Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/278 K.2023/752

Av. ... - ...

DAVALI

AY YAPI NAKLİYAT İZOLASYON TURİZM İNŞAAT MİMARLIK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. - ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVA

Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak

HÜKÜM

Kararın kaldırılması-Yeniden hüküm kurulması

İSTİNAF EDEN

Davalı vekili

Taraflar arasındaki alacak (eser sözleşmesinden kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile İzmit Gültepe 16 Derslikli İlköğretim Okulu İşi Elektrik İşlerine İlişkin Taşeronluk sözleşmesi uyarınca proje kapsamındaki tüm elektrik işlerinin malzeme ve işçilik yapımını üstlendiğini, işin bedelinin 165.000,00 TL + KDV olarak götürü usulde belirlendiğini, yani sözleşmeye göre iş sonunda müvekkiline ödenmesi gereken tutarın 194.700,00 TL olduğunu, müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirerek işi teslim ettiğini, davalı tarafça müvekkilinden sözleşme harici işler talep edildiğini, bu işlerin müvekkili tarafından yapıldığını ve davalıya fatura edildiğini,

işin bitiminden sonra müvekkilinin ihale makamı ile yaptığı görüşmeler neticesinde mukayese bedeli olarak davalıya 14.103,36 TL ödendiğini tespit ettiğini, bu tutarın sözleşmedeki şartnamenin nicelik ve nitelik yönünden üzerinde yapılan işler ile ilgili olarak iş sonunda yapılan tespitler uyarınca taşerona ödenen bir fark bedel olduğunu, bu farkında davalı tarafından idareden tahsil edildiğini ancak müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin eksik ödeme ile ilgili olarak davalı ile görüşemeler yaptığını, bu görüşmeler neticesinde müvekkili adına 19.021,87 TL SGK'ya ödeme yaptıklarını belirttiklerini,

ancak müvekkili tarafından yapılan araştırmada böyle bir ödeme yapılmadığı ve müvekkilinin hak edişinden haksız olarak kesinti yapıldığını tespit ettiğini, müvekkilinin davalı aleyhine İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13222 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, davalı tarafça bu takibe haksız olarak itiraz edildiğini, davalı tarafın itirazı ile takip konusu edilen 53.212,49 TL yönünden takip tarihi olan 30/06/2015 tarihiyle temerrüte düştüğünü, tüm bu nedenlerle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 56.730,16 TL bakiye alacağın, 53.212,49 TL'sinin davalının temerrüde düştüğü 30/06/2015 tarihinden itibaren, 3.517,67 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " .... davacının sözleşme bedelinden bakiye alacağı ile iş artışından kaynaklı ilave iş bedelini talep ettiği, davacının idare tarafından oluşturulan iş artışından kaynaklı olarak hak edeceği sözleşme bedelinin de artacağı, idarenin ihale ettiği 16 derslikli okul projesindeki iş artışının %1,0538'e, taraflar arasındaki sözleşmeye göre ise iş artışının %13,09'a tekabül ettiği, davacının sözleşmeye göre SGK masraflarından sorumlu olması nedeniyle ilgili masraflar düşünüldüğünde, davacının toplam alacağının 57.098,54 TL olduğu sabit görülmüştür.

Dava alacak davası olarak ikame edilmiş ise de İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13222 esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi yapıldığı, takip bedelinin 53.212,49 TL olduğu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün sonra takip bedeli alacak yönünden temerrütün gerçekleştiği, ancak bakiye dava değeri yönünden dava tarihinden itibaren temerrütün gerçekleştiği anlaşılmış olup davanın kabulü ile toplam 56.730,16 TL'nin 53.212,49 TL'si yönünden 30/06/2015 tarihinden itibaren,

3.517,67 TL'si yönünden dava tarihi olan 16/09/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, yapılan işler karşılığı tanzim edilen faturaların tamamının ödemesini eksiksiz yerine getirdiğini, bunlar haricinde dava dilekçesinde iddia edilenin aksine sözleşme harici işler talep edilmemiş, herhangi bir diafon ya da aydınlatma sistemi şirket merkezine kurulmamış ya da şantiyeye davacı tarafça herhangi bir elektrik malzemesi temin edilmediğini, yine iddia edilenin aksine idare tarafından herhangi bir mukayese bedeli de ödenmediğini, ödense dahi, davacı tarafın tamamladığı işlerin ödemesi kendilerine yapılmış,

