Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/50 K.2022/334

Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/534 E - 2021/610 K sayılı dosyasından verilen 27/10/2021 tarihli karara karşı davalı tarafça istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya teslim ettiği aydınlatma ürünleri nedeniyle kesilen fatura bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/120624 esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattıklarını, yapılan arabuluculuk görüşmesinden de sonuç almadıklarını, fatura konusu mallara ilişkin sevk irsaliyesi ve teslim tutanağı bulunduğunu, ödeme yapılmaması nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu beyan ederek, itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, müvekkilinin üstlenmiş olduğu işin mahiyeti gereği bazı firmalarla ticari münasebete girerek bir kısım işleri devrettiğini, bu devirlerin kimi zaman devralanın da işi başka bir firmaya tevdi etmesiyle devam ettirildiğini, müvekkilinin devredilen işlerin karşılığı olarak sözleşme imzaladığı yüklenici şirketlere gerekli masraf ve ödemeleri yaptığını, ancak bu şirketler arasında davacı firmanın bulunmadığını, dolayısıyla müvekkiline fatura kesmesini gerektirecek kanuni bir neden olmadığını,

davacı tarafın faturayı süresinde kesmediğini, faturanın tek başına bir alacak hakkı doğurmadığını, malların teslim edildiği iddia edilen kişinin müvekkilinin çalışanı olmadığını, şantiye alanında birçok firma bulunduğunu, davacının tekrar ödeme talep ettiğini beyan ederek; takibin iptaline, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın KABULÜ ile; Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2019/120624 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile; takibin 397.117,20-TL üzerinden devamına, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'sı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından verilen karar usule, yasaya ve Yüksek Mahkeme İçtihatlarına aykırı olup davalı lehine kaldırılmayı gerektirdiğini, davacı tarafından usule uygun bir fatura düzenlenmediğini ve tebliğ edilmediğini, davacı ile müvekkil şirket arasında fatura tanzimini doğuracak ticari bir ilişki bulunmadığını, davacının borçlusunun, ÖZSOY Proje... Ltd.

Şti.'den ödeme karşılığı aldığı çeklere başlatılan takipten anlaşılacağı üzere müvekkili şirket olmadığını, toplanan delillerin de müvekkilinin davacı ile herhangi bir ticari ilişki içerisinde olmadığını ispatladığını, yerel mahkeme kararındaki gerekçeye göre, aydınlatma sistemlerinin Büyükçekmece Belediyesi şantiyesinde bulunuyor oluşuna itirazda bulunmadıklarını, yerel mahkeme kararında faturanın niteliğinin tartışılmadığını, kararda PSL...

A.Ş. ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin müvekkili şirketi bağlayacağı yönündeki çıkarımın kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından teslim edilen aydınlatma sistemini teslim alan kişinin dahi müvekkilinin çalışanı olmadığını, müvekkili şirketin tek alt yüklenicisi olan YK Enerji ... A.Ş.'ye tüm ödemelerini yaptığını, davacının borçlusu ile ÖZSOY Proje... Ltd.

Şti. arasında imzalanan sözleşmenin alım-satım sözleşmesi olduğunu, İş Kanunundan kaynaklanan alt işveren asıl işverenin müteselsil sorumluluğuıaı, kıyasen mevcut dosyaya tatbik edilemeyeceğini, istinaf başvurularının reddi halinde, müvekkilinin mükerrer bir ödemeye mecbur bırakılacağını ve borcun nisbiliği ilkesinin yok edileceğini, ayrıca alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına da hükmedilemeyeceğini ileri sürerek;

istinaf incelemesi neticesinde yerel mahkeme kararının müvekkili lehine kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, aksi halde kararın kaldırılarak dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yapılan yargılama kapsamında davalı iddialarının yerinde olmadığının tüm açıklığı ile ortaya çıktığını, tüm dosya kapsamındaki belgelerden ve yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapordan da davalının itiraz ve iddialarının dayanaktan uzak olduğunun ortaya çıktığını, gerekçeli kararda izah edilen sebeplerle itirazın iptali ile takibin devamına dair karar verildiğini, davalının sırf istinaf talebinde bulunabilmek adına, beyan ettiği hususların tamamının gerçek dışı ve hukuki temeli olmayan beyan ve iddialar olduğunu, ik derece mahkemesi kararının dosya içeriğine,

bilirkişi raporlarına, yasaya ve uygulamaya uygun, davacının istinaf iddialarının dosya kapsamına aykırı olduğunu ileri sürerek; davalının hukuki dayanaktan ve dosya içeriğinden uzak istinaf talebinin reddine, dosya içeriğine, yasaya ve uygulamaya uygun ilk derece mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Kocaeli 8 İcra Müdürlüğü'nün 2019/120624 esas sayılı takip dosyası ile davalı/borçlu adına tanzim edilen 021016 numaralı 02/08/2019 tarihli faturaya dayalı olarak davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine ilamsız takipte bulunduğu, davalı tarafından takibe süresinde itiraz edilerek takibin durduğu, davacı alacaklı tarafından süresi içerisinde itirazın iptali talepli dava açılmıştır. Davacı, davalı aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan faturaya dayanmış, davalı yanca ise davacı ile aralarında ticari ilişkinin olmadığı savunulmuştur. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı yanca istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, taraflar arasında akti ilişkinin olup olmadığı yönündedir.

Somut dosyada, davacı şirket tarafından düzenlenen fatura davalı şirkete iadeli taahhütlü mektup ile tebliğ edilmiştir. 07/05/2018 tarihli protokolle, üretim PSL elektronik AŞ ile alıcı bayi Kağan Elektronik San Ltd Şti arasında, Gökyol İnş Turz Taah Tic Ltd Şti'nin almış olduğu Büyükçekmece Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün Büyükçekmece İlçesi genelinde yol yapım saha tanzim işleri çevre düzenleme yapım işlerinde kullanılacak olan ledli sokak armatürlerinin üretimlerinin yapılarak Kağan Aydınlatma Ltd. Şti. adına sevk adresi bildirilen Gökyol İnş Turz Taah ve Tic Ltd Şti ye ait şantiye adresine gönderileceği kararlaştırılmıştır.

PSL elektronik San Tic AŞ alıcısı Kağan San Ltd Şti'ye takibe konu olan armatürleri 23/06/2018 tarihinde teslim etmiş, alıcı bayi olan Kağan Aydınlatma 250 adet protokole konu olan ledli sokak armatürlerini davalı şirkete sevk irsaliyeli fatura düzenlemek suretiyle göndermiş ve ... isimli kişiye teslim edilmiştir.

Davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde, takibe konu faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olup, davalı defterlerinde yer almadığı belirlenmekle birlikte, BS formuna göre takibe konu olan fatura bedeli vergi dairesine bildirildiği tespit edilmiştir.

Davalı taraf takibe konu olan malları teslim alan kişinin kendi şirket çalışanları olmadığını beyan etmiş ise de, Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporu ile, Gökyol İnş Ltd Şti'ne 2019 yılında yapılan ihale işine istinaden davacı tarafça bir adet fatura düzenlendiği,

davalı yanın alt taşeronu olduğu iddia edilen Özsoy Proje ile davalı arasında ticari defterlerinde de ticari ilişkinin bulunduğunun belirlendiği ve takibe konu olan faturalar ile kullanılan aydınlatma armatürlerinin fatura içerikleri ile uyumlu olduğu ve söz konusu aydınlatma işlerinde kullanılan armatürlerin ihale dosyası ve takibe konu olan fatura içeriğindeki malzemeler ile uyumlu olduğunun tespit edildiği, davalı şirketin Büyükçekmece ilçesinde yol yapım saha tanzim ve çevre düzenleme işlerinde yüklenici olduğu ve alt yükleniciler ile birlikte bir kısım firmaların alt firmalara devredildiği, ancak ihale yüklenicisinin kendisi olması,

yapılan keşifte takibe konu olan faturalardaki aydınlatma armatürlerinin ihale işinde kullanılmış olması, malları teslim alan ...'nun diğer alt taşeronların elemanı olması ve PSL ile davacı şirket arasında da bu hususta protokol düzenlendiği, PSL AŞ'den gelen yazı ile ürün bedelinin şirket tarafından Kağan Aydınlatma şirketinden tahsil edildiği ve ürünlerin Gökyol İnş Şti'ye teslim edildiği ki irsaliyenin de bu yönde olduğu,

böylece gerek ticari defterler üzerinde yaptırılan inceleme, gerekse Vergi Dairesi formları ile yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporu ile taraflar arasında borç-alacak ilişkisi olup, davacının davalıdan takibe konu fatura miktarı kadar alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, Mahkemece bu gerekçelere dayalı davanın kabulü kararı isabetlidir.

Öte yandan, alacağın sırf faturaya dayalı olması onu likit kılmaz. Alacağın likit sayılabilmesi için faturaların borçluya tebliğ edilmesi ve yasal 8 günlük süre içerisinde itiraza uğramaması ya da davalı borçlunun faturaları ticari defterlerine kaydetmiş ve yasal süresi içinde iade faturası kesmemiş olması gerekeceğinden somut dosyada fatura miktarına itiraz edilmediğinden alacak likit niteliktedir.(Emsal 15.H.D. 2013/5783 E, 2014/102 K sayılı kararı) Bu nedenle mahkemece icra inkar tazminatına da hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... ... ... ... · Başkan Üye Üye Katip · ... ... ... ... · ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı