Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/724 K.2022/732

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/182 Esas sayılı dosyasından verilen 04/02/2022 tarihli ara karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 7. Hukuk Dairesinin 11/05/2022 tarih, 2022/1189 Esas, 2022/974 Karar sayılı kararı ile inceleme görevinin 5. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderildiği, taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl dava davalısı - birleşen dava davacısı 04/11/2021 tarihli dilekçesi ile; dava nedeniyle idare mahkemesi kararı ve idarenin alacağının karşılıksız kalması durumunda kamu zararı oluşacağından, alacaklarının rehinle teminat altına alınmadığını, borçlu şirketin mallarını kaçırması ya da alacaklarının sürüncemede kalmaması açısından borçlunun menkul gayrimenkul, banka hesapları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine faize ilişkin hakları saklı kalmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan (04/02/2022 tarihli ara karar) yargılama sonucunda; "ihtiyati haciz isteyenin alacağının muacceliyetine ilişkin herhangi bir emarenin bulunmadığı ve İİK 257.maddesindeki şartların gerçekleştiğinin ispat edilemediği nazara alınarak ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı Kocaeli Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin red kararını kabul etmediklerini, davanın ilki güncelleme fark bedeli olup, vadesi 30.05.2018 tarihinde dolduğunu, yani dava vadesi gelmiş bir borçtan dolayı güncelleme fark bedeli olduğunu, diğer davada ihalenin zamanında tamamlanmaması sonucu idaremizin zarara uğraması ve fesih tarihinden itibaren faizi ile tahsili talebi olduğunu, borcun vade tarihinin geçtiğini, ortada vadesi gelmemiş alacak olmadığını,

ayrıca mahkeme tarafından fesih sonucu gelir kaydedilmesi gereken teminata karşı tarafin talebiyle tedbir koyduğunu, karşı tarafın alacağını güvence altına aldığını, kamu kurumu oldukları halde, alacaklarının güvence altında olmadığını, yargılama sonuna kadar şirketin mal varlığının olup olmayacağı ve acze düşüp düşmeyeceği bilinmediğini, kamu zararı oluşması söz konusu olduğunu, bu sebeplerle ihtiyati haciz taleplerinin tekrarladıklarını, açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz dilekçemizin reddine ilişkin olarak verilen kararın kaldırılmasına, mahkemesine iadesine veya kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; haklı ve yasaya uygun dava ve diğer yönden davalı İSU'nun davasının mesnetsiz ve afaki taleplerle açmış olması; haksız fesih, kesin delillerle sabit olması nedenlerinden dolayı üstelik de henüz doğmamış alacak için İİK'nun 257. maddesinin özellikle de 257/2 fıkrasındaki şartları taşımayan davalı İSU'nun istinaf talebinin reddini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davası sırasında talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddi kararına itiraz istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz müessesesi İİK.257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup İİK.257 maddesine göre ihtiyati hacze karar verilebilmesi için alacağın para alacağı olması ve rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş olması gerekir.

Bunun yanında, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati hacze karar verilebilmesi, borçlunun muayyen yerleşim yeri olmaması ve taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması yahut kaçması ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması şartına bağlıdır.

Yine İİK'nın 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz talep eden taraf, dilekçesinde alacağı ve ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat edecek delilleri göstermek zorundadır. Görüldüğü üzere İİK'da ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için haklılığın tereddütsüz şekilde ispatı şartı aranmamakta, yaklaşık olarak ispat yeterli görülmektedir.

Bu açıklamalar karşısında somut dosya yönünden yapılan değerlendirmede; davalı birleşen dosya davacısı iş sahibi karşı taraf ise yüklenici olup, iş sahibi tarafından feshedilen yapım işi sözleşmesi nedeniyle teminat güncelleme fark bedeli ve ihale işinin zamanında yapılmamasından kaynaklı zararların tahsili talepli davada ihtiyati haciz talep edilmişse de, tarafların fesihte kusur durumu ve alacağının mevcudiyeti çekişmeli olup yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla mahkemece verilen ihtiyati haciz isteminin reddi kararı yerinde olduğundan davacı tarafın istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmesi gerekmiştir.