Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1386 K.2022/293

Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davalı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İller Bankası Genel Müdürlüğünün Köseköy Kalıcı Konutlar Teknik Altyapı İnşaatlarını üstlendiğini, bu üstlenmiş olduğu taahhütlerini yerine getirdiğini, davalı kurumun bu iş nedeniyle geçici kabul yaptığını, daha sonra da kesin kabulleri yaptığını, davalı idarenin müvekkili şirkete bu işlerin verilmesi karşılığında teminat mektupları aldığını,

kesin kabulün yapılmış olmasına rağmen davalı kurumun 31/12/2003 tarihli yazısı ile 123.876.174,394 TL fazla ödeme yapıldığı gerekçesi ile müvekkilinden bu fazla ödemelerin 30 gün içinde ödenmesini istendiği aksi takdirde ise müvekkili firmanın davalı kuruma vermiş olduğu teminatları nakde çevirme yoluna gideceklerini bildirdiği, İller Bankası'nın devlet ihale yasasına tabi bir kurum olmadığını belirterek müvekkilinin davalı İller Bankası'na borçlu olmadığının tespitini, teminat mektuplarının kendilerine iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda bahsi geçen konutların Marmara Bölgesi' nde yaşanan deprem felaketi nedeniyle depremzedelerin konut ihtiyacını karşılamak için yapıldığını, bu işlerin yapımı aşamasında gerek işin aciliyeti, yaklaşan kış şartları,

gerekse de yoğun iş temposunun verdiği yorgunlukların teknik personellerinde oluşan dikkatsizlik gibi nedenlerle ihale olunan işlerin kesin kabullerinin acelecikle yapıldığını ancak işlerin tamamlanma hızıyla mütenasip olmayan bu kabullerin yüklenicilerin bu ortamdan istifade ederek yapmadıkları işler için milyarlarca liralık haksız kazanç elde etmelerine ve müfettişlerin daha sonra incelemeleriyle fahiş hatalar olduğunun belirlendiğini, yüklenicilerin bu durum ortaya çıktıktan sonra kamu alacağını tedbirle kısıtladıklarını,

davacının ve benzerlerinin yapmadıkları işler için müvekkili bankaca ödenen paraların iadesini istemenin sözleşmenin gerek 13. Maddesi gerekse de teknik şartnamenin 38. Maddelerine uygun olduğunu, davacının müvekkiline borçlu olduğunu, sözleşme ve ekindeki şartnameler gereği kesin depo mahalline kazı artığı malzemelerin taşınması gerekirken, yükleme boşaltma ve şantiye içi nakliye mesafesi kadar nakliye işlemlerinin haricinde taşınmayarak kazı nakli farkından fazla ödeme yapıldığının tespit olunması nedeniyle bu paraların iadesinin istendiğini,

sözleşmede ilgili maddelere göre kesin hesap sonucunda yüklenicinin bankaya borçlu çıkması halinde yüklenicinin bankadaki bütün hak ve alacaklarından ve teminatından banka alacağının karşılanacağının açık olduğunu, müvekkilince yükleniciye daha önce yapılan hatalı ödemelerin bilahare hatalı ödeme yapana hak sağlamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Davanın KABULÜ İLE; Davacı Çizgi Müh. Mimarlık Taah. Tic. San. Paz. Ltd. Şti'nin davalı İller Bankası A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davada davacı sıfatıyla yer alan yüklenici ve diğerleri afet ortamının getirdiği psikolojik ortamdan ve acelecilikten kaynaklı hatalardan istifade etmekle, binlerce metre küplük kazı artığı toprak maliyetinin karşılığını düzenledikleri istihkaklarda belirttikleri için kendilerine ödeme yapıldığı içindir ki, kendilerini haksız yere haklı konumdaymış gibi dava açarak bir de Bankamız alacaklarının teminatı olan her türlü belgeye tedbir kararı uygulandığını, yerel mahkemenin 21/09/2021 tarih ve 2004/50 Esas,

2021/503 Karar sayılı kararı ile davacı şirketin Bankaya borçlu olmadığı ve teminatın kararın kesinleşmesiyle talep halinde iade edileceği yönündeki hükmü yasaya aykırı olduğunu, açıklanan, ispat edilen ve re’sen tespit edilecek nedenlerle; istinaf gerekçelerinin kabulü ile,

yerel mahkemenin 21/09/2021 tarih ve 2004/50 Esas, 2021/503 Karar sayılı kararı hakkında öncelikle tehir-i icra kararının verilmesi, gerekçeli kararda davanın kabulü yönünde kurulan hükmün kaldırılarak Banka yönünden davanın öncelikle usul yönünden reddine, esasına girilmesi halinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; konusu ve tarafları aynı olan ve Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine görülerek kesinleşen dava ile ilgili; yerel mahkemenin vermiş olduğu karar doğru ve yerinde bir karar olup, davalı İller Bankasının istinaf itirazının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında 27.07.2000 günlü sözleşme ile Köseköy kalıcı konutlar teknik altyapı işinin; 05.01.2001 günlü sözleşme ile Düzce kalıcı konutlar teknik altyapı işinin yapımı üstlenmiş, anılan işlerin geçici ve kesin kabulleri yapılmıştır.

Davacı; davalı kurumun 31/12/2003 tarihli yazısı ile yapılan müfettiş inceleme ve tahkikatı sonucu sözleşme ve eki şartnameler gereği kesin depo mahalline kazı artığı malzemelerin taşınması gerekirken, yükleme-boşaltma ve şantiye için nakliye mesafesi kadar nakliye işleminin haricinde bu kazı artığının taşınmayarak kazı nakli farkından Köseköy inşaatı nedeniyle 123.876.174,394 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiğini, oysa müvekkilin edimlerini gereği gibi ifa ettiğini beyan ederek müfettiş raporu ile iadesi istenen bedel yönünden borçlu olmadığının tespitini talep etmiş,

Davalı ise, anılan müfettiş raporuna dayanarak davanın reddini savunmuştur.

Dosya kapsamındaki delillerden; davacının yapımını üstlendiği iş nedeniyle çıkan kazı artığı malzemelerini kesin depo alanına döktüğü, işin geçici ve kesin kabullerinin de yapıldığı, bu suretle davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği anlaşılmakla mahkemenin davanın kabulü yönündeki kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.