞTİ in çok zor duruma düştüğünü, dava dışı ...’in SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD.

ŞTİ. arafından tahsil edilmesi gereken hakkediş bedellerini bir şekilde tahsil etmiş olma ihtimaline karşı davalıdan bu yöndeki delillerin toplanmasını talep ettiklerini, söz konusu hafriyat işinde SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD. ŞTİ'ye bağlı işçilerin çalıştığını ve buna ilişkin Sgk kayıtlarının tutulduğunu, hakedişlerin yapılmış ancak ödemelerin SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD.

ŞTİ'ye yapılmadığını, sayın mahkeme aracılığı ile tespit edilecek hakkediş bedellerinin SOYLULAR İNŞ. HAFRİYAT NAK. BETON OTO. VE AKARYAKIT SAN. TİC. LTD. ŞTİ.’ne ödenmeyen bedellerin şirkete ödenmesinin gerektiğini, usul ve yasaya aykırı olan yerel mahkeme kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesine ilişkin istinaf taleplerinin kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın haksız ve mesnetsiz olup, yerel mahkemece verilen davanın reddine dair kararın usul ve yasalara uygun olduğunu, işbu nedenle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinin gerektiğini, yerel mahkemece verilen kararda TTK'nun 555.

Maddesi gereğince aktif husumet yokluğundan davanın reddine dair karar verildiğini, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ...' in davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. Ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.' nin ortağı olduğunu, davacı beyanına ve ticaret sicil gazetesi suretine göre davadışı ...' in ise şirketin müdürü olduğu, dava dilekçesi ile davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti tarafından davalıya yapılan hafriyat ve dolgu işlerine ait hakediş bedellerinin davalı tarafından tamamen ödenmemiş olabileceğini, hakedişlerin davadışı şirket müdürü ... ya da çocukları tarafından kurulan Yapısoy Ltd.

Şti tarafından tahsil edildiğini, böylelikle hakedişlerin şirket hesabına geçmemiş olma ihtimalinin iddia edilerek davalıdan alacak isteminde bulunulduğunu, davalının husumet ve ödeme itirazında bulunduğunu, davadışı şirketin davalı tarafa iş yapması halinde karşılığında hakettiği alsumet ve ödeme itirazında bulunduğunu, davadışı şirketin davalı tarafa iş yapması halinde karşılığında hakettiği alacağın tahsilini isteme ve bu iş nedeniyle davalıyı dava etme hakkının davadışı Soylular İnş.

Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti' nde olduğunu, davalı tarafından şirket müdürüne yapılmış ödemelerin şirket hesabına aktarılmaması ihtimalinde şirket yöneticisinin sorumluluğuna gidilebileceğini, davanın şirket ortağı tarafından açılabileceğine dayanak gösterilen TTK' nın 555. maddesine göre açılacak davanın şirketi zarara uğratan yöneticilere karşı açılması gen yöneticilere karşı açılması gerektiğini, taraf sıfatının yani husumet ehliyetinin dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğini, sıfatın bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesinin anlamına geldiğini,

davacı sıfatının dava konusu hakkın sahibini belirlediğini, davadışı şirketin yapmış olduğu işlere yönelik hakediş bedellerinin tahsilini isteme hakkının davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd.

Şti' ne ait olduğunu, davacının işbu davayı açmada aktif husumet ehliyetinin bulunmadığının anlaşılmakla davanın aktif husumete ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilerek hüküm kurulduğunu, verilen kararın usul ve yasalara uygun olmakla davacı tarafça istinaf dilekçesinde belirtilen, ödenmeyen bedellerin şirkete ödenmesi gerektiği iddiasının taraflarınca anlaşılamadığını, davaya cevap dilekçelerin ekinde sunmuş oldukları dekont örneklerinden görüleceği üzere dava dışı şirkete yapılan iş vs. işlemlerle ilgili tüm ödemelerin yapıldığını, bu nedenle taraflar arasında herhangi bir alacak verecek kalmamakla,

şirket ortakları arasındaki kar dağıtımı veya ödemelerin paylaştırılması hususlarının tamamen şirket ortakları arasındaki bir mesele olmakla, yerel mahkemece de verilen kararın aynı doğrultuda olmakla, davalının istinaf talebinin reddine dair karar verilmesinin gerektiğini, işbu nedenlerle, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasalara uygun olduğunu, davacı vekilince gerekçesiz ve usulen yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının ortağı olduğu davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti tarafından davalı şirketin iş sahibi olduğu hafriyat ve dolgu işlerine ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklı hakediş bedellerinin davalı tarafından tamamen ödenmemiş olduğu iddiasıyla ödenmeyen hakedişlerin dava dışı Yapısoy Ltd. Şti. tarafından hakedişlerin tahsil edildiği, böylelikle hakedişlerin şirket hesabına geçmemiş olma ihtimali iddiasına dayalı olarak açılmış alacak davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, davanın aktif husumete ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Davacı dava dışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.'nin hissedarı olduğu, ortağı olduğu şirketin davalı şirketle arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmeden kaynaklı alacakların dava dışı şirket yetkilisinin şirketi zarara uğratarak başka şirket hesabına tahsil edildiği, bu sebeple 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 555/1 maddesi gereğince 5.000,00.-TL hakkediş bedelinin davalıdan tahsili ile Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.’ne ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Somut olayda; davacının hissedarı olduğu şirketin şirket müdürü tarafından davalı şirketten olan hak edişlerin dava dışı şirketi hesabına tahsil edilerek şirketin zarara uğratıldığı iddiasıyla eldeki davanın açıldığı, 6102 sayılı TTK' nın 555. Maddesinde şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebileceği, pay sahiplerinin tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilecekleri düzenlendiği, TTK' nın 555.

Maddenin gerekçesine göre, şirketin uğradığı zararın şirket tarafından 553 ve 554. maddelerdeki sorumlulardan talep etme hakkının şirket tüzel kişiliğine aittir. Ayrıca şirketin ihmâli veya sorumluların şirkete hakim olmaları sebebiyle davayı açamamaları olasılığı düşünülerek, zararın tazmini davasını açmak hakkı şirketin paysahibine de verilmiştir. TTK 555. maddeye dayalı olarak açılacak dava şirketi zarara uğratan yöneticilere karşı açılması gerekmektedir.

Davalı şirket dava dışı şirketin iş yaptığı bir şirket olup davanın TTK 555. madde kapsamında açılış bir dava olmadığı, şirketin davalıyı dava etme hakkının davadışı Soylular İnş. Hafriyat Nak. Beton Oto. ve Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti' ndedir. Davalı tarafından şirket müdürüne yapılmış ödemelerin şirket hesabına aktarılmaması ihtimalinde şirket yöneticisinin sorumluluğuna gidilebilecektir.

Davanın şirket ortağı tarafından açılabileceğine dayanak gösterilen TTK' nın 555. maddesine göre açılacak davanın şirketi zarara uğratan yöneticilere karşı açılması gerekmektedir. Bu nedenlerle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmuştur. Nitekim Yargıtay 11 H.D'nin 09.12.2019 tarih 2018/4796E -2019/7978K, 19.12.2019 tarih 2019/1684E-2019/8327K kararları da bu yöndedir.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan ... · ¸e-imzalı · ... · Üye ... · ¸e-imzalı · ... · Üye ... · ¸e-imzalı · ... · Katip ... · ¸e-imzalı