Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1236 K.2022/1639

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/833 Esas - 2022/329 Karar sayılı dosyasından verilen 11/04/2022 tarihli karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2022 tarih, 2022/2574 Esas, 2022/1432 Karar sayılı kararı ile inceleme görevinin 5. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderildiği, taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tensiple birlikte dava konusu taşınmaz üzerine; geçici ipotek işlemi tesis edilmesine; Kocaeli İli, Dilovası İlçesi, Çerkeşli Mah. 437 Ada, 12 Parselde kayıtlı 62.015,34 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerine kanuni ipotek hakkının tescil edilmesine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ihtiyati tedbir ve geçici ipotek işlemi tesisi taleplerinin reddine,haksız ve hukuka aykırı olması nedeni ile davanın tüm talepler yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "1-HMK m. 150/5. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik inceleme yapılarak delillerin değerlendirilmesinde ve hukuki değerlendirmede hataya düşüldüğünü, yerel mahkeme kararı açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirket hakkında kanuni ipotek şartları gerçekleştiğini, yerel mahkemenin vermiş olduğu hukuka aykırı kararı kaldırmasını ve dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesini talep ettiklerini, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/833 esas 2022/329 karar sayılı mahkeme kararının kaldırılmasını ve istinaf kanun yolu ile yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; eksik harç ikmal ettirilmeksizin yargılamanın müteakip işlemlerine geçilmesi mümkün olmadığından, davacı tarafın istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, davacı taraf, istinaf dilekçesinde, yerel mahkeme kararına ilişkin istinaf taleplerini ileri sürmek yerine dava dilekçesini aynen tekrar etmeyi tercih ettiğini, davacı tarafça herhangi bir istinaf sebebi ileri sürülmediğinden istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

HMK.'nun md.355 gereğince başkanlığınızca, yalnızca istinaf sebepleri kapsamında inceleme yapılabileceğini,

kötü niyetli olarak istinaf talebinde bulunan davacı taraf hakkında HMK.'nun md.351 gereğince işlem yapılması yönünde karar verilmesi gerektiğini,

açıklanan nedenlerle; haksız ve mesnetsiz, iyi niyetten uzak huzurdaki istinaf taleplerinin reddi ile davacı taraf hakkında HMK.'nun md.351 gereğince işlem yapılması yönünde karar verilmesini ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 893/3 ve 895. maddelerine dayanılarak açılmış yapı alacaklısı ipoteği (inşaatçı ipoteği) tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.).

Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır(30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Yapılan bu açıklamalar ve sözü edilen kurallar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; dava, ipotek tesciline ilişkin olduğundan, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre nispi harca tabidir.

Davacı dava dışı Denizatı AŞ firmasından 21.014.256,82 TL alacaklı olduğu iddiasıyla bu miktar alacağı için üzerine yapı yaptığı taşınmazın kaydına ipotek tesisi talep ettiğinden, mahkemece, davacı vekiline 21.014.256,82 TL değer üzerinden hesaplanan 358.700,19 TL harcını tamamlamak üzere 2 hafta kesin süre verilmiş, davacı tarafça verilen kesin sürede harç eksikliği giderilmediğinden Harçlar Kanunu 30. Madde yollamasıyla HMK'nun 150. maddesi gereği harcın tamamlanarak dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, yenileme süresinde de işlem yapılmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Harç hususu kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca ileri sürülmese dahi re’sen gözetilmesi gerektiğinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince noksan harçlar tamamlanmadıkça müteakip işlemler yapılamayacağından, mahkemece, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinin son cümlesi ve 6100 sayılı HMK'nın 150.maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılması ve yasal süresi içinde noksan harç ödenip, davanın yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.