eksik ve ayıplı teslim edilen işler müvekkil şirket tarafından tamamlandıktan sonra idareye iş teslim edildiğini, bu haliyle herhangi bir mukayese bedeli ödenmemiş olmasına rağmen, ödenmiş olsa dahi bu bedel davacı tarafın tamamladığı işler ile doğrudan ilgili olmadığını, davacı firmanın yüklendiği işi zamanında ve eksiksiz tamamlamamış olması sebebi ile,

yalnızca tamamladığı işler oranında hak ediş hesaplaması yapılmış ve davacı tarafça usulüne uygun şekilde düzenlenerek müvekkil şirkete tebliğ edilen faturalar ticari defterlere kaydedilerek ödemeleri yapıldığını, bilirkişi raporunda belirtilen mukayese bedeli, müvekkil şirketin beyanına göre yalnızca elektrik işlerine ilişkin olarak belirlenmediğini, bu hali ile tespit edilen tüm mukayese bedelinin doğrudan hesaplamaya dahil edilmesi yerinde olmadığını, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine sözleşme harici işler müvekkil şirketçe talep edilmemiş,

herhangi bir diafon ya da aydınlatma sistemi şirket merkezine kurulmamış ya da şantiyeye davacı tarafça herhangi bir elektrik malzemesi temin edilmediğini, alınan raporda davacı yanın müvekkilden alacaklı olduğuna dair herhangi bir tespit yapılmadan yalnızca alacaklı olduğuna kanaat getirilmekle yetinildiğini, davacı yan alacaklı olduğunu ispat edemediğini, arz ve izah olunan nedenler ile mahkemece re'sen gözetilecek sebeplere istinaden;

tehir-i icra taleplerinin kabulüne, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi2nin 2020/378 E - 2022/512 K. sayılı ilamının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacıya tahmilini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında eser sözleşmesinin bulunduğu ihtilâfsız olup davacı yüklenici (taşeron) davalı iş sahibi (yüklenici) dir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinde yüklenicinin görevi eseri sözleşmesine, amacına ve tekniğine uygun tamamlayarak teslim etmek, iş sahibinin görevi ise, sözleşmede kararlaştırılan yükümlülükler varsa bunların yerine getirilmesiyle eserin bedelini ödemekten ibarettir.

Davacı alt yüklenici; kararlaştırılan sözleşme kapsamında edimlerini ifa ettiğini belirterek 56.730,16 TL lik sözleşme kapsamında ve sözleşme dışı işler bedeli alacağının tahsilini talep etmiş,

Davalı ise; davacının işin tamamını ifa etmediğini, hakedişlerinin ödendiğini, eksik ve ayıplı ifa edilen işlerin müvekkilce tamamlandığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasında 08/01/2013 tarihli İzmit Gültepe 16 Derslikli İlköğretim Okulu İşi Elektrik İşlerine İlişkin Taşeronluk sözleşmesi düzenlenmiş, işin bedelinin 165.000,00 TL + KDV olmak üzere toplamda 194.700 TL olarak götürü bedel olarak kararlaştırılmıştır.

Mahkemece yapılan keşif ve bilirkişi incelemesine göre, kararlaştırılan sözleşme kapsamındaki işin % 100 olarak tamamlandığı, sözleşme kapsamı haricinde 10.386,73 TL ilave iş yapıldığının tespit edildiği anlaşılmaktadır. Kural olarak, sözleşmenin fesh edilmemiş olması ve hukuken ayakta bulunması halinde kural, gerçekleştirilen imalâtı yüklenicinin yapmış olmasıdır.

Bunun aksini süren iş sahibi, yüklenicinin işi eksik bıraktığı ve eksikliği kendisinin giderdiğini yasal delillerle kanıtlamak zorundadır. Oysa, davalı işin eksik bırakılıp kalan kısmın kendisince tamamlandığını yasal delillerle kanıtlayamadığından bilirkişilerce tespit edilen 194.700 TL sözleşme kapsamındaki bedel ile 10.386,73 TL ilave iş bedeli toplamı 205.086,73 TL imalat bedeline davacının hak kazandığının kabulü gerekmektedir.

Buna karşılık, davacı yüklenici vekilince dava dilekçesince açıkça 163.000 TL ödeme alındığı kabul edildiğinden davacının kabulünce olan bu miktar hakedişten düşüldüğünde davacının bakiye alacağı 42.086,73 TL olmaktadır.

Mahkemece 4.888,19 TL sgk prim tutarı da hakedişten düşüldüğünden bu miktarın mahsubu neticesinde davacının 37.198,54 TL bakiye alacağı kaldığından mahkemece bu miktar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken daha fazla miktara karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.