Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1386 K.2024/104

: 2- ... - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVALI

DYGOZAN YAPI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...-...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Borçlu olmadığının tespiti

HÜKÜM

Davalının istinaf başvurusu esastan red Davacının istinaf başvurusu usulden red

İSTİNAF EDEN

Davacılar vekili - Davalı vekili

Taraflar arasındaki "borçlu olmadığının tespiti" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı ve davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalının ... adresinde bulunan Grand Kanyon Villaları 1 nolu villanın yapı işlerinin karşılıklı mutabakat sonucu üstlenildiğini, 25/06/2018 tarihinde müvekkilinin söz konusu villanın yapım işine başladığını, imalatı yapılan villanın faturasının kesildiğini müvekkilinin alacağını almak adına davalının ofisine gittiğini, davalı parasının olmadığını çek verebileceğini, ancak ödemelerde önde gitmesi nedeniyle bunun için teminat vermesi gerektiği, bunun da senetle mümkün olabileceğini müvekkiline söylediğini, davalının müvekkilini ödeme yapmak için ofisine çağırdığını,

şantiye kalfası ...'ın yanında davalının belinden silah çıkartarak müvekkilinin kafasına dayadığını, zor kullanarak müvekkiline 200.000,00-TL bedelli senet imzalattığını beyanla davalı tarafın Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/51376 Esas sayılı icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin söz konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasının iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile, davacı borçlu arasında, müvekkili şirketin bir kısım inşaat işlerinin yapımı hususunda anlaşma sağlandığını, davacı taraf işi bitirmeden müvekkili şirketten işin sonunda alması lazım gelen paraları istediğini, davalıya birtakım çekler ve nakit para verildiğini, davacı borçlu da, bu çekler ve paralara karşılık teminat olarak müvekkili şirkete icra takibine konu senedi imzalayarak verdiğini, davacı borçlu işleri bitirmeden müvekkili şirketten bahse konu çekler ve nakit parayı aldığını, davacı tarafın iş bitiminden evvel faturalar kestiğini,

davacı tarafın ücretini almış olduğu işleri yapmadan müvekkili şirketin şantiyesini terk ettiğini, davacının tehdit iddiasının gerçek olmadığını, davacı tarafın soruşturma dosyalarına dava dilekçesinin hukuki deliller kısmında yer vermediğinden işbu dosyaların celbine dair tesis edilen tensip tutanağının 10 nolu ara kararından rücu edilmesini talep edildiğini, davacı taraf her ne kadar, dava konusu olayın senetle ispat zorunluluğunun istisnası niteliğinde olduğunu savunmuş olsa da, müvekkili şirket ile davacı arasındaki ilişki ticari ilişki olduğundan davacının borçlu olmadığını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini, biz bu nedenle,

davacı tarafın tanık dinletme talebinin reddini talep edildiğini belirtilerek, davanın reddini, %20 tazminata, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasın karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Kocaeli İcra Dairesinin 2019/51376 Esas sayılı dosyasında takibe konu borçtan dolayı davacıların 190.000,00-TL asıl alacak ve 4.364,79-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 194.364,79-TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararının reddedilen kısım yönünden kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesi talebi ile istinaf talebinde bulunduklarını beyanla; yerel mahkeme kararının reddedilen kısım yönünden kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının müzayakayı ispat edemediğini, müzayakanın varlığı için somut delillerin varlığının gerektiğini, dosya kapsamında davacı yanın ceza dosyaları kapsamında müvekkilinin davalı şirket yetkilisinden şikayetçi olduğunun bahsini etmişse de bahsini ettiği dosyaların "tehdit" "müzayaka" "ikrah" halini ispat edemediğini, taraflara ait ticari defterlerde yer alan tüm faturalar kapsamında, müvekkilinin bizatihi ödemeler yaptığını, ilgili tüm belge ve ödeme dekontlarının 03.12.2021 tarihli beyan dilekçelerinin ekine sunulduğunu, istinaf dilekçelerinin ekinde yeniden ibraz ettiklerini,

bilirkişinin sunulan tüm bu belgelere hiçbir önem atfetmeden değerlendirme yaptığını, yerleşik Yargıtay kararlarında, "dava konusu kambiyo senedinin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı bulunmaması bu kambiyo senedinden ötürü karşı tarafa borçlu olunmadığını kanıtlamak için yeterli değildir." şeklinde müstekar bir uygulamanın mevcut olduğunu beyanla; açıklananlar neticesinde ilk derece mahkemesinin hatalı hukuki değerlendirme sonucu hüküm tesis ettiği aşikar olup söz konusu kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, "borçlu olmadığının tespiti" istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, takibe konu yapılan senet dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında yapılan sözlü sözleşme ile davacının ... İli ... İlçesinde bulunan Grand Kanyon Villalarının yapım işini üstlendiği, davacı tarafından villa yapım işine başlandığı, yapılan imalatlara ilişkin fatura düzenlenerek bir kısım ödemelerin alındığı, önden alınan ödemelerin temini için davalı tarafından tehdit ile takibe konu senedin imzalattırıldığı, senedin cebir ve tehdit altında imzalanması nedeniyle sözkonusu senet nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacıya ön ödemelerde bulunulduğu, davacı şapmadığı işlerin temini için senet imzalandığı, davacının tehdit iddiasının doğru oladığından bahisle davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Davacının istinaf isteminin incelenmesinde;

Dava konusu reddedilen alacak 10.000,00 TL olup, hüküm tarihi itibariyle HMK'nın 341/2. maddesinde yazılı kesinlik sınırı 17.830,00 TL'nin altında olduğundan, ilk derece mahkemesi tarafından tarafların istinaf kanun yolu başvurusunun kesin karara karşı yapılması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 346.maddesine göre reddedilmesi gerektiği, ancak mahkemece bu yönde bir karar verilmediği, dosyanın bu hali ile Dairemize gönderildiği,

kararın kesin olması halinde ilk derece mahkemesince bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 tarih 3/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca parasal kesinlik sınırı nedeniyle temyiz edilemeyecek kararların temyizi halinde Yargıtay'ca temyiz dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi bu yolda Dairemizce de karar verilebileceği gözetildiğinde, kesinlik sınırının dikkate alınarak davacının istinaf isteğinin kesin karara ilişkin olması sebebiyle bu yönden reddine karar verilmesi gerekir.

Davalının istinaf isteminin incelenmesinde; Taraflar arasında, ... İli ... İlçesinde bulunan Grand Kanyon Villalarının yapım işini ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Mahkemece tarafların defterleri incelenmiş, buna göre davacının borçlu olmadığı belirlenmiştir.

Teminat senedi, bir sözleşmeye konu işin ifasının gereği gibi yerine getirilmemesi halinde karşı tarafın zararını tazmin etmek amacıyla güvence için hazırlanmış bir belge niteliğindedir. Somut dosyada, dava konusu senedin, davalı yanca davacıya yapılan fazla ödemelerin temini için, teminat amaçlı verildiği tarafların kabulündedir. Davacı, senedin tehdit altında imzalandığını iddia etmiş ise de, dosyada dinlenen tanık beyanları ile bu iddiasını ispatlayamamıştır.

Davalı ise, istinaf dilekçesinde, senedin davacıya eser sözleşmesi dışında ödünç verilen paranın teminatı için olduğunu ileri sürmüş ise de, yargılama aşamasında dayanılamayan bu vakıanın istinafta ileri sürülmesi mümkün değildir. Böylece, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ile davacının davalıya senetteki miktar kadar borçlu olmadığının tespiti ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı tarafın istinaf başvurusunun ise miktar bakımından kesinlik sınırı altında kaldığından usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